myUASAUlang kaji UASA
Lagi
Kemajuan saya
Kertas latihan, bukan kertas rasmi KPM
21
Ujian Akhir Sesi Akademik

Sejarah

Tingkatan 1, 2 jam, 80 markah
Nama
Kelas
Tarikh
Markah:      / 80
Arahan
  1. Kertas soalan ini mengandungi tiga bahagian: Bahagian A, Bahagian B dan Bahagian C.
  2. Jawab semua soalan dalam Bahagian A dan Bahagian B.
  3. Jawab satu soalan sahaja dalam Bahagian C.
  4. Bahagian A: pilih satu jawapan bagi setiap soalan.
  5. Bahagian B dan C: tulis jawapan anda di ruang yang disediakan.

Latihan menunjukkan jawapan semasa menjawab. Peperiksaan menetapkan masa dan menyembunyikan jawapan sehingga dihantar.

Bahagian A

20 markah
Jawab semua soalan. Setiap soalan diikuti oleh empat pilihan jawapan, A, B, C dan D. Pilih satu jawapan yang terbaik.
1

Soalan 1

Sejarawan ini mula menggunakan perkataan historia yang bermaksud penyelidikan atau penyiasatan terhadap peristiwa silam mahupun sezaman. Karyanya yang terkenal ialah Histories atau Sejarah Perang Parsi.
Siapakah sejarawan tersebut?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Herodotus mula menggunakan perkataan historia. Karyanya ialah Histories atau Sejarah Perang Parsi (The Persian War). Karya E.H. Carr ialah What is History?, manakala karya Ibn Khaldun ialah Muqaddimah.
Untuk guru: Mengingat, aras rendah, Bab 1, standard 1.2
Buku teks ms. 5
2

Soalan 2

Sejarawan kadangkala mendapatkan bantuan pakar untuk mengkaji dan menganalisis tulisan kuno pada daun lontar, papirus, tanah liat atau batu.
Bidang ilmu ini dikenali sebagai
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Paleografi ialah ilmu mengkaji dan menganalisis tulisan kuno pada daun lontar, papirus, tanah liat atau batu. Epigrafi pula mengkaji tulisan pada tugu, bangunan dan prasasti.
Untuk guru: Mengingat, aras rendah, Bab 1, standard 1.5
Buku teks ms. 10
3

Soalan 3

Hana sedang mengumpulkan bahan untuk folio sejarah keluarganya. Antara bahan berikut, yang manakah sumber primer?
I   Diari datuknya
II   Ensiklopedia sejarah Malaysia
III   Surat peribadi neneknya
IV   Majalah yang menceritakan sejarah kampungnya
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Diari dan surat peribadi ialah sumber primer kerana bersifat asli dan belum diolah atau diterbitkan. Ensiklopedia dan majalah ialah sumber sekunder kerana telah diolah dan diterbitkan.
Untuk guru: Mengaplikasi, aras sederhana, Bab 1, standard 1.4
Buku teks ms. 8
4

Soalan 4

Maklumat berikut berkaitan dengan satu tahap Zaman Air Batu.
• Berlaku penyejukan global
• Padang rumput dan savana tersebar luas
• Jambatan darat Panama terbentuk antara Amerika Utara dan Amerika Selatan
Tahap manakah yang dimaksudkan?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Zaman Pliosen (5.3 juta hingga 2.6 juta tahun dahulu): penyejukan global, padang rumput dan savana tersebar, jambatan darat Panama terbentuk dan Grand Canyon terbentuk.
Untuk guru: Mengingat, aras rendah, Bab 2, standard 2.2
Buku teks ms. 30
5

Soalan 5

Pernyataan berikut berkaitan dengan perubahan pada akhir Zaman Air Batu.
P   Paras air laut meningkat
Q   Suhu bumi meningkat
R   Air batu mencair
S   Kawasan tanah rendah di Pentas Sunda tenggelam
Antara berikut, yang manakah susunan sebab dan akibat yang betul?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Bumi mengalami cuaca panas dan suhu meningkat (Q), lalu air batu mencair (R). Kecairan air batu menyebabkan paras air laut meningkat (P), maka kawasan tanah rendah di Pentas Sunda tenggelam (S) dan terbentuk Selat Melaka, Teluk Siam dan Laut Jawa.
Untuk guru: Menganalisis, aras tinggi, Bab 2, standard 2.6
Buku teks ms. 38
6

