Kertas latihan, bukan kertas rasmi KPM
RBT
Ujian Akhir Sesi Akademik
Reka Bentuk dan Teknologi
Tingkatan 2, 1 jam 30 minit, 70 markah
Nama
Kelas
Tarikh
Markah: / 70
Arahan
- Kertas soalan ini mengandungi tiga bahagian: Bahagian A, Bahagian B dan Bahagian C.
- Jawab semua soalan.
- Bahagian A: pilih satu jawapan yang betul.
- Bahagian B dan C: tulis jawapan anda di ruang yang disediakan.
Latihan menunjukkan jawapan semasa menjawab. Peperiksaan menetapkan masa dan menyembunyikan jawapan sehingga dihantar.
Bahagian A
10 markahJawab semua soalan. Setiap soalan diikuti oleh empat pilihan jawapan, A, B, C dan D. Pilih satu jawapan yang betul.
1
Soalan 1
Seorang murid menyelesaikan masalah bukan inventif dengan lima langkah. Selepas langkah penilaian, dia mendapati masalah itu belum selesai. Apakah yang perlu dilakukannya seterusnya?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Jika penilaian menunjukkan masalah belum selesai, proses kembali ke langkah 2 (senarai pilihan), bukan ke langkah 1 kerana masalah sudah dikenal pasti (ms. 5).
2
Soalan 2
Seorang murid menggosok belon pada rambutnya. Rambutnya kemudian tertarik kepada belon itu. Apakah sebab perkara ini berlaku?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Dalam electrostatic, cas yang berlainan saling menarik. Rambut bercas positif ditarik oleh belon bercas negatif (ms. 36).
3
Soalan 3
Pemegang sebuah gasing mainan terlalu licin sehingga sukar dipegang oleh kanak-kanak. Aspek manakah dalam analisis lakaran model 3D yang perlu ditambah baik?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Soalan analisis ke-5 bertanya sama ada tekstur permukaan mempengaruhi fungsi penggunaan. Permukaan yang terlalu licin menjejaskan fungsi memegang (ms. 30).
4
Soalan 4
Dalam sebuah pengokot (stapler), daya dikenakan di antara fulkrum dengan beban. Apakah kelas tuas bagi pengokot itu?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Kelas tuas ditentukan oleh perkara yang berada di tengah. Daya di tengah ialah tuas kelas 3 dan pengokot ialah contoh dalam buku teks (ms. 45).
5
Soalan 5
Sebuah pam air kecil menggunakan bekalan 12 V dan arus 250 mA mengalir melaluinya. Berapakah kuasa pam itu?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
250 mA = 0.25 A. P = V × I = 12 × 0.25 = 3 W (ms. 67). 3 000 W ialah jawapan jika unit mA tidak ditukar kepada A.
6
Soalan 6
Antara bahagian mikropengawal berikut, yang manakah menyimpan data secara sementara dan data itu terpadam apabila bekalan kuasa dimatikan?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
RAM menyimpan data secara sementara. ROM menyimpan atur cara dan data secara kekal (ms. 87).
7
Soalan 7
Antara berikut, yang manakah media penanaman yang sesuai bagi sistem NFT?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Media bagi NFT ialah rock wool atau kain flanel. Hidroton, batu kerikil, arang dan pecahan genting digunakan dalam sistem Ebb & Flow (ms. 124).
8
Soalan 8
Loceng sifon dalam sebuah sistem Ebb & Flow gagal berfungsi. Apakah akibat yang paling mungkin berlaku?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Jika loceng sifon gagal, air melimpah, air kolam berkurang dan ikan mati (ms. 123). Akar reput ialah kelemahan Raft, dan penapis tambahan diperlukan oleh NFT.
9
Soalan 9
Bagaimanakah senarai ramuan disusun pada label makanan?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Senarai ramuan disusun mengikut berat dalam susunan menurun, iaitu ramuan yang paling banyak disenaraikan dahulu (ms. 159).
10
Soalan 10
Borang penilaian hasil kerja reka bentuk makanan mempunyai tiga bahagian dengan skala 1 (lemah), 2 (sederhana) dan 3 (baik).
