Sejarah soalan, bab 5

NamaKelasTarikh

Kesultanan Melayu Melaka

43 markah. Guna mod Latihan untuk menyemak setiap jawapan, atau mod Peperiksaan untuk menjawab semua soalan dahulu.

Bahagian A: soalan objektif

12 markah

Pilih satu jawapan yang paling tepat bagi setiap soalan.

Soalan 1

Siapakah pengasas Kesultanan Melayu Melaka?

Parameswara
Sultan Muzaffar Shah
Sultan Mansur Shah
Sultan Mahmud Shah

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Kesultanan Melayu Melaka diasaskan oleh Parameswara sekitar tahun 1400 (ms. 72).

Untuk guru: Mengingat, aras rendah, standard 5.1

Buku teks ms. 72

Soalan 2

Peta 1 menunjukkan Selat Melaka. Apakah kelebihan kedudukan Melaka berdasarkan peta ini?

Peta Selat Melaka dengan anak panah angin monsun — Peta 1

Dekat dengan lombong timah
Terlindung daripada tiupan angin monsun
Dikelilingi tanah pamah yang subur
Jauh daripada laluan kapal dagang

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Muara Sungai Melaka terlindung daripada angin monsun, jadi kapal dagang dapat berlabuh dengan selamat (ms. 72-73).

Untuk guru: Memahami, aras rendah, standard 5.1

Buku teks ms. 72

Soalan 3

Pembesar manakah yang menjadi ketua angkatan laut dan hakim di laut?

Bendahara
Temenggung
Laksamana
Penghulu Bendahari

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Laksamana ialah ketua angkatan laut, ketua duta dan hakim di laut. Temenggung ialah hakim di darat (ms. 77).

Untuk guru: Mengingat, aras rendah, standard 5.2

Buku teks ms. 77

Soalan 4

Hukum Kanun Melaka mengandungi sebanyak

25 fasal
40 fasal
84 fasal
44 fasal

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Hukum Kanun Melaka mengandungi 44 fasal. Undang-Undang Laut Melaka mengandungi 25 fasal (ms. 78).

Untuk guru: Mengingat, aras rendah, standard 5.2

Buku teks ms. 78

Soalan 5

Sistem kerah dalam pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka bermaksud

pekerjaan yang dibuat tanpa diberi upah
pemberian hasil tanaman kepada pembesar
cukai import yang dikenakan kepada pedagang
pemberian hadiah daripada negeri naungan

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Sistem kerah ialah pekerjaan tanpa upah, contohnya membina istana, kubu dan jalan. Pemberian hasil tanaman ialah sistem serah (ms. 77).

Untuk guru: Memahami, aras rendah, standard 5.2

Buku teks ms. 77

Soalan 6

Kedah, Patani dan Lingga rela bernaung di bawah Kesultanan Melayu Melaka. Apakah cara pembentukan empayar ini?

Penaklukan
Naungan
Perkahwinan
Perdagangan

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Pemerintah kerajaan yang rela bernaung dan rajanya ditabalkan oleh Sultan Melaka ialah cara naungan (ms. 80).

Untuk guru: Memahami, aras rendah, standard 5.2

Buku teks ms. 80

Soalan 7

Siapakah pemerintah Melaka yang menjadikan agama Islam sebagai agama rasmi kesultanan?

Sultan Iskandar Shah
Sultan Alauddin Riayat Shah
Sultan Muzaffar Shah
Sultan Mansur Shah

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Sultan Muzaffar Shah menjadikan Islam agama rasmi. Sultan Iskandar Shah memeluk Islam pada 1414 (ms. 82).

Untuk guru: Mengingat, aras rendah, standard 5.2

Buku teks ms. 82

Soalan 8

Pelabuhan Melaka dikenali sebagai pelabuhan entrepot kerana pelabuhan ini

hanya menjual barangan dari Melaka
mengenakan cukai yang tinggi
mengumpulkan barangan dari Alam Melayu dan mengedarkan barangan dari timur dan barat
mempunyai kapal jong yang terbesar

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Entrepot ialah pelabuhan yang mengumpulkan barangan dari Alam Melayu serta mengedarkan barangan dari timur dan barat (ms. 84).

Untuk guru: Memahami, aras rendah, standard 5.2

Buku teks ms. 84

Soalan 9

Seorang pedagang asing mahu menyemak sama ada alat timbang dan sukat di pasar Melaka betul. Kepada siapakah dia sepatutnya mengadu?

Laksamana
Syahbandar
Temenggung
Orang Laut

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Syahbandar bertanggungjawab memeriksa alat timbang, sukat dan mata wang serta menjaga kebajikan pedagang (ms. 86).

Untuk guru: Mengaplikasi, aras sederhana, standard 5.2

Buku teks ms. 86

Soalan 10

Hubungan dengan China memberi manfaat kepada Melaka kerana

China menyerahkan wilayahnya kepada Melaka
Melaka bebas daripada cukai pelabuhan
pedagang China menguasai semua perdagangan
Melaka mendapat perlindungan daripada ancaman Siam

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Pengiktirafan dan perlindungan China mengelakkan ancaman Siam (ms. 89).

Untuk guru: Memahami, aras sederhana, standard 5.2

Buku teks ms. 89

Soalan 11

Pada tarikh manakah Kesultanan Melayu Melaka yang berpusat di Melaka berakhir?

11 September 1509
25 Julai 1511
10 Ogos 1511
24 Ogos 1511

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Melaka jatuh pada 24 Ogos 1511, serangan ketiga Portugis. 11 September 1509 ialah kedatangan Lopez de Sequeira (ms. 90-91).

Untuk guru: Mengingat, aras rendah, standard 5.3

Buku teks ms. 90

Soalan 12

Antara berikut, yang manakah faktor dalaman kejatuhan Melaka?
I Rasuah dan pilih kasih
II Perbalahan sesama pembesar
III Kedatangan Lopez de Sequeira
IV Askar upahan yang tidak taat setia

I, II dan III
I, II dan IV
I, III dan IV
II, III dan IV

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Rasuah, perbalahan pembesar dan askar upahan ialah masalah dalaman. Kedatangan Portugis ialah faktor luaran (ms. 90).

Untuk guru: Menganalisis, aras sederhana, standard 5.3

Buku teks ms. 90

Bahagian B: soalan berstruktur

25 markah

Jawab semua soalan. Baca sumber