Sejarah notesnota, unit 1

Pembentukan Malaysia

TextbookBuku teks Sejarah Tahun 6 SK (Semakan 2017), pageshalaman 2-19

What this chapter coversMatlamat bab ini

Murid boleh menyatakan idea pembentukan Malaysia dan menyusun idea itu mengikut kronologi (10.1.1)
Murid boleh menyatakan sebab-sebab pembentukan Malaysia, iaitu menjamin keselamatan negara, mencapai keseimbangan kaum, mempercepat kemerdekaan dan membangunkan sosioekonomi (10.1.1)
Murid boleh menerangkan langkah-langkah ke arah pembentukan Malaysia mengikut kronologi (10.1.2)
Murid boleh menjelaskan tokoh dan negeri yang terlibat dalam pembentukan Malaysia (10.1.3)
Murid boleh menghuraikan cabaran ke arah pembentukan Malaysia (10.1.4)
Murid boleh menyatakan kepentingan permuafakatan dalam pembentukan Malaysia (K10.1.5)
Murid boleh menjelaskan kepentingan menghargai jasa dan kebijaksanaan pemimpin (K10.1.6)
Murid boleh menghuraikan kepentingan mengekalkan kemakmuran dan perpaduan di Malaysia (K10.1.7)

1.1Idea pembentukan Malaysia

Idea awal pembentukan Malaysia dicadangkan oleh pemimpin tempatan dan pihak British. Idea ini melibatkan gabungan Persekutuan Tanah Melayu, Sarawak, Sabah, Singapura dan Brunei.

Pembentukan Malaysia ialah penggabungan Persekutuan Tanah Melayu, Sarawak, Sabah dan Singapura dalam satu sistem kerajaan Persekutuan.

Tahun	Siapa	Idea
1887	Lord Brassey, Pengarah British North Borneo Company (Syarikat Borneo Utara British)	Menggabungkan Sarawak, Sabah, Negeri-negeri Melayu dan Negeri-negeri Selat.
1938	Ibrahim Haji Yaakob dan Harun Aminurrashid	Memperjuangkan penggabungan melalui konsep Melayu Raya.
1951	Malcolm MacDonald, Gabenor Jeneral British di Asia Tenggara	Mengadakan beberapa perbincangan tentang penggabungan dengan pemimpin Persekutuan Tanah Melayu, Sarawak, Sabah dan Singapura.
1955	Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj, Ketua Menteri Persekutuan Tanah Melayu	Mencadangkan Sarawak, Sabah, Singapura dan Brunei menyertai Persekutuan Tanah Melayu.

Melayu Raya ialah konsep penggabungan yang merangkumi Tanah Melayu, Singapura, seluruh Kalimantan, Kepulauan Filipina dan Kepulauan Indonesia.

Susun idea mengikut tahun: 1887, 1938, 1951, 1955. Idea tahun 1887 dan 1951 datang daripada tokoh British. Idea tahun 1938 dan 1955 datang daripada tokoh tempatan.

Jangan keliru. Lord Brassey (1887) bukan pemimpin tempatan. Melayu Raya (1938) lebih luas daripada idea Tunku Abdul Rahman (1955) kerana merangkumi Kalimantan, Filipina dan Indonesia.

Siapakah yang mencadangkan penggabungan pada tahun 1955? Apakah yang dicadangkan?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj. Beliau mencadangkan Sarawak, Sabah, Singapura dan Brunei menyertai Persekutuan Tanah Melayu.

1.2Sebab-sebab pembentukan Malaysia

Terdapat empat sebab pembentukan Malaysia: menjamin keselamatan negara, mencapai keseimbangan kaum, mempercepat kemerdekaan dan membangunkan sosioekonomi.

Rajah dua sebab pembentukan Malaysia: menjamin keselamatan negara dan mencapai keseimbangan kaum — Sebab 1 dan 2: keselamatan negara dan keseimbangan kaum.

Buku teks Sejarah Tahun 6 SK, ms. 6.

Rajah dua sebab pembentukan Malaysia: mempercepat kemerdekaan dan membangunkan sosioekonomi — Sebab 3 dan 4: kemerdekaan dan sosioekonomi.

Buku teks Sejarah Tahun 6 SK, ms. 7.

