Kertas latihan, bukan kertas rasmi KPM
21
Ujian Akhir Sesi Akademik
Sejarah
Tingkatan 1, 2 jam, 80 markah
Nama
Kelas
Tarikh
Markah: / 80
Arahan
- Kertas soalan ini mengandungi tiga bahagian: Bahagian A, Bahagian B dan Bahagian C.
- Jawab semua soalan dalam Bahagian A dan Bahagian B.
- Jawab satu soalan sahaja dalam Bahagian C.
- Bahagian A: pilih satu jawapan bagi setiap soalan.
- Bahagian B dan C: tulis jawapan anda di ruang yang disediakan.
Latihan menunjukkan jawapan semasa menjawab. Peperiksaan menetapkan masa dan menyembunyikan jawapan sehingga dihantar.
Bahagian A
20 markahJawab semua soalan. Setiap soalan diikuti oleh empat pilihan jawapan, A, B, C dan D. Pilih satu jawapan yang terbaik.
1
Soalan 1
Batu Bersurat Terengganu bertarikh tahun 1303 Masihi. Sebuah sekolah menganjurkan pameran tentang batu bersurat ini pada tahun 2003 Masihi. Berapakah jarak masa antara kedua-dua tarikh tersebut?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
2003 − 1303 = 700 tahun. Satu abad = 100 tahun, maka 700 tahun = 7 abad (dekad = 10 tahun, alaf = 1000 tahun).
2
Soalan 2
Bahan yang ditemui melalui gali cari dibawa ke makmal arkeologi. Antara berikut, yang manakah kerja-kerja yang dilakukan di makmal arkeologi?
I Pemunggahan dan pengisihan
II Perancangan grid
III Pengkatalogan
IV Pembersihan
I Pemunggahan dan pengisihan
II Perancangan grid
III Pengkatalogan
IV Pembersihan
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Di makmal: pemunggahan dan pengisihan, pembersihan, pengkatalogan dan penganalisisan. Perancangan grid dilakukan di tapak penemuan sebelum ekskavasi.
3
Soalan 3
Maklumat berikut ialah pandangan seorang sejarawan tempatan.
Siapakah sejarawan tersebut?
| “Sejarah mendorong kita lebih memahami apa-apa yang berlaku pada masa kini, di samping menjamin kesilapan yang sama tidak berulang. Sejarah ialah ibu kepada semua bidang.” |
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Pandangan ini ialah pandangan Khoo Kay Kim, sejarawan tempatan tersohor yang mengkaji sejarah Malaysia (buku teks ms. 5).
4
Soalan 4
Bidang ilmu ini berasal daripada dua perkataan Greek, iaitu geo yang bermaksud bumi dan logia yang bermaksud sains. Apakah bidang ilmu tersebut?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Geologi = geo (bumi) + logia (sains), iaitu bidang ilmu yang mengkaji pembentukan bumi.
5
Soalan 5
Maklumat berikut berkaitan dengan pembentukan fizikal bumi.
P Dinosaur pupus dan rupa bentuk benua mula kelihatan
Q Air laut masih tawar; wujud hidupan seperti ikan dan amfibia
R Zaman Jurasik; hidupan utama ialah dinosaur
S Kuda, badak sumbu, anjing dan kucing telah wujud
Antara berikut, yang manakah susunan yang betul mengikut kronologi?
P Dinosaur pupus dan rupa bentuk benua mula kelihatan
Q Air laut masih tawar; wujud hidupan seperti ikan dan amfibia
R Zaman Jurasik; hidupan utama ialah dinosaur
S Kuda, badak sumbu, anjing dan kucing telah wujud
Antara berikut, yang manakah susunan yang betul mengikut kronologi?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
390 juta tahun dahulu (Q) → 195 juta tahun dahulu, Zaman Jurasik (R) → 94 juta tahun dahulu, dinosaur pupus (P) → 18,000 tahun dahulu (S).
6
Soalan 6
Zaman Prasejarah turut dikenali sebagai nirleka dalam bahasa Sanskrit. Apakah maksud nirleka?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Nir = tidak ada, leka = tulisan. Zaman Prasejarah ialah zaman sebelum manusia mengetahui dan mengenal tulisan.
7
Soalan 7
Gambar 1 menunjukkan lukisan gua yang ditemui di Gua Niah, Sarawak. Bahan apakah yang biasanya digunakan untuk menghasilkan lukisan gua seperti ini?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Lukisan gua biasanya menggunakan arang dan oker merah (hematit), iaitu bahan pewarna merah daripada batu kawi atau batu lada.
8
Soalan 8
Jadual 1 menunjukkan ciri kehidupan manusia pada dua zaman prasejarah.