Berapakah jumlah skor murid itu?
| Bahagian | Bilangan perkara | Skor yang diberi |
|---|---|---|
| 1. Perkembangan idea | 3 | 3, 3, 3 |
| 2. Keupayaan penghasilan | 2 | 3, 1 |
| 3. Penilaian reka bentuk | 5 | 2 bagi setiap perkara |
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Bahagian 1: 3 + 3 + 3 = 9. Bahagian 2: 3 + 1 = 4. Bahagian 3: 5 × 2 = 10. Jumlah = 9 + 4 + 10 = 23 daripada 30 (ms. 168).
Bahagian B
40 markahJawab semua soalan.
11
Soalan 11
Tandakan (✓) bagi pernyataan yang benar dan (✗) bagi pernyataan yang salah tentang penyelesaian masalah inventif.
[1 markah]
(a)Masalah inventif ialah masalah yang mempunyai kesan sampingan apabila usaha penambahbaikan dilakukan.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
✓
Takrif masalah inventif (ms. 4).
[1 markah]
(b)Garisan bergelombang pada model fungsi bermaksud hubungan itu berguna tetapi tidak mencukupi.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
✗
Garisan bergelombang bermaksud bermasalah (harmful). Berguna tetapi tidak mencukupi ditunjukkan oleh garisan putus-putus (ms. 11).
[1 markah]
(c)Percanggahan fizikal yang berlaku pada masa yang sama diselesaikan dengan kaedah pemisahan ruang.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
✓
Pemisahan ruang digunakan apabila percanggahan berlaku pada masa yang sama (ms. 15).
[1 markah]
(d)Prinsip inventif kedinamikan tergolong dalam kaedah pemisahan ruang.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
✗
Kedinamikan ialah prinsip pertama bagi pemisahan masa (ms. 17).
12
Soalan 12
Berikut ialah empat langkah menghasilkan lakaran akhir model 3D yang disusun secara rawak.
Susun langkah itu mengikut urutan yang betul.
| P Menambah baik lakaran akhir dengan menganalisis lakaran model 3D | Q Menggabungkan idea daripada lakaran lain (reka bentuk, fungsi, bahan) |
| R Melakar beberapa bentuk idea | S Memilih lakaran terbaik yang memenuhi kriteria |
[1 markah]
(a)Langkah pertama ialah
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
R
Lakaran idea dibuat dahulu dengan melakar beberapa bentuk (ms. 29).
[1 markah]
(b)Langkah kedua ialah
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
S
Lakaran terbaik yang memenuhi kriteria dipilih selepas beberapa lakaran dihasilkan.
[1 markah]
(c)Langkah ketiga ialah
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Q
Idea daripada lakaran lain boleh digabungkan dengan lakaran yang dipilih.
[1 markah]
(d)Langkah keempat ialah
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
P
Penambahbaikan dibuat pada lakaran akhir, selepas idea digabungkan.
13
Soalan 13
Kaedah konvensional menggunakan tenaga tangan, manakala kaedah moden menggunakan mesin yang digerakkan oleh tenaga elektrik.
Padankan setiap alatan konvensional dengan alatan moden yang menjalankan kerja yang sama.
| A Pemutar skru tanpa wayar | B Mesin pelelas |
| C Mesin gergaji | D Mesin penyembur cat |
[1 markah]
(a)Ketam kayu (meratakan permukaan kayu)
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Kerja meratakan atau melicinkan permukaan kayu dilakukan oleh mesin pelelas (ms. 26).
[1 markah]
(b)Gergaji tangan
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Kerja memotong kayu: gergaji tangan (konvensional) dan mesin gergaji (moden).
[1 markah]
(c)Berus cat
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Kerja mengecat: berus cat (konvensional) dan mesin penyembur cat (moden).
[1 markah]
(d)Pemutar skru
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Kerja memutar skru: pemutar skru (konvensional) dan pemutar skru tanpa wayar (moden).
14
Soalan 14
Rajah 1 menunjukkan sebuah mesin kecil yang dipacu oleh motor. Padankan setiap fungsi dengan komponen mekanikal berlabel P, Q, R atau S.