Sebab	Penjelasan
Menjamin keselamatan negara	Singapura menghadapi ancaman komunis yang boleh menggugat keselamatan Persekutuan Tanah Melayu. Sarawak juga menghadapi ancaman komunis. Ancaman ini dapat dibendung melalui pembentukan Malaysia kerana Persekutuan Tanah Melayu mempunyai pengalaman menghadapi ancaman komunis.
Mencapai keseimbangan kaum	Penggabungan Persekutuan Tanah Melayu dengan Singapura sahaja akan menyebabkan ketidakseimbangan antara kaum. Penggabungan dengan Sarawak, Sabah dan Brunei menjadikan bilangan penduduk seimbang antara kaum.
Mempercepat kemerdekaan	Pembentukan Malaysia mampu mempercepat kemerdekaan Sarawak, Sabah, Singapura dan Brunei. Perkara ini memerlukan permuafakatan dan sokongan semua pihak.
Membangunkan sosioekonomi	Pembentukan Malaysia akan mempercepat pembangunan infrastruktur, sosial dan ekonomi. Penggabungan ini akan meningkatkan taraf hidup rakyat.

Penggabungan Persekutuan Tanah Melayu dengan Singapura sahaja tidak mencapai keseimbangan kaum. Keseimbangan kaum dicapai apabila Sarawak, Sabah dan Brunei turut bergabung.

Idea pembentukan Malaysia muncul disebabkan oleh cabaran dan keadaan ketika itu. Kita wajar menghargai jasa dan kebijaksanaan pemimpin yang mencetuskan idea ini.

Nyatakan empat sebab pembentukan Malaysia.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Menjamin keselamatan negara, mencapai keseimbangan kaum, mempercepat kemerdekaan dan membangunkan sosioekonomi.

1.3Langkah-langkah ke arah pembentukan Malaysia

Para pemimpin mengambil beberapa langkah untuk menjayakan pembentukan Malaysia. Langkah itu termasuklah lawatan ke negeri yang terlibat, menubuhkan JSKM, menubuhkan Suruhanjaya Cobbold, menubuhkan JAK dan mengadakan referendum.

Referendum ialah pemungutan suara rakyat.

Garis masa langkah 1 hingga 5 dari 27 Mei 1961 hingga 21 Jun 1962 — Garis masa langkah 1 hingga 5.

Buku teks Sejarah Tahun 6 SK, ms. 8.

Garis masa langkah 6 hingga 10 dari 30 Ogos 1962 hingga 16 September 1963 — Garis masa langkah 6 hingga 10.

Buku teks Sejarah Tahun 6 SK, ms. 9.

Bil.	Tarikh	Peristiwa
1	27 Mei 1961	Tunku Abdul Rahman mengumumkan cadangan pembentukan Malaysia di Hotel Adelphi, Singapura.
2	Julai 1961	Tunku Abdul Rahman melawat Sarawak untuk menerangkan idea pembentukan Malaysia kepada pemimpin tempatan.
3	23 Julai 1961	Jawatankuasa Setia Kawan Malaysia (JSKM) ditubuhkan untuk meyakinkan pemimpin Sarawak dan Sabah tentang pembentukan Malaysia.
4	17 Januari 1962	Suruhanjaya Cobbold dibentuk untuk mendapatkan reaksi penduduk di Sarawak dan Sabah.
5	21 Jun 1962	Suruhanjaya Cobbold menyerahkan laporan kepada British dan Persekutuan Tanah Melayu. Laporan mendapati dua pertiga penduduk Sarawak dan Sabah menyokong pembentukan Malaysia.
6	30 Ogos 1962	Mesyuarat persediaan Jawatankuasa Antara Kerajaan (JAK) diadakan. JAK dianggotai wakil British, Persekutuan Tanah Melayu, Sarawak dan Sabah. Tujuannya menyediakan rangka perlembagaan untuk melindungi kepentingan Sarawak dan Sabah.
7	1 September 1962	Rundingan antara Persekutuan Tanah Melayu dengan Singapura. Referendum diadakan di Singapura. Rakyat Singapura bersetuju dengan pembentukan Malaysia.
8	9 Julai 1963	Perjanjian Malaysia ditandatangani di Malborough House, London.
9	12 Ogos 1963	Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) mewujudkan United Nations Malaysia Mission (UNMM) untuk mengesahkan persetujuan penduduk Sarawak dan Sabah.
10	16 September 1963	Pemasyhuran Malaysia diadakan di Kuala Lumpur, Kuching (Sarawak), Kota Kinabalu (Sabah) dan City Hall, Singapura.

Tiga badan yang berkaitan dengan Sarawak dan Sabah: JSKM meyakinkan pemimpin, Suruhanjaya Cobbold mendapatkan reaksi penduduk, UNMM mengesahkan persetujuan penduduk.

Perjanjian Malaysia ditandatangani di London pada 9 Julai 1963, bukan di Kuala Lumpur. Malaysia dimasyhurkan pada 16 September 1963, bukan pada 9 Julai 1963. Referendum diadakan di Singapura.

Apakah tujuan penubuhan Suruhanjaya Cobbold? Apakah dapatan laporannya?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Suruhanjaya Cobbold dibentuk untuk mendapatkan reaksi penduduk di Sarawak dan Sabah. Laporannya mendapati dua pertiga penduduk Sarawak dan Sabah menyokong pembentukan Malaysia.