Soalan 6

Tapak Zaman Prasejarah di Asia Tenggara yang menemukan fosil dan sisa tulang yang dinamakan Flores Man atau Homo Floresiensis ialah
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Gua Liang Bua di Pulau Flores, Indonesia menemukan fosil dan sisa tulang berusia 94,000 hingga 12,000 SM yang dinamakan Flores Man atau Homo Floresiensis.
Untuk guru: Mengingat, aras rendah, Bab 3, standard 3.2
Buku teks ms. 50
7

Soalan 7

Di Asia Tenggara, Zaman Mesolitik dikenali sebagai Zaman Hoabinhian. Mengapakah keadaan ini berlaku?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Unsur Zaman Mesolitik seperti di Eropah tidak ditemukan di Asia Tenggara. Sebaliknya, alatan kerikil repih seperti Zaman Paleolitik lebih banyak ditemukan, maka zaman ini juga dikenali sebagai Zaman Epi-Paleolitik.
Untuk guru: Memahami, aras rendah, Bab 3, standard 3.5
Buku teks ms. 64
8

Soalan 8

Gambar 1 menunjukkan sejenis peralatan Zaman Neolitik yang ditemukan di Hulu Tembeling, Pahang.
Apakah kegunaan peralatan ini?
Sebilah alat batu yang leper dan nipis
Gambar 1
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Alat ini ialah Pisau Tembeling yang dikaitkan dengan aktiviti penanaman padi. Pisau ini dikatakan digunakan ketika menuai padi.
Untuk guru: Memahami, aras rendah, Bab 3, standard 3.5
Buku teks ms. 68
9

Soalan 9

“Tamadun ialah suatu sistem masyarakat yang memperkasakan sistem politik, ekonomi, sosial serta kesenian dan kebudayaan.”
Pendapat di atas dikemukakan oleh
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Arnold J. Toynbee mewakili sudut pandangan Barat. Al-Attas pula mentakrifkan tamadun sebagai keadaan kehidupan insan bermasyarakat yang mencapai taraf kehalusan tatasusila dan kebudayaan yang luhur.
Untuk guru: Mengingat, aras rendah, Bab 4, standard 4.2
Buku teks ms. 79
10

Soalan 10

Dalam tamadun awal dunia, golongan yang menumpukan masa dalam kerja mengukir, menempa besi dan membuat tembikar dikenali sebagai
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Kumpulan artisan menumpukan masa dalam kerja mengukir, menempa besi dan tembikar. Saudagar dan pedagang pula bertukar-tukar barangan yang dihasilkan oleh artisan.
Untuk guru: Mengingat, aras rendah, Bab 4, standard 4.3
Buku teks ms. 82
11

Soalan 11

Ibu kota Kerajaan Pertengahan dalam Tamadun Mesir Purba ialah
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Ibu kota Kerajaan Pertengahan (2,100 – 1,650 SM) ialah Thebes. Memphis ialah bandar yang dibuka oleh Raja Mennes pada zaman Kerajaan Purba, manakala Anyang ialah pusat kerajaan Dinasti Shang.
Untuk guru: Mengingat, aras rendah, Bab 5, standard 5.1
Buku teks ms. 99
12

Soalan 12

Peniaga di pasar menggunakan alat penimbang untuk menentukan berat barangan yang dijual. Masyarakat tamadun awal manakah yang terawal mencipta sistem menyukat berat dan sukatan?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Masyarakat Lembah Indus merupakan masyarakat terawal yang mencipta sistem menyukat berat dan sukatan. Mereka juga dapat mengukur sukatan panjang dan masa dengan tepat.
Untuk guru: Mengaplikasi, aras sederhana, Bab 5, standard 5.2
Buku teks ms. 110
13

Soalan 13

Rajah 1 menunjukkan garis masa tiga kerajaan awal dalam Tamadun Huang He.
Antara pernyataan berikut, yang manakah benar tentang Kerajaan R?
Garis masa: Kerajaan P 2,205 – 1,766 SM, Kerajaan Q 1,766 – 1,050 SM, Kerajaan R 1,050 – 256 SM
Rajah 1
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Kerajaan R ialah Zhou (1,050 – 256 SM). Semasa Dinasti Zhou, tamadun ini tersebar hingga ke selatan Sungai Yangtze. Anyang ialah pusat Dinasti Shang (Q), Xia (P) ialah kerajaan terawal, dan Zhou memerintah 1,050 − 256 = 794 tahun.
Untuk guru: Menganalisis, aras sederhana, Bab 5, standard 5.1
Buku teks ms. 103
14