Apakah kesimpulan yang tepat tentang perubahan daripada Zaman X kepada Zaman Y?
| Zaman X | Zaman Y |
|---|---|
| Hidup secara nomad dalam kelompok kecil | Hidup menetap di lembah sungai dan pesisiran pantai |
| Memburu binatang dan mengumpul makanan | Bercucuk tanam dan menternak binatang |
| Bergantung sepenuhnya pada alam | Ketua dipilih; wujud kelas atasan dan kelas bawahan |
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
X ialah Zaman Paleolitik dan Y ialah Zaman Neolitik. Perubahan besar ialah daripada nomad kepada menetap dan daripada mengumpul makanan kepada menghasilkan makanan. Alat logam muncul pada Zaman Logam; tulisan belum wujud pada Zaman Prasejarah.
9
Soalan 9
Tokoh Barat ini menjelaskan tamadun sebagai suatu sistem masyarakat yang memperkasakan sistem politik, ekonomi, sosial serta kesenian dan kebudayaan. Siapakah tokoh tersebut?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Takrif ini ialah pandangan Arnold J. Toynbee tentang tamadun dari sudut pandangan Barat (buku teks ms. 79).
10
Soalan 10
Masyarakat tamadun awal dunia telah mencipta roda. Apakah kesan penciptaan roda kepada masyarakat tersebut?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Penciptaan roda membantu penggunaan kereta kuda dan kereta lembu untuk mengangkut hasil pertanian dan perhubungan penduduk.
11
Soalan 11
Antara berikut, yang manakah susunan kerajaan awal dalam Tamadun Huang He mengikut kronologi?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Xia (2,205 – 1,766 SM), Shang (1,766 – 1,050 SM), Zhou (1,050 – 256 SM).
12
Soalan 12
Tamadun Indus mula merosot menjelang tahun 1,750 SM. Antara berikut, yang manakah punca kemerosotan tamadun ini?
I Pergerakan plat bumi yang menyebabkan gempa bumi dan banjir
II Serangan orang Aryan
III Keruntuhan Empangan Maarib
IV Penaklukan oleh Raja Philip
I Pergerakan plat bumi yang menyebabkan gempa bumi dan banjir
II Serangan orang Aryan
III Keruntuhan Empangan Maarib
IV Penaklukan oleh Raja Philip
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Imej satelit pada tahun 1970-an menunjukkan pergerakan plat bumi yang menyebabkan gempa bumi dan banjir, dan serangan orang Aryan mempercepat keruntuhan. Empangan Maarib (Yaman) dan Raja Philip (Yunani) tiada kaitan dengan Tamadun Indus.
13
Soalan 13
Gambar 2 menunjukkan perkembangan tulisan dalam sebuah tamadun awal dunia. Masyarakat tamadun ini mencipta tulisan daripada lukisan. Tamadun manakah yang dimaksudkan?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Gambar 2 menunjukkan perkembangan aksara tulisan China. Masyarakat Huang He mencipta tulisan daripada lukisan. Mesopotamia menggunakan kuneiform dan Mesir Purba menggunakan hieroglif.
14
Soalan 14
Sistem pemerintahan dalam Tamadun Yunani yang dikuasai oleh golongan yang zalim dan menindas rakyat dikenali sebagai
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Tirani ialah pemerintahan yang dikuasai oleh golongan yang zalim dan menindas rakyat. Oligarki = sebahagian kecil golongan berkuasa; aristokrasi = golongan bangsawan; monarki = sistem beraja.
15
Soalan 15
Rajah 1 menunjukkan garis masa perkembangan demokrasi di Athens. Apakah peristiwa X?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Pada tahun 338 SM, Raja Philip menguasai Yunani dan demokrasi menjadi lemah lalu terhapus. Sparta mengalahkan Persia di Salamis pada 480 SM; penekanan kuasa rakyat berlaku pada Zaman Pericles; Pax Romana bermula pada 27 SM.
16
Soalan 16
Buku Arthasastra yang ditulis oleh Kautilya berkaitan dengan
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Arthasastra oleh Kautilya membincangkan sistem pemerintahan dan ketenteraan zaman Maurya.
17
Soalan 17
Maklumat berikut berkaitan dengan seorang pemerintah India.
Pemerintah ini berasal daripada dinasti
| • Bernama Chandragupta • Memerintah antara tahun 320 M – 335 M • Menjadikan ketenteraan sebagai kaedah memperluas kuasa • Menguasai kawasan dari Punjab hingga Bengal |
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Chandragupta I (Dinasti Gupta) memerintah 320 M – 335 M dan menguasai Punjab hingga Bengal. Chandragupta Maurya pula mengasaskan Dinasti Maurya pada 322 SM, iaitu zaman Sebelum Masihi; wilayah Maurya pula hingga Hindu Kush.