1.4Tokoh yang terlibat

Permuafakatan antara pemimpin menjadi obor kejayaan pembentukan Malaysia. Kesungguhan dan kerjasama semua pihak membawa kejayaan sehingga Malaysia terbentuk.

Tokoh	Parti atau jawatan	Peranan
Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj	Pemimpin UMNO. Perdana Menteri Persekutuan Tanah Melayu.	Mengetuai perwakilan Persekutuan Tanah Melayu dalam Perjanjian Malaysia di London.
Tun Abdul Razak Hussein	Pemimpin UMNO. Timbalan Perdana Menteri Persekutuan Tanah Melayu.	Memainkan peranan dalam JAK.
Tun Temenggung Jugah anak Barieng	Pemimpin Parti Pesaka Anak Sarawak (PESAKA).	Anggota JSKM. Salah seorang yang menandatangani Perjanjian Malaysia di London pada tahun 1963.
Tun Datu Mustapha Datu Harun	Pemimpin United Sabah National Organisation (USNO).	Memberikan penjelasan tentang pembentukan Malaysia kepada penduduk Sabah.
Lee Kuan Yew	Pemimpin People's Action Party (PAP).	Menyokong idea pembentukan Malaysia bagi membendung ideologi komunis di Singapura.
Tan Sri Datuk Amar Stephen Kalong Ningkan	Pemimpin Sarawak National Party (SNAP).	Berperanan penting membentuk Perikatan Sarawak dan menyokong usaha pembentukan Malaysia.
Donald Stephens (Tun Muhammad Fuad Stephens)	Pemimpin United National Kadazan Organization (UNKO).	Mencadangkan penubuhan JSKM untuk menjayakan rancangan pembentukan Malaysia.
Datu Bandar Abang Haji Mustapha	Pemimpin Parti Negara Sarawak (PANAS).	Menyokong pembentukan Malaysia. Salah seorang yang menandatangani Perjanjian Malaysia di London pada tahun 1963.
Tun Muhammad Ghazali Shafie	Pemimpin UMNO.	Anggota Suruhanjaya Cobbold. Berperanan penting semasa bertugas sebagai Ketua Setiausaha Tetap Kementerian Luar.
Tan Sri Wong Pow Nee	Pemimpin Malayan Chinese Association (MCA).	Wakil Persekutuan Tanah Melayu dalam Suruhanjaya Cobbold. Menemu ramah dan meneliti memorandum penduduk Sarawak dan Sabah.
Tun V. T. Sambanthan	Pemimpin Malayan Indian Congress (MIC).	Meneliti draf laporan Suruhanjaya Cobbold bersama Jawatankuasa Kabinet Persekutuan Tanah Melayu.

Ingat tokoh yang berkait dengan satu badan. Anggota Suruhanjaya Cobbold: Ghazali Shafie dan Wong Pow Nee. Donald Stephens mencadangkan JSKM. Abdul Razak berperanan dalam JAK.

Jangan keliru tokoh Sabah dan Sarawak. Tun Datu Mustapha dan Donald Stephens dari Sabah. Tun Temenggung Jugah, Stephen Kalong Ningkan dan Datu Bandar Abang Haji Mustapha dari Sarawak. Lee Kuan Yew dari Singapura.

Kata-kata hikmat "Muafakat membawa berkat" menunjukkan betapa pentingnya permuafakatan pemimpin dalam pembentukan Malaysia.

Siapakah yang mencadangkan penubuhan JSKM? Siapakah pemimpin yang menyokong pembentukan Malaysia bagi membendung ideologi komunis di Singapura?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Donald Stephens (Tun Muhammad Fuad Stephens) mencadangkan penubuhan JSKM. Lee Kuan Yew, pemimpin PAP, menyokong pembentukan Malaysia bagi membendung ideologi komunis di Singapura.

1.5Pemasyhuran Malaysia dan negeri yang terlibat

Malaysia dibentuk pada 16 September 1963 hasil gabungan Persekutuan Tanah Melayu, Sarawak, Sabah dan Singapura.

Peta yang menunjukkan Persekutuan Tanah Melayu, Singapura, Sarawak dan Sabah — Negeri-negeri yang terlibat dalam pembentukan Malaysia.

Buku teks Sejarah Tahun 6 SK, ms. 15.

Dokumen Pemasyhuran Malaysia (ms. 14)

Dokumen itu ditandatangani oleh Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj, Perdana Menteri Malaysia.
Tarikhnya ialah 16 September 1963.
Dokumen itu menyebut perjanjian yang dibuat pada 9 Julai 1963 antara Persekutuan Tanah Melayu, United Kingdom, Borneo Utara, Sarawak dan Singapura.
Dokumen itu menyatakan bahawa Malaysia akan kekal menjadi negara demokrasi yang merdeka lagi berdaulat, berasaskan kebebasan dan keadilan.