Soalan 14

Simen merupakan bahan asas binaan dalam seni bina Rom. Simen ini diperbuat daripada campuran air, kapur dan abu gunung berapi yang dikenali sebagai
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Simen Rom diperbuat daripada campuran air, kapur dan abu gunung berapi yang dikenali sebagai pozzolana (buku teks, ms. 130).
Untuk guru: Mengingat, aras rendah, Bab 6, standard 6.4
Buku teks ms. 130
15

Soalan 15

Antara berikut, yang manakah ciri-ciri pembinaan bangunan dalam Tamadun Rom?
I   Kubah berbentuk bulat
II   Penggunaan marmar
III   Mihrab sebagai penanda arah kiblat
IV   Tiang gaya Yunani
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Ciri bangunan Rom: saiz besar, kubah bulat, bumbung melengkung, siling, marmar, tiang gaya Yunani, batu dilepa simen dan hiasan dalaman. Mihrab ialah unsur seni bina Islam.
Untuk guru: Memahami, aras sederhana, Bab 6, standard 6.4
Buku teks ms. 129
16

Soalan 16

Buku Arthasastra yang berkaitan dengan sistem pemerintahan dan ketenteraan zaman Maurya ditulis oleh
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Buku Arthasastra ditulis oleh Kautilya tentang sistem pemerintahan dan ketenteraan zaman Maurya.
Untuk guru: Mengingat, aras rendah, Bab 7, standard 7.1
Buku teks ms. 145
17

Soalan 17

Peperiksaan perkhidmatan awam di China kekal sehingga tahun 1905 apabila dimansuhkan oleh
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Peperiksaan perkhidmatan awam diperkenalkan semasa pemerintahan Maharaja Wu (Dinasti Han) dan dimansuhkan pada tahun 1905 oleh Maharani Dowager Cixi.
Untuk guru: Mengingat, aras rendah, Bab 7, standard 7.2
Buku teks ms. 150
18

Soalan 18

Kajian utama tokoh ilmuan Islam ini ialah dalam bidang kartografi (peta) dan geografi. Kebanyakan orang Eropah belayar menggunakan peta yang dicipta oleh beliau.
Siapakah tokoh ini?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Al-Biruni terkenal dalam bidang kartografi dan geografi. Ibn Sina dalam perubatan, Al-Khawarizmi pengasas algebra dan Ibn Battuta dalam pelayaran.
Untuk guru: Mengingat, aras rendah, Bab 8, standard 8.4
Buku teks ms. 181
19

Soalan 19

Baca pernyataan berikut.
Masyarakat yang berbeza bangsa dan bahasa diterima sebagai saudara dan dilayan secara adil.
Faktor penyebaran Islam yang manakah digambarkan oleh pernyataan di atas?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Tamadun Islam berdiri atas prinsip kesaksamaan dan keadilan. Kewujudan pelbagai bangsa dan bahasa berjaya membentuk ummah yang bersaudara.
Untuk guru: Menganalisis, aras tinggi, Bab 8, standard 8.2
Buku teks ms. 169
20

Soalan 20

Khalifah yang mengetuai peperangan al-Riddah untuk memerangi golongan murtad yang enggan membayar zakat ialah
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Abu Bakar al-Siddiq mengetuai peperangan al-Riddah. Tentera Islam menang dan semakin ramai yang memeluk Islam.
Untuk guru: Mengingat, aras rendah, Bab 8, standard 8.2
Buku teks ms. 167

Bahagian B

40 markah
Jawab semua soalan.
21

Soalan 21

Sumber 1 menunjukkan pembentukan fizikal bumi sejak 650 juta tahun dahulu hingga hari ini.