[1 markah]
(a)Menghubungkan takal pemacu dengan takal dipacu
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Q
Tali sawat (belting) menghubungkan takal pemacu pada motor dengan takal dipacu (ms. 46).
[1 markah]
(b)Takal yang berputar kerana ditarik oleh tali sawat (takal dipacu)
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
R
P dipasang pada aci motor dan memacu tali sawat. R ialah takal dipacu, yang diputarkan oleh tali sawat.
[1 markah]
(c)Takal pemacu yang dipasang pada aci motor
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
P
Takal kecil P berada pada aci motor, jadi P ialah takal pemacu.
[1 markah]
(d)Mengurangkan geseran dan melancarkan putaran aci
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
S
Galas bebola ialah pengantara bagi objek yang berputar, mengurangkan geseran dan melancarkan pergerakan (ms. 46).
15
Soalan 15
Jadual 1 menunjukkan maklumat sebuah litar siri yang mempunyai dua perintang, 8 Ω dan 4 Ω, disambung pada bateri 12 V.
Hitung nilai (a), (b), (c) dan (d) dengan unit yang betul.
| Parameter | Nilai |
|---|---|
| Voltan bateri | 12 V |
| Perintang R1 dan R2 | 8 Ω dan 4 Ω |
| Jumlah rintangan, RJ | (a) |
| Arus dalam litar, I | (b) |
| Voltan merentasi perintang 4 Ω | (c) |
| Kuasa yang digunakan oleh litar | (d) |
[1 markah]
(a)Jumlah rintangan, RJ
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(b)Arus dalam litar, I
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(c)Voltan merentasi perintang 4 Ω
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(d)Kuasa yang digunakan oleh litar
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
16
Soalan 16
Rajah 2 menunjukkan gambar rajah blok sebuah sistem kawalan lampu pintu pagar.
Padankan setiap blok berlabel P, Q, R dan S dengan bahagian sistem mikropengawal yang betul.
| A Input analog | B Input digital | C Proses | D Output |
[1 markah]
(a)Blok P (penderia cahaya)
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Penderia cahaya (LDR) ialah input analog kerana nilainya berubah-ubah mengikut keadaan (ms. 84).
[1 markah]
(b)Blok Q (suis tekan tutup)
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Suis tekan tutup ialah input digital, isyaratnya 0 (0 V) atau 1 (5 V).
[1 markah]
(c)Blok R (mikropengawal)
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
CPU dalam mikropengawal melaksanakan atur cara, iaitu bahagian proses.
[1 markah]
(d)Blok S (pembaz)
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Pembaz (buzzer) ialah peranti output yang menukarkan gelombang elektrik kepada bunyi.
17
Soalan 17
Rajah 3 menunjukkan sebuah sistem akuaponik secara kitaran. Padankan setiap fungsi dengan komponen berlabel P, Q, R atau S.
[1 markah]
(a)Memindahkan air daripada tangki ikan ke bekas tanaman
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Q
Pam air memindahkan air dari tangki ikan ke bekas tanaman (ms. 124).
[1 markah]
(b)Tempat memelihara ikan dan sumber nutrisi tanaman
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
P
Tangki ikan ialah tempat memelihara dan membiak ikan, sumber nutrisi tanaman.
[1 markah]
(c)Menyokong tanaman dan bertindak sebagai penapis biologi serta mekanikal sekali gus
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
R
Dalam Ebb & Flow, media dalam bekas tanaman (grow beds) menjadi penapis biologi dan mekanikal serta tempat menyokong tanaman (ms. 125).
[1 markah]
(d)Mengeluarkan air daripada media penanaman apabila air sudah memenuhi media
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
S
Loceng sifon mengalirkan air keluar dari media apabila air memenuhinya (ms. 121).
