Geografi soalan, bab 3
NamaKelasTarikh
Pengaruh pergerakan Bumi terhadap cuaca dan iklim
45 markah. Gunakan mod Latihan untuk menyemak setiap jawapan, atau mod Peperiksaan untuk menjawab semua soalan dahulu.
Bahagian A: soalan objektif
10 markahPilih jawapan yang paling tepat bagi setiap soalan.
1
Soalan 1
Berapakah tempoh yang diambil oleh bumi untuk melengkapkan satu peredaran mengelilingi matahari?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Satu peredaran lengkap mengambil masa 365¼ hari atau satu tahun. 24 jam ialah tempoh satu putaran bumi.
2
Soalan 2
Apakah arah putaran bumi pada paksinya?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Bumi berputar dari barat ke timur, iaitu mengikut arah lawan pusingan jam apabila dilihat dari atas Kutub Utara.
3
Soalan 3
Antara berikut, yang manakah menyebabkan kejadian siang dan malam?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Bumi berputar pada paksinya dalam 24 jam, jadi setiap tempat bertukar menghadap dan membelakangi matahari. Peredaran bumi menyebabkan empat musim.
4
Soalan 4
Waktu tempatan di London (0°) ialah 6:00 pagi. Berapakah waktu tempatan di sebuah bandar pada longitud 60°T?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
60 ÷ 15 = 4 jam. Timur ke hadapan, jadi 6:00 pagi + 4 jam = 10:00 pagi.
5
Soalan 5
Angin lazim dibiaskan oleh daya koriolis. Apakah arah pembiasan angin di hemisfera selatan?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Di hemisfera utara angin terbias ke kanan; di hemisfera selatan angin terbias ke kiri.
6
Soalan 6
Rajah 1 menunjukkan bumi pada empat kedudukan dalam orbitnya. Kedudukan manakah menunjukkan solstis musim panas bagi hemisfera utara?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Pada R paksi condong ke arah matahari, jadi hemisfera utara menerima lebih banyak cahaya: solstis musim panas (21 Jun). Pada P paksi condong menjauhi matahari (22 Disember).
7
Soalan 7
Di manakah matahari tengah hari tegak di atas kepala semasa ekuinoks musim bunga (21 Mac)?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Semasa ekuinoks (21 Mac dan 23 September) matahari tengah hari tegak di Garisan Khatulistiwa (0°).
8
Soalan 8
Bumi paling hampir dengan matahari (perihelion) pada bulan Januari, iaitu kira-kira 147 juta km. Mengapakah Kanada tetap mengalami musim sejuk pada bulan Januari?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Musim ditentukan oleh kecondongan paksi bumi (23½°) semasa peredaran, bukan jarak dari matahari. Pada bulan Januari hemisfera utara condong menjauhi matahari walaupun bumi paling hampir.
9
Soalan 9
Rajah 2 menunjukkan bulan pada tiga kedudukan K, L dan M. Pada kedudukan manakah gerhana bulan berlaku?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Gerhana bulan berlaku apabila matahari, bumi dan bulan dalam satu garisan lurus dengan bumi di tengah, iaitu bulan di L. Di K berlaku gerhana matahari; di M tiada gerhana.
10
Soalan 10
Sebuah pelabuhan cetek hanya boleh dimasuki kapal besar apabila paras air paling tinggi. Bilakah masa yang paling sesuai?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Pasang perbani (air pasang besar) menghasilkan paras air tertinggi kerana tarikan graviti bulan dan matahari bergabung dalam satu garis lurus.
Bahagian B: soalan struktur
35 markahJawab semua soalan. Tulis jawapan anda di ruang yang disediakan.
11
Soalan 11
Soalan ini berkaitan pergerakan bumi.
[2 markah]
(a)Namakan dua cara pergerakan bumi.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
12
Soalan 12
Soalan ini berkaitan putaran bumi pada paksinya.
[1 markah]
(a)Nyatakan arah putaran bumi.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(b)Berapakah kecondongan paksi bumi pada satah tegak?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah]
(c)Terangkan bagaimana putaran bumi menyebabkan kejadian siang dan malam.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 2 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
13
Soalan 13
Apabila waktu tempatan di Garisan Meridian Pangkal (0°) ialah 12:00 tengah hari, Isnin, kira waktu tempatan di tempat-tempat berikut. Tunjukkan pengiraan anda.