Sumber 1

1. Bumi 650 juta tahun dahulu. Tiada hidupan.
2. Bumi 390 juta tahun dahulu. Air laut masih tawar. Wujud hidupan seperti ikan dan amfibia.
3. Bumi 195 juta tahun dahulu. Zaman Jurasik dan hidupan utama ialah dinosaur.
4. Bumi 94 juta tahun dahulu. Dinosaur mengalami kepupusan. Rupa bentuk benua mula kelihatan.
5. Bumi 18,000 tahun dahulu. Kebanyakan binatang telah wujud seperti kuda, badak sumbu, anjing dan kucing. Paras air laut meningkat.
6. Bumi pada hari ini.
Enam peta bumi bernombor 1 hingga 6: 650 juta, 390 juta, 195 juta, 94 juta dan 18,000 tahun dahulu, dan hari ini
Pembentukan fizikal bumi (Sumber 1)
[2 markah] (a)Berdasarkan Sumber 1, nyatakan dua keadaan bumi pada 390 juta tahun dahulu.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah] (b)Berdasarkan Sumber 1, apakah yang berlaku kepada bumi pada 94 juta tahun dahulu?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[3 markah] (c)Kemajuan ilmu sains dan teknologi membantu manusia mengetahui sejarah bumi sejak jutaan tahun dahulu. Nyatakan tiga bidang ilmu yang membantu kita membuat penyelidikan tentang perubahan bumi.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 3 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[3 markah] (d)Pada pendapat anda, mengapakah kita perlu bersyukur dan memelihara bumi yang kita diami hari ini?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 3 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
Untuk guru: Mengingat, aras rendah, Bab 2, standard 2.1
Buku teks ms. 28
22

Soalan 22

Baca Sumber 2 dan lihat Sumber 3 dengan teliti.

Sumber 2

Kehidupan masyarakat tamadun awal mulai berkembang apabila terdapat kegiatan pertanian. Penciptaan pelbagai peralatan, pembinaan saliran, penciptaan kincir angin dan pembinaan teres di tanah tinggi telah menggalakkan kegiatan pertanian. Perkembangan ini seterusnya mewujudkan kegiatan perdagangan. Masyarakat yang tinggal di kota mendapatkan makanan dan barangan pertanian dengan menukarkan barangan kraf tangan dan perkhidmatan. Masyarakat dari kawasan tamadun yang berbeza pula bertukar-tukar barangan dengan penduduk yang mempunyai bahan mentah.
Ilustrasi penduduk Mesir Purba menuai tanaman, memikul hasil, mencatat, memelihara angsa dan lembu, dengan sebuah kapal di sungai
Sumber 3: Kegiatan masyarakat pada zaman Mesir Purba
[2 markah] (a)Berdasarkan Sumber 2, nyatakan dua faktor yang menggalakkan kegiatan pertanian dalam tamadun awal dunia.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 2 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah] (b)Sumber 2 menerangkan dua jenis perdagangan dalam tamadun awal dunia. Namakan dua jenis perdagangan tersebut.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[3 markah] (c)Berdasarkan Sumber 3, nyatakan tiga kegiatan ekonomi masyarakat Mesir Purba.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 3 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[3 markah] (d)Pada pendapat anda, mengapakah kegiatan perdagangan penting kepada perkembangan sesebuah tamadun?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 3 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
Untuk guru: Mengaplikasi, aras rendah, Bab 4, standard 4.3
Buku teks ms. 81
23

Soalan 23

Sumber 4 dan Sumber 5 berkaitan dengan seni bina dalam Tamadun Rom.

Sumber 4

Orang Rom percaya mandi penting untuk kebersihan dan kesihatan serta melambangkan kehidupan bertamadun. Oleh itu, mereka membina tempat mandi awam yang boleh digunakan oleh setiap orang dengan bayaran tertentu. Tempat mandi awam ini dilengkapi dengan pelbagai kemudahan termasuk tandas, ruang mandi, ruang untuk mengurut, perpustakaan, bilik berehat dan bersenam. Tempat mandi awam Caracalla di Rom boleh memuatkan sehingga 1500 orang pada satu-satu masa.
Lakaran fungsi akueduk: sumber air, lubang masuk, lubang periksa, bak pengendapan, saluran tertutup, bak penampungan dan kota
Sumber 5: Lakaran fungsi akueduk
[2 markah] (a)Berdasarkan Sumber 4, nyatakan dua kemudahan yang terdapat di tempat mandi awam Rom.
Kolam tempat mandi awam Rom yang dikelilingi tiang
Tempat mandi awam Rom
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 2 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[3 markah] (b)Akueduk membekalkan air ke tempat mandi awam. Berdasarkan Sumber 5, terangkan bagaimana air disalurkan dari sumber air ke kota.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 3 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah] (c)Pada pendapat anda, mengapakah akueduk dianggap melambangkan teknologi dan kejuruteraan Rom yang tinggi?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 2 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[3 markah] (d)Sebagai pelajar, apakah iktibar yang boleh anda ambil daripada usaha orang Rom menyediakan kemudahan awam untuk masyarakatnya?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 3 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
Untuk guru: Memahami, aras sederhana, Bab 6, standard 6.4
Buku teks ms. 131
24

Soalan 24

Baca Sumber 6 dengan teliti.