18
Soalan 18
Cukai perdagangan yang pernah dilaksanakan dalam negara Islam dikenali sebagai
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Cukai tanah = al-Kharaj; cukai perlindungan = suh al-Jizyah; cukai diri = jizyah al-Ru’us; cukai perdagangan = al-’Usyr.
19
Soalan 19
Gambar 3 menunjukkan sebuah masjid lama di Melaka. Masjid seperti ini dibina dengan banyak tingkap yang tersusun. Mengapakah reka bentuk ini digunakan?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Iklim Nusantara panas dan lembap serta hujan kerap. Tingkap yang banyak berfungsi untuk penyejukan dan pengudaraan (contoh: Masjid Tengkera, Melaka). Penanda arah kiblat ialah mihrab.
20
Soalan 20
Maklumat berikut berkaitan dengan tindakan Nabi Muhammad SAW.
Tindakan-tindakan ini membuktikan ketokohan baginda sebagai
| • Merangka Piagam Madinah yang menjadikan Islam sebagai agama rasmi • Memberikan kebebasan kepada orang bukan Islam untuk mengamalkan agama dan adat mereka • Menghantar perwakilan ke Habsyah, Mesir, Byzantium dan Parsi |
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Merangka Piagam Madinah (peringkat tempatan) dan menghantar perwakilan ke luar negara (peringkat antarabangsa) ialah bukti ketokohan baginda sebagai pemimpin negara.
Bahagian B
40 markahJawab semua soalan.
21
Soalan 21
Baca Sumber 1 dan lihat Gambar 4 dengan teliti.
Sumber 1
Setelah melalui Zaman Air Batu dengan suhu sejuk yang panjang, dunia mengalami suhu yang panas. Air batu yang cair dari kawasan tanah tinggi dan gunung membawa bersama-sama batu dan tanah semasa menuruni tanah tinggi. Lebihan air yang dibawa akan melimpahi laut dan kawasan tanah tinggi. Kesannya, berlaku perubahan paras air laut dengan kedalaman 100 meter. Pada zaman ini juga berlaku kepupusan binatang yang hidup pada Zaman Pleistosen, seperti mamot, sloth dan harimau bertaring.
[2 markah]
(a)Berdasarkan Sumber 1, namakan dua binatang yang pupus pada zaman ini.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 2 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(b)Berdasarkan Sumber 1, apakah yang dibawa oleh air batu yang cair semasa menuruni tanah tinggi?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[4 markah]
(c)Terangkan perubahan rupa bentuk fizikal bumi akibat kecairan air batu pada Zaman Air Batu Akhir.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 4 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[3 markah]
(d)Pada pendapat anda, mengapakah kita perlu memahami perubahan iklim yang berlaku pada Zaman Air Batu?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 3 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
22
Soalan 22
Baca Sumber 2 dan lihat Gambar 5 dengan teliti.
Sumber 2
Tamadun Mesopotamia bermula di wilayah selatan, iaitu Sumer. Orang Sumeria membina petempatan dan menjalankan aktiviti pertanian melalui kerja menebus guna tanah dengan membina sistem pengairan. Petempatan awal yang berbentuk perkampungan ini berkembang menjadi bandar dan seterusnya negara-kota. Negara-Kota Ur berperanan sebagai pusat perdagangan dan pelabuhan dengan penduduk seramai 30,000 orang. Terletak di Sungai Euphrates berhampiran Teluk Parsi, Ur menjadi tempat pertemuan pedagang dari jauh seperti India.
[2 markah]
(a)Berdasarkan Sumber 2, nyatakan dua peranan Negara-Kota Ur.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 2 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah]
(b)Berdasarkan Gambar 5, nyatakan dua ciri Negara-Kota Ur.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 2 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[3 markah]
(c)Jelaskan tiga sumbangan masyarakat Sumer dalam bidang teknologi.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 3 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[3 markah]
(d)Orang Sumeria menebus guna tanah dan membina sistem pengairan untuk mengawal pengaliran air sungai. Sebagai pelajar, apakah iktibar yang boleh anda ambil daripada usaha mereka?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 3 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
23
Soalan 23
Baca Sumber 3 dan lihat Gambar 6 dengan teliti.
Sumber 3
Pada zaman Dinasti Qin, sistem pendidikan menjadi lebih tersusun apabila Maharaja Shi Huangdi menyeragamkan sistem tulisan. Pada zaman Dinasti Han, sistem pendidikan diperkukuh melalui penubuhan sekolah tinggi di Chang’an. Penekanan diberikan kepada pembelajaran ajaran Konfusianisme yang diikuti dengan penubuhan sekolah yang sama pada peringkat daerah dan wilayah. Sistem pendidikan semakin bertambah baik dengan adanya teknologi pembuatan kertas oleh Cai Lun.
