Geografi

Litosfera ialah lapisan luar bumi, iaitu bahagian kerak bumi dan bahagian atas mantel, yang terdiri daripada pelbagai jenis batuan dan mineral (ms. 44).

Rajah 1 menunjukkan hanyutan benua. Pencapahan atau pemisahan plat menyebabkan perubahan kedudukan benua walaupun prosesnya sangat perlahan (Rajah 5.3, ms. 48). A membentuk gunung lipat, B gunung berapi dan D gempa bumi.

Afrika + Amerika Utara = 30 + 24.5 = 54.5 juta km², kurang daripada Asia (55.8). A: 2 × 10.4 = 20.8, bukan 24.5. B: separuh Amerika Utara = 12.25, lebih besar daripada 10.4. C: Eropah + Australia = 18.0, lebih besar daripada 17.8.

Pentas benua ialah kawasan pinggir laut yang cetek, berkedalaman sehingga 180 m (ms. 59). Laut di sekeliling Malaysia cetek kerana terletak di atas Pentas Sunda.

Suhu tanah tinggi yang rendah sesuai untuk tanaman hawa sederhana seperti sayur, bunga dan strawberi, contohnya di Cameron Highlands (ms. 68). Hidroelektrik ialah kepentingan tanah tinggi dan saliran, perlombongan petroleum ialah kepentingan pinggir laut, dan Bukit Bendera ialah tanah tinggi.

Banjaran di Semenanjung Malaysia ialah gunung lipat tua yang stabil (ms. 60). Gunung lipat tua terbentuk kira-kira 200 juta tahun lalu.

Lurah sempit berbentuk ‘V’ dengan cerun curam terdapat di peringkat hulu. Hakisan ke bawah membentuk jeram, air terjun dan lubang periuk (ms. 76). B terdapat di peringkat tengah; A dan D di peringkat hilir.

Tasik Kenyir di Terengganu ialah tasik buatan manusia terbesar di Asia Tenggara (ms. 78). Tasik Bera, Tasik Chini dan Loagan Bunut ialah tasik semula jadi.

Kepadatan = penduduk ÷ keluasan. P = 312.5 orang/km² (padat), Q = 20 (jarang), R = 96 000 ÷ 600 = 160 orang/km² (sederhana, 50 hingga 200), S = 45 (jarang).

Kerteh (Terengganu) dan Miri (Sarawak) menjadi tumpuan penduduk kerana banyak peluang pekerjaan dalam perlombongan petroleum dan gas asli (faktor ekonomi, ms. 91).

Rajah 4 menunjukkan pola berkelompok: rumah disusun secara berkelompok dan terancang, seperti di tanah rancangan Felda Trolak (Perak), Felda Air Tawar (Johor) dan Felda Sahabat (Sabah) (ms. 100). Kuala Besut berpola berjajar; Kundasang dan Bukit Tinggi berpola berselerak.

Bandar sempadan berfungsi sebagai pintu keluar masuk negara, contohnya Rantau Panjang dan Padang Besar (fungsi kerajaan/governan, ms. 103).

Danau Toba ialah tasik vulkanik yang terbentuk akibat ledakan gunung berapi 73 000 hingga 75 000 tahun dahulu (ms. 115). A ialah ciri Tonle Sap, C ialah tasik ladam dan D ialah tasik buatan seperti Tasik Kenyir.

Semua negara di Asia Tenggara mempunyai pinggir laut kecuali Laos (ms. 112).

Manila terkenal dengan industri pemasangan kenderaan bermotor dan besi keluli, manakala Bangkok dengan industri elektrik dan elektronik serta makanan (ms. 125).

Filipina + Vietnam = 102.4 + 94.5 = 196.9 juta, kurang daripada Indonesia (260.8 juta). B: 4 × 30.8 = 123.2 > 102.4. C: 5 × 5.7 = 28.5 < 30.8. D: 3 × 30.8 = 92.4 < 94.5. Data: Rajah 11.1, ms. 123.

Sungai tidak tercemar = 473 − 229 = 244. Peratus = 244 ÷ 473 × 100 = 51.6%. (48.4% ialah peratus sungai yang tercemar.)

Indah Water Consortium (IWK) ditubuhkan pada tahun 1994 untuk menyelenggara sistem rawatan air kumbahan (ms. 141). NAHRIM mengkaji air bawah tanah.

Baki = 100% − 85% = 15%. 15% × 400 tan = 60 tan. (340 tan ialah jumlah sisa yang dikurangkan.)

Sisa domestik cecair ialah minyak masak dan kumbahan. Sisa makanan, kertas, plastik, logam, perabot dan lampin pakai buang ialah sisa pepejal (ms. 147).