Dalam dokumen pemasyhuran, negeri yang bergabung ialah negeri-negeri Persekutuan Tanah Melayu bersama Singapura, Sabah dan Sarawak. Malaysia dilihat sebagai satu persekutuan yang bernama "Malaysia".

Hari Malaysia dan perkara yang berlaku kemudian

Pada 16 September setiap tahun, kita menyambut Hari Malaysia sebagai tanda syukur dan bangga atas permuafakatan serta perpaduan rakyat Malaysia.
Brunei menolak penyertaan dalam Malaysia.
Singapura berpisah daripada Malaysia pada tahun 1965.

Brunei tidak menyertai Malaysia. Singapura menyertai Malaysia pada tahun 1963 tetapi berpisah pada tahun 1965.

Pada tarikh bilakah Malaysia dibentuk? Mengapakah kita menyambut Hari Malaysia?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Malaysia dibentuk pada 16 September 1963. Kita menyambut Hari Malaysia sebagai tanda syukur dan bangga atas permuafakatan serta perpaduan rakyat Malaysia.

1.6Cabaran ke arah pembentukan Malaysia

Proses pembentukan Malaysia melalui pelbagai cabaran. Cabaran datang dari dalam negara dan luar negara.

Cabaran	Penjelasan
Meyakinkan masyarakat	Tunku Abdul Rahman dan pemimpin negara berusaha meyakinkan masyarakat tentang tujuan pembentukan Malaysia.
Penolakan SUPP	Sarawak United People's Party (SUPP) menolak rancangan itu kerana mahu membentuk persekutuan sendiri yang terdiri daripada Brunei, Sarawak dan Borneo Utara.
Konfrontasi Indonesia	Dari tahun 1963 hingga 1966, Indonesia mengisytiharkan konfrontasi terhadap Malaysia kerana menganggap pembentukan Malaysia mengancam kedudukan negaranya.
Dakwaan Filipina	Filipina mendakwa Sabah sebahagian daripada wilayahnya.

Konfrontasi bermaksud pertentangan dengan sesuatu pihak.

Pepatah "Carik-carik bulu ayam, akhirnya bercantum juga" menggambarkan hubungan Malaysia dengan Indonesia dan Filipina. Hubungan tegang itu kembali pulih hasil permuafakatan pemimpin negara-negara tersebut. Kerjasama antara negara dijalinkan demi kemakmuran dan perpaduan serantau.

Dua negara luar yang mencabar pembentukan Malaysia ialah Indonesia (konfrontasi 1963 hingga 1966) dan Filipina (mendakwa Sabah). SUPP ialah parti dalam Sarawak, bukan negara luar.

Mengapakah Indonesia mengisytiharkan konfrontasi terhadap Malaysia?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Indonesia menganggap pembentukan Malaysia mengancam kedudukan negaranya.

1.7Cinta akan negara dan imbas kembali

Mengetahui sejarah pembentukan Malaysia mendorong kita berasa bangga akan kesungguhan dan permuafakatan pemimpin sehingga membawa kejayaan kepada negara.

Kesan	Penjelasan
Diri	Sebagai rakyat, kita perlu menyuburkan semangat patriotik dan menghargai perjuangan pemimpin yang banyak berjasa.
Masyarakat	Mengetahui sejarah pembentukan Malaysia dapat membentuk semangat bersatu padu bagi mempertahankan kedaulatan negara.
Negara	Permuafakatan perlu dipertahankan demi kesejahteraan negara yang kita cintai.

Nilai teras sivik unit ini ialah hormat-menghormati dan kasih sayang.

Imbas kembali

Idea. Idea datang daripada tokoh British dan tokoh tempatan.
Sebab. Menjamin keselamatan negara, mencapai keseimbangan kaum, mempercepat kemerdekaan, membangunkan sosioekonomi.
Langkah. Pengumuman di Hotel Adelphi, lawatan ke Sarawak, JSKM, Suruhanjaya Cobbold, JAK, rundingan dan referendum Singapura, Perjanjian Malaysia di London, UNMM, Pemasyhuran Malaysia pada 16 September 1963.
Negeri. Persekutuan Tanah Melayu, Sarawak, Sabah dan Singapura.
Cabaran. Dari dalam dan luar negara.

Mengapakah kita perlu menghargai jasa pemimpin yang membentuk Malaysia?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Pemimpin bersungguh-sungguh dan bermuafakat sehingga membawa kejayaan kepada negara. Kita perlu menyuburkan semangat patriotik dan menghargai perjuangan mereka.