Sumber 6

Selepas berhijrah ke Madinah, Nabi Muhammad SAW berjaya merangka perlembagaan atau Piagam Madinah. Piagam ini menjadikan Islam sebagai agama rasmi, manakala orang bukan Islam diberikan kebebasan untuk mengamalkan agama dan adat masing-masing. Melalui Piagam Madinah, baginda menekankan konsep syura atau perundingan, keadilan, persamaan dan kebebasan. Baginda juga menyatukan kaum Muhajirin dan Ansar serta menyatukan masyarakat Islam dengan bukan Islam. Piagam Madinah berjaya mewujudkan kestabilan politik, kemajuan ekonomi dan kehidupan yang aman antara kaum.
[2 markah] (a)Berdasarkan Sumber 6, nyatakan dua kandungan Piagam Madinah.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 2 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah] (b)Apakah yang dimaksudkan dengan sistem syura?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 2 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[3 markah] (c)Mengapakah Piagam Madinah penting kepada masyarakat Madinah yang terdiri daripada pelbagai agama dan kaum?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 3 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[3 markah] (d)Pada pendapat anda, bagaimanakah nilai-nilai dalam Piagam Madinah dapat diamalkan untuk mengukuhkan perpaduan masyarakat Malaysia hari ini?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 3 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
Untuk guru: Menilai, aras tinggi, Bab 8, standard 8.3
Buku teks ms. 170

Bahagian C

20 markah
Jawab satu soalan sahaja.
25Pilih 1

Soalan 25

Zaman Neolitik merupakan titik perubahan yang besar dalam kehidupan manusia Zaman Prasejarah. Gambar 2 menunjukkan tembikar yang dihasilkan oleh manusia Zaman Prasejarah.
Tembikar berhias pola geometri; satu bahagian pola ditanda dengan bulatan putus-putus
Gambar 2
[8 markah] (a)Huraikan ciri-ciri kehidupan manusia Zaman Neolitik dari aspek tempat kediaman, peralatan, kegiatan ekonomi, organisasi sosial, kepercayaan serta kesenian dan kebudayaan.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 8 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[12 markah] (b)Banyak kemahiran dan aktiviti manusia Zaman Prasejarah masih diteruskan hingga hari ini. Pada pendapat anda, bagaimanakah sumbangan manusia Zaman Prasejarah diteruskan dalam kehidupan masyarakat moden? Bincangkan.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 12 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
Untuk guru: Menilai, aras sederhana, Bab 3, standard 3.3
Buku teks ms. 52
26Pilih 1

Soalan 26

Gambar 3 dan Gambar 4 menunjukkan tulisan yang dihasilkan oleh masyarakat dua tamadun awal dunia.
Jadual perkembangan tulisan berbentuk baji daripada simbol gambar
Gambar 3
Simbol gambar burung, ikan dan objek yang dipahat pada dinding batu
Gambar 4
[8 markah] (a)Jelaskan sumbangan Tamadun Mesopotamia dan Tamadun Mesir Purba dalam bidang teknologi.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 8 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[12 markah] (b)Sumbangan tamadun awal dunia menjadi inspirasi kepada perkembangan tamadun manusia hari ini. Sebagai generasi muda, cadangkan langkah-langkah untuk menjadikan sumbangan tamadun awal dunia sebagai inspirasi bagi memajukan negara.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 12 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
Untuk guru: Mencipta, aras tinggi, Bab 5, standard 5.2
Buku teks ms. 110
Jadual Spesifikasi Ujian (JSU)
BabMengingatMemahamiMengaplikasiMenganalisisMenilaiMenciptaItemmarkah
1. Mengenali sejarah2 (2)–1 (1)–––33
2. Zaman Air Batu2 (11)––1 (1)––312
3. Zaman prasejarah1 (1)2 (2)––1 (20)–423
4. Mengenali tamadun2 (2)–1 (10)–––312
5. Tamadun awal dunia1 (1)–1 (1)1 (1)–1 (20)423
6. Peningkatan tamadun Yunani dan Rom1 (1)2 (11)––––312
7. Peningkatan tamadun India dan China2 (2)–––––22
8. Tamadun Islam dan sumbangannya2 (2)––1 (1)1 (10)–413
Jumlah13 (22)4 (13)3 (12)3 (3)2 (30)1 (20)26100
Setiap petak menunjukkan item (markah).