[1 markah]
(a)Tempat pada 150°B
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
150 ÷ 15 = 10 jam; barat, jadi tolak: 12:00 tengah hari − 10 jam = 2:00 pagi.
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(b)Tempat pada 165°T
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
165 ÷ 15 = 11 jam; timur, jadi tambah: 12:00 tengah hari + 11 jam = 11:00 malam.
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah]
(c)Berapakah perbezaan waktu antara tempat 30°T dengan 75°B?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
14
Soalan 14
Putaran bumi menghasilkan beberapa kesan lain.
[1 markah]
(a)Namakan daya yang memesongkan arah tiupan angin lazim.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(b)Berapa kali pasang surut berlaku dalam tempoh 24 jam?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
15
Soalan 15
Rajah 1 (dalam soalan objektif no. 6) menunjukkan kedudukan bumi P, Q, R dan S. Anak panah pada orbit menunjukkan arah peredaran bumi.
[1 markah]
(a)Nyatakan tarikh bumi berada di R.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Di R paksi bumi condong ke arah matahari, jadi hemisfera utara mengalami solstis musim panas pada 21 Jun.
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(b)Di manakah matahari tengah hari tegak di atas kepala apabila bumi berada di R?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(c)Nyatakan musim yang dialami oleh hemisfera selatan apabila bumi di R.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(d)Nyatakan kedudukan bumi yang menyebabkan siang dan malam sama panjang di hampir semua kawasan.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Q dan S ialah ekuinoks: paksi tidak condong ke arah atau menjauhi matahari. Q ialah 21 Mac kerana bumi beredar dari P (22 Disember) ke Q ke R (21 Jun).
Tandakan setiap isi yang betul.
16
Soalan 16
Soalan ini berkaitan panjang siang dan malam semasa peredaran bumi.
[1 markah]
(a)Nyatakan musim di hemisfera utara pada 22 Disember.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah]
(b)Pada 21 Jun, hemisfera utara mengalami siang yang lebih panjang daripada malam. Terangkan sebabnya.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(c)Nyatakan satu kawasan yang mengalami 24 jam siang pada 21 Jun.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
17
Soalan 17
Rajah 2 (dalam soalan objektif no. 9) menunjukkan bulan di tiga kedudukan K, L dan M.
[1 markah]
(a)Namakan gerhana yang berlaku apabila bulan di K.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(b)Mengapakah tiada gerhana apabila bulan di M?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(c)Gerhana matahari tidak meliputi seluruh permukaan bumi. Berikan sebabnya.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(d)Namakan zon bayang-bayang bulan tempat gerhana penuh matahari berlaku.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
18
Soalan 18
Seorang murid berkata, "Musim sejuk berlaku apabila bumi jauh daripada matahari." Bumi berada pada jarak kira-kira 147 juta km dari matahari pada bulan Januari (perihelion) dan 152 juta km pada bulan Julai (afelion).
[3 markah]
(a)Adakah anda setuju dengan murid itu? Berikan dua bukti.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tidak setuju. Pada Januari bumi paling hampir dengan matahari tetapi hemisfera utara mengalami musim sejuk. Musim ditentukan oleh kecondongan paksi bumi semasa peredaran, bukan jarak.
Mana-mana 3 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
19
Soalan 19
Sebuah akhbar melaporkan bahawa suhu di Kuala Lumpur mencecah lebih 36°C selepas ekuinoks Mac, dan penulisnya mendakwa ekuinoks menyebabkan pemanasan global.
[2 markah]
(a)Nyatakan dua perkara yang berlaku semasa ekuinoks.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 2 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[3 markah]
(b)Adakah anda setuju dengan dakwaan penulis itu? Bahaskan.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tidak setuju. Ekuinoks ialah peristiwa semula jadi yang berlaku dua kali setahun dan tiada kaitan langsung dengan peningkatan suhu bumi. Pemanasan global ialah perubahan jangka panjang yang dikaitkan dengan perubahan iklim.
Mana-mana 3 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
20
Soalan 20
Anda diminta menunjukkan kejadian siang dan malam kepada murid Tahun 4 dengan menggunakan bola dan lampu suluh.
[3 markah]
(a)Terangkan cara anda menjalankan demonstrasi itu dan apa yang diwakili oleh setiap alat.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Suluh bola dengan lampu suluh (matahari) dan putar bola dari barat ke timur. Bahagian yang menghadap cahaya mengalami siang dan bahagian yang gelap mengalami malam.
Tandakan setiap isi yang betul.