Pendidikan Islam nota, topik 7

Tajwid: Qalqalah

Buku teks Pendidikan Islam Tahun 4 SK, halaman 37–42

Matlamat bab ini

Murid boleh menyatakan huruf qalqalah dan dua jenis qalqalah, iaitu qalqalah sughra dan qalqalah kubra (1.7.1)
Murid boleh mengenal pasti huruf qalqalah dalam kalimah dan ayat (1.7.1)
Murid boleh membezakan bacaan qalqalah sughra dan qalqalah kubra (1.7.2)
Murid boleh membaca potongan ayat yang mengandungi bacaan qalqalah secara bertajwid (1.7.3)
Murid boleh mengamalkan bacaan qalqalah dalam bacaan surah al-Quran, dan menyemak bacaan rakan (1.7.4)

Dalam topik ini kita belajar qalqalah قَلْقَلَة. Qalqalah ialah satu hukum tajwid tentang cara menyebut lima huruf tertentu apabila huruf itu bersukun atau apabila kita berhenti pada huruf itu.

7.1Huruf qalqalah حروف قَلْقَلَة

Huruf qalqalah ada lima: ق, ط, ب, ج dan د. Cara mudah mengingatnya ialah qutbu jadd قُطْبُ جَدٍّ.

Huruf	Nama
ق	qaf
ط	tho
ب	ba
ج	jim
د	dal

Kotak idea, buku teks Pendidikan Islam Tahun 4, ms. 37.

Hafaz qutbu jadd. Setiap huruf dalam sebutan itu ialah satu huruf qalqalah: ق ط ب ج د.

Berapakah bilangan huruf qalqalah? Namakan semuanya.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Lima huruf: qaf, tho, ba, jim dan dal (ق ط ب ج د).

7.2Dua jenis qalqalah دوا جنيس قَلْقَلَة

Terdapat dua jenis qalqalah: qalqalah sughra قَلْقَلَة صُغْرَى dan qalqalah kubra قَلْقَلَة كُبْرَى.

Jenis	Bila berlaku	Lantunan dan tekanan
Qalqalah sughra	Huruf qalqalah bertanda sukun di tengah kalimah yang dibaca ketika wasal (bersambung).	Perlahan
Qalqalah kubra	Huruf qalqalah berada di akhir kalimah apabila kita berhenti (waqaf) pada kalimah itu.	Kuat

Kotak idea, buku teks, ms. 38.

Jadual lima huruf qalqalah dengan satu contoh qalqalah sughra dan satu contoh qalqalah kubra bagi setiap huruf — Contoh bacaan bagi setiap huruf qalqalah. Huruf merah ialah huruf qalqalah.

Buku teks, ms. 38.

Dua contoh daripada buku teks (jadual di atas)

Sughra: kalimah yaqbalu, huruf ق bersukun di tengah kalimah.

Kubra: kalimah khalaqa, huruf ق di akhir kalimah apabila kita berhenti.

Satu huruf, dua bacaan

Huruf yang sama boleh menjadi sughra atau kubra. Lihat tempat huruf itu dalam kalimah.

Setiap huruf qalqalah dengan kalimah qalqalah sughra dan kalimah qalqalah kubra — Huruf qalqalah dengan kalimah sughra dan kubra.

Buku teks, ms. 37.

Qalqalah sughra dan qalqalah kubra berbeza bacaan. Lantunan kubra lebih kuat daripada sughra. Sebelum membaca, lihat sama ada huruf qalqalah di tengah atau di akhir kalimah.

Pada kalimah Kalimah abwabiha

, huruf qalqalahnya ialah ba di tengah kalimah. Qalqalah jenis apakah ini?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Qalqalah sughra, kerana huruf qalqalah bersukun di tengah kalimah.

7.3Baca dan latih باچ دان لاتيه

Selepas mengenal huruf dan jenis qalqalah, kita membaca potongan ayat. Talaqqi dan musyafahah تلقي دان مشافهة: lihat mulut guru dan ikut bacaannya. Tekankan beza bacaan sughra dan kubra, terutama huruf qalqalah di hujung kalimah.

Lima potongan ayat dengan huruf qalqalah berwarna merah — Potongan ayat dengan huruf qalqalah berwarna merah.

Buku teks, ms. 39.

Lapan potongan ayat dengan huruf qalqalah berwarna merah — Lapan lagi potongan ayat untuk dibaca.

Buku teks, ms. 39.

Enam potongan ayat untuk dibaca secara bertajwid — Baca secara bertajwid.

Buku teks, ms. 40.

Dalam buku teks, huruf qalqalah ditanda dengan warna merah supaya mudah dikenal. Apabila membaca, beri lantunan pada huruf merah itu.

Baca dan amalkan

Buku teks menyuruh kita membaca surah al-Ikhlas (ms. 40) dan surah al-Lahab (ms. 41) dengan memberi perhatian kepada bacaan qalqalah.

Surah al-Ikhlas dengan huruf qalqalah berwarna

Buku teks, ms. 40.

Surah al-Lahab dengan huruf qalqalah berwarna

Buku teks, ms. 41.

Surah al-Ikhlas: ayat 1 hingga 4 berakhir dengan huruf د (qalqalah kubra apabila berhenti).
Surah al-Lahab: ayat 1 hingga 4 berakhir dengan huruf ب, dan ayat 5 berakhir dengan huruf د.

Ingat sabar dalam menuntut ilmu برصبر دالم منونتوت علمو: ulang bacaan sehingga lancar.

Apakah huruf qalqalah di hujung ayat 5 surah al-Lahab?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Huruf dal (د).

7.4Detektif qalqalah ديتيكتيف قَلْقَلَة

Dalam aktiviti berkumpulan, murid mengesan huruf qalqalah dalam al-Quran dan menilai bacaan rakan.

Lapan potongan ayat yang mengandungi huruf qalqalah untuk dibaca bersama rakan — Minda cerdas: semak bacaan ayat bersama rakan.

Buku teks, ms. 41.

Kenal pasti ayat dan nama surah yang mengandungi bacaan qalqalah berdasarkan kod teks.
Catat nombor ayat dan nama surah.
Baca ayat dengan bertajwid sambil disemak oleh ahli kumpulan.
Setiap ahli menilai tahap bacaan rakan (bintang).
Tukar kod teks dengan ahli kumpulan lain.

Lajur dalam senarai semak	Contoh daripada buku teks
Bilangan	1
Huruf qalqalah	ق
Nama surah	العلق
Nombor ayat	1
Tahap bacaan	lima bintang

Buku teks, ms. 42.

Nilai: sentiasa memastikan sumber yang diperoleh tepat dan betul سنتياس ممستيكن سومبر يڠ دڤراوليه تڤت دان بنر. Semak bacaan dengan guru jika ragu-ragu.

Nyatakan dua maklumat yang dicatat dalam senarai semak qalqalah.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana dua: huruf qalqalah, nama surah, nombor ayat, tahap bacaan.

Rumusan روموسن

Huruf qalqalah ada lima: ق ط ب ج د (qutbu jadd).
Qalqalah sughra: huruf qalqalah bersukun di tengah kalimah ketika wasal; lantunan perlahan.
Qalqalah kubra: huruf qalqalah di akhir kalimah apabila berhenti; lantunan kuat.
Baca secara bertajwid dan semak bacaan bersama rakan.