[2 markah]
(a)Berdasarkan Sumber 3, nyatakan dua usaha untuk memperkukuh sistem pendidikan pada zaman Dinasti Han.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 2 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah]
(b)Gambar 6 menunjukkan sebahagian daripada proses membuat kertas. Berdasarkan gambar, terangkan apa yang dilakukan pada Langkah 7 dan Langkah 8.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[3 markah]
(c)Jelaskan tiga matlamat sistem pendidikan dalam Tamadun China.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 3 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[3 markah]
(d)Perkembangan pendidikan pada zaman Dinasti Qin dan Dinasti Han sangat bergantung pada keamanan yang wujud dalam kerajaan tersebut. Pada pendapat anda, mengapakah negara yang aman dan stabil penting untuk kemajuan pendidikan?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 3 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
24
Soalan 24
Baca Sumber 4 dengan teliti.
Sumber 4
Perkembangan pesat bandar dalam tamadun awal dunia telah meningkatkan jumlah penduduk. Hal ini secara tidak langsung telah mewujudkan pengkhususan dalam bidang pekerjaan. Terdapat lebih banyak peluang pekerjaan baharu, seperti pengutip cukai, jurutera yang mengawal sistem pengairan sungai, tentera dan petani yang bekerja di sawah. Kumpulan artisan pula menumpukan masa mereka dalam kerja mengukir, menempa besi dan membuat tembikar. Selain itu, saudagar dan pedagang bertukar-tukar barangan yang dihasilkan oleh golongan artisan.
[1 markah]
(a)Berdasarkan Sumber 4, apakah yang menyebabkan wujudnya pengkhususan pekerjaan?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah]
(b)Berdasarkan Sumber 4, nyatakan dua kerja yang dilakukan oleh golongan artisan.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 2 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[4 markah]
(c)Jelaskan perkembangan kegiatan pertanian dan perdagangan dalam tamadun awal dunia.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 4 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[3 markah]
(d)Pada pendapat anda, mengapakah pengkhususan pekerjaan penting kepada kemajuan negara pada hari ini?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 3 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
Bahagian C
20 markahJawab satu soalan sahaja.
25Pilih 1
Soalan 25
Gambar 7 menunjukkan Rombongan Kemerdekaan menuju Banda Hilir, Melaka pada 20 Februari 1956. Peristiwa ini menjadi sebahagian daripada sejarah perjuangan kemerdekaan negara kita.
[8 markah]
(a)Huraikan kepentingan mempelajari sejarah.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 8 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[12 markah]
(b)Peristiwa dalam Gambar 7 berlaku lebih daripada setengah abad yang lalu. Sebagai pelajar, bincangkan cara-cara anda boleh menghargai dan memelihara sejarah serta warisan negara supaya dapat dihayati oleh generasi akan datang.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 12 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
26Pilih 1
Soalan 26
Pepatah ada menyebut: “Rom tidak dibina dalam sehari.” Tamadun Rom terkenal dengan kepakaran dalam bidang seni bina. Gambar 8 menunjukkan salah satu binaannya yang masih kekal hingga kini.
[10 markah]
(a)Huraikan faktor-faktor yang mendorong kemajuan seni bina dalam Tamadun Rom.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 10 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[10 markah]
(b)Binaan Rom bukan sahaja bersaiz besar dan cantik, malah setiap binaan mempunyai kegunaan yang khusus. Bincangkan bagaimana binaan-binaan Rom membuktikan kebijaksanaan masyarakatnya.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 10 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
Jadual Spesifikasi Ujian (JSU)
| Bab | Mengingat | Memahami | Mengaplikasi | Menganalisis | Menilai | Mencipta | Item | markah |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. Mengenali sejarah | 1 (1) | 1 (1) | 1 (1) | – | 1 (20) | – | 4 | 23 |
| 2. Zaman Air Batu | 2 (11) | – | 1 (1) | – | – | – | 3 | 12 |
| 3. Zaman prasejarah | 2 (2) | – | – | 1 (1) | – | – | 3 | 3 |
| 4. Mengenali tamadun | 1 (1) | 2 (11) | – | – | – | – | 3 | 12 |
| 5. Tamadun awal dunia | 2 (2) | 2 (11) | – | – | – | – | 4 | 13 |
| 6. Peningkatan tamadun Yunani dan Rom | 1 (1) | – | 1 (1) | 1 (20) | – | – | 3 | 22 |
| 7. Peningkatan tamadun India dan China | 1 (1) | – | – | 1 (1) | 1 (10) | – | 3 | 12 |
| 8. Tamadun Islam dan sumbangannya | 1 (1) | 1 (1) | – | 1 (1) | – | – | 3 | 3 |
| Jumlah | 11 (20) | 6 (24) | 3 (3) | 4 (23) | 2 (30) | 0 (0) | 26 | 100 |
Setiap petak menunjukkan item (markah).