18
Soalan 18
Jadual 2 menunjukkan anggaran kos pengeluaran sebuah model akuaponik. Tiga orang pekerja bekerja selama 2 jam dengan kadar upah RM6.00 sejam seorang.
| Bahan | Kuantiti | Harga seunit | Jumlah |
|---|---|---|---|
| Paip PVC | 4 meter | RM6.50 | P |
| Pam air | 1 | RM38.00 | RM38.00 |
| Bekas tanaman | 2 | RM11.50 | RM23.00 |
| Hidroton | 3 kg | RM4.00 | RM12.00 |
| Jumlah kos bahan | Q | ||
| Kos upah | R | ||
| Kos overhed (bil elektrik RM3.20 dan bil air RM1.80) | RM5.00 | ||
| Kos pengeluaran projek | S | ||
[1 markah]
(a)Hitung nilai P.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(b)Hitung nilai Q.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(c)Hitung nilai R.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(d)Hitung nilai S.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
19
Soalan 19
Berikut ialah empat perkara yang perlu dilakukan semasa mereka bentuk pembungkusan makanan, disusun secara rawak.
Susun perkara itu mengikut turutan faktor yang disenaraikan dalam buku teks, daripada yang pertama.
| P Membentuk imej atau personaliti produk | Q Menentukan ciri penting produk supaya maklumat tidak terlalu banyak |
| R Memilih warna yang betul dan menarik untuk meningkatkan jualan | S Menentukan sasaran pasaran dan demografi |
[1 markah]
(a)Perkara pertama ialah
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
S
Sasaran pasaran dan demografi ditentukan dahulu, contohnya nasi lemak bungkus untuk penduduk bandar yang sibuk (ms. 164).
[1 markah]
(b)Perkara kedua ialah
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
P
Imej atau personaliti produk (praktikal, elegan atau canggih) dibentuk selepas sasaran ditentukan.
[1 markah]
(c)Perkara ketiga ialah
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Q
Ciri penting produk ditentukan supaya reka bentuk tersusun dan tidak terlalu banyak maklumat.
[1 markah]
(d)Perkara keempat ialah
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
R
Warna yang betul dan menarik dipilih selepas imej dan ciri penting diputuskan.
20
Soalan 20
Berikut ialah alatan yang digunakan dalam penyediaan makanan.
Padankan setiap kegunaan dengan alatan yang betul.
| A Pisau bergerigi | B Pisau bulan sabit |
| C Penerap (cutter) | D Pisau paring |
[1 markah]
(a)Memotong halus herba dan sayuran
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Pisau bulan sabit berbentuk bulan sabit dengan dua pemegang untuk memotong halus herba dan sayuran (ms. 150).
[1 markah]
(b)Membentuk doh biskut kepada pelbagai bentuk dan saiz
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Penerap (cutter) membentuk doh, sayur berubi dan buah dalam pelbagai bentuk dan saiz.
[1 markah]
(c)Memotong bahan yang lembut tetapi berkulit keras
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Pisau bergerigi digunakan untuk bahan lembut tetapi berkulit keras kerana mata pisaunya bergerigi.
[1 markah]
(d)Memotong keju dan buah serta mengupas bawang; seperti pisau tukang masak tetapi lebih kecil
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Pisau paring memotong buah, sayur, keju dan mengupas bawang, serupa dengan pisau tukang masak tetapi lebih kecil.
Bahagian C
20 markahJawab semua soalan.
21
Soalan 21
Kelab Alam Sekitar sebuah sekolah mahu membina sistem akuaponik di kebun sekolah untuk menanam sayur yang akan dijual kepada guru dan ibu bapa. Kehendak kelab:
(i) tanaman tumbuh dengan cepat dan produktiviti tinggi kerana projek akan diperluas secara komersial;
(ii) akar tanaman menyerap nutrien organik terus daripada air kolam;
(iii) kolam fibreglass yang besar sudah tersedia.
Rajah 4 menunjukkan dua reka bentuk, X dan Y.
(i) tanaman tumbuh dengan cepat dan produktiviti tinggi kerana projek akan diperluas secara komersial;
(ii) akar tanaman menyerap nutrien organik terus daripada air kolam;
(iii) kolam fibreglass yang besar sudah tersedia.
Rajah 4 menunjukkan dua reka bentuk, X dan Y.
[2 markah]
(a)Namakan sistem hidroponik yang digunakan oleh Reka bentuk X dan Reka bentuk Y.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(b)Reka bentuk manakah yang paling sesuai dengan kehendak kelab?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Reka bentuk X
Raft membolehkan akar terendam menyerap nutrien terus dan tumbuh lebih cepat (ms. 121, 123).
[3 markah]
(c)Wajarkan pilihan anda di (b).
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 3 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah]
(d)Nyatakan satu kelemahan sistem yang anda pilih dan cadangkan satu cara menanganinya.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah]
(e)Murid membina model sistem itu. Padankan setiap pernyataan dengan kriteria penilaian model yang betul.
(i) Model dibina daripada bahan buangan seperti kotak dan polisterin supaya mesra alam.
(ii) Tinggi bekas tanaman diubah supaya murid dapat mencapainya dengan selesa.
(i) Model dibina daripada bahan buangan seperti kotak dan polisterin supaya mesra alam.
(ii) Tinggi bekas tanaman diubah supaya murid dapat mencapainya dengan selesa.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
22
Soalan 22
Cik Aina mahu menjual 24 biji kek cawan di Karnival Keusahawanan sekolah. Sasarannya ialah murid sekolah rendah. Kehendaknya: pembungkus menarik minat kanak-kanak, mudah dibawa dan mesra alam. Rajah 5 menunjukkan lakaran dua pembungkus, J dan K.
[2 markah]
(a)Namakan satu perkakasan yang sesuai untuk mengadun adunan kek dan satu alatan yang sesuai untuk menghias kek cawan dengan aising.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(b)Pembungkus manakah yang paling memenuhi kehendak Cik Aina?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Pembungkus J
J berwarna ceria, ada gambar, ada pemegang dan menggunakan kertas yang mesra alam.
[3 markah]
(c)Wajarkan pilihan anda di (b) berdasarkan elemen reka bentuk dan unsur pembungkusan.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 3 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[3 markah]
(d)Jadual 3 menunjukkan kos bahan bagi 24 biji kek cawan.
Cik Aina menjual setiap kek cawan pada harga RM3.50. Hitung
(i) jumlah kos bahan,
(ii) kos bahan bagi satu kek cawan,
(iii) jumlah keuntungan jika semua 24 kek cawan terjual.
| Bahan | Kuantiti | Harga seunit |
|---|---|---|
| Tepung | 2 kg | RM3.00 |
| Telur | 12 biji | RM0.50 |
| Gula | 1.5 kg | RM4.00 |
| Mentega | 2 bungkus | RM9.00 |
| Kotak pembungkus | 24 biji | RM0.50 |
(i) jumlah kos bahan,
(ii) kos bahan bagi satu kek cawan,
(iii) jumlah keuntungan jika semua 24 kek cawan terjual.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(e)Nyatakan satu maklumat pada label yang membantu murid mengelakkan daripada membeli kek yang sudah luput.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
Jadual Spesifikasi Ujian (JSU)
| Bab | Mengingat | Memahami | Mengaplikasi | Menganalisis | Menilai | Mencipta | Item | markah |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. Penyelesaian masalah secara inventif | 1 (4) | 1 (1) | – | – | – | – | 2 | 5 |
| 2. Aplikasi teknologi (2.1): Teknologi pembuatan | – | 3 (9) | 1 (1) | – | – | – | 4 | 10 |
| 3. Aplikasi teknologi (2.2): Reka bentuk mekanikal | 1 (1) | – | 1 (4) | – | – | – | 2 | 5 |
| 4. Aplikasi teknologi (2.3): Reka bentuk elektrik | – | – | 2 (5) | – | – | – | 2 | 5 |
| 5. Aplikasi teknologi (2.4): Reka bentuk elektronik | 1 (1) | 1 (4) | – | – | – | – | 2 | 5 |
| 6. Aplikasi teknologi (2.5): Reka bentuk akuaponik | 1 (1) | 1 (4) | 1 (4) | 1 (1) | 1 (10) | – | 5 | 20 |
| 7. Aplikasi teknologi (2.6): Reka bentuk makanan | 2 (5) | 1 (4) | 1 (1) | – | 1 (10) | – | 5 | 20 |
| Jumlah | 6 (12) | 7 (22) | 6 (15) | 1 (1) | 2 (20) | 0 (0) | 22 | 70 |
Setiap petak menunjukkan item (markah).