Pendidikan Islam nota, topik 3
Kefahaman Surah al-Ma'un
Buku teks Pendidikan Islam Tahun 6 SK, halaman 22–27
Matlamat bab ini
- Murid boleh membaca dan menyatakan maksud ayat 1 hingga 7 surah al-Ma'un (1.5.1)
- Murid boleh menyatakan pengenalan ringkas surah al-Ma'un (surah ke-107, Makkiyyah, tujuh ayat) (1.5.1)
- Murid boleh menerangkan tuntutan setiap ayat surah al-Ma'un (1.5.2)
- Murid boleh menyenaraikan kepentingan surah al-Ma'un (1.5.3)
- Murid boleh mengamalkan tuntutan surah al-Ma'un dalam kehidupan seperti ikhlas, solat awal waktu, menyayangi anak yatim dan membantu orang miskin (1.5.4)
Dalam topik ini, kita belajar memahami surah al-Ma'un. Surah ini menegur orang yang mendustakan agama. Kita belajar maksud setiap ayat, tuntutannya dan kepentingannya, supaya kita boleh mengamalkannya.
3.1Pengenalan surah al-Ma'un ڤڠنلن سورة الماعون
Surah al-Ma'un ialah surah Makkiyyah yang mengandungi tujuh ayat. Al-Ma'un bermaksud bantuan atau barang yang berfaedah.
| Perkara | Fakta |
|---|---|
| Tempat diturunkan | Mekah (surah Makkiyyah) |
| Bilangan ayat | 7 ayat |
| Kedudukan | Surah ke-107 dalam al-Quran |
| Maksud al-Ma'un | Memberikan bantuan kepada orang yang berhak menerimanya |
Sumber: Buku Teks Pendidikan Islam Tahun 6, ms. 23.
Surah al-Ma'un ialah surah yang ke berapa dalam al-Quran?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Surah ke-107.
3.2Bacaan dan maksud باچاءن دان مقصود
Baca ayat 1 hingga 7 dengan betul dan bertajwid, kemudian baca maksudnya.
Ayat al-Quran dan maksud: Buku Teks Pendidikan Islam Tahun 6, ms. 22.
| Ayat | Maksud |
|---|---|
 | Tahukah engkau orang yang mendustakan agama? |
 | Itulah orang yang menghardik anak yatim. |
 | Dan tidak menggalakkan memberi makan kepada orang miskin. |
 | Maka celakalah bagi orang yang solat. |
 | (Iaitu) orang yang lalai terhadap solatnya. |
 | Orang yang riak. |
 | Dan mereka enggan (menolong dengan) barang yang berfaedah. |
Ayat 4 hingga 7 menerangkan orang yang ditimpa kecelakaan besar: lalai solat, riak dan enggan menolong. Ayat 1 hingga 3 menerangkan orang yang mendustakan agama.
Ayat 2 ialah tentang anak yatim, ayat 3 tentang orang miskin. Jangan tertukar. Ayat 5 ialah lalai dalam solat, ayat 6 ialah riak.
Ayat yang manakah bermaksud "Orang yang riak"?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Ayat 6.
3.3Tuntutan setiap ayat تونتوتن ستياڤ اية
Setiap ayat memberi satu kandungan dan satu tuntutan, iaitu perkara yang Allah SWT mahu kita lakukan atau jauhi.
Sumber: Buku Teks Pendidikan Islam Tahun 6, ms. 24.
| Ayat | Kandungan | Tuntutan |
|---|---|---|
| 1 | Memaklumkan tentang orang Islam yang mendustakan agama | Jauhi perbuatan kufur dan munafik |
| 2 | Golongan yang suka menindas dan menzalimi anak yatim | Berbuat baik kepada anak yatim; tidak menzalimi mereka |
| 3 | Tidak menggalakkan dan memberi makan kepada orang miskin | Galakkan supaya bersedekah; sentiasa membantu orang miskin |
| 4 | Amaran seksa kepada orang yang lalai menunaikan solat | Beribadah dengan ikhlas semata-mata dan bersungguh-sungguh kerana Allah SWT (khusyuk) |
| 5 | Mengenai orang yang lalai daripada menunaikan solat | Bersegera solat pada awal waktu; solat sebagai kayu pengukur dalam setiap amal ibadah |
| 6 | Perbuatan riak dalam amalan seharian | Tidak riak dalam perbuatan; tidak melakukan perkara sia-sia |
| 7 | Tidak memberikan pertolongan kepada orang yang memerlukan | Rela memberi bantuan; sentiasa memberi pertolongan kepada yang memerlukan |
Riak ialah menunjuk-nunjuk amalan supaya dipuji orang. Ikhlas ialah melakukan amalan semata-mata kerana Allah SWT.
Padankan situasi dengan ayat
- Faris menyimpan wang saku untuk disedekahkan kepada pengemis. (ayat 3)
- Hana menunaikan solat Asar sebaik masuk waktu. (ayat 5)
- Amir menolong jiran mengangkat barang walaupun penat. (ayat 7)
Apakah tuntutan ayat 2?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Berbuat baik kepada anak yatim dan tidak menzalimi mereka.
3.4Kepentingan surah al-Ma'un كڤنتيڠن سورة الماعون
Memahami dan mengamalkan surah al-Ma'un membuat kita:
- menjauhkan diri daripada sifat yang terlarang seperti kufur, munafik dan riak
- melakukan amal semata-mata untuk mendapat keredaan Allah SWT
- membiasakan diri berbuat baik kepada anak yatim
- sentiasa menyumbang dan bersedekah kepada orang miskin
- membiasakan diri solat pada awal waktu, dengan ikhlas dan tanpa menunjuk-nunjuk
- sentiasa memberi pertolongan walaupun bantuan itu kecil
Sumber: Buku Teks Pendidikan Islam Tahun 6, ms. 25.
Buku teks mengingatkan: perkara yang mula-mula sekali dihisab pada hari akhirat ialah solat (ms. 23).
Nyatakan dua kepentingan mengamalkan surah al-Ma'un.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana dua: menjauhi sifat terlarang; beramal untuk keredaan Allah SWT; berbuat baik kepada anak yatim; bersedekah kepada orang miskin; solat awal waktu; memberi pertolongan walaupun kecil.
3.5Menghayati dan mengamalkan مڠحياتي دان مڠعملكن
Situasi dalam buku teks
Gambar: Buku Teks Pendidikan Islam Tahun 6, ms. 22.
| Situasi | Tindakan yang betul |
|---|---|
| Ada pengemis kelaparan | Memberi makanan atau bersedekah dan mengajak orang lain berbuat sama |
| Anak yatim bersendirian di sekolah | Berkawan, menolong dan tidak menghardiknya |
| Hampir masuk waktu solat | Bersegera solat dengan khusyuk dan tidak menunggu dipuji |
| Rakan memerlukan bantuan | Menolong walaupun bantuan kecil |
Buku teks juga meminta murid membincangkan situasi dalam gambar dan menyatakan bentuk bantuan yang boleh diberi (ms. 26 dan 27). Lakukan kerja dengan ikhlas dan amanah.
Rina berasa malu kerana wang sedekahnya sedikit. Apakah nasihat untuknya?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Teruskan memberi bantuan walaupun kecil, dengan ikhlas kerana Allah SWT.
Semak diri
| Saya boleh ... | Tanda |
|---|---|
| menyatakan pengenalan surah al-Ma'un (ke-107, Makkiyyah, 7 ayat) | ☐ |
| menyatakan maksud ayat 1 hingga 7 | ☐ |
| menyatakan tuntutan setiap ayat | ☐ |
| menyatakan kepentingan mengamalkan surah ini | ☐ |
| memberi contoh tindakan ikhlas dan membantu orang lain | ☐ |
Rumusan روموسن
- Surah al-Ma'un ialah surah ke-107, Makkiyyah, tujuh ayat. Al-Ma'un bermaksud bantuan atau barang yang berfaedah.
- Ayat 1 hingga 3: orang yang mendustakan agama menghardik anak yatim dan tidak menggalakkan memberi makan orang miskin.
- Ayat 4 hingga 7: celaka bagi orang yang lalai solat, riak dan enggan menolong.
- Amalkan: berbuat baik kepada anak yatim, bersedekah, solat awal waktu dengan ikhlas, tidak riak dan sentiasa membantu.
Orang yang memahami surah al-Ma'un beribadah dengan ikhlas dan peka dengan keperluan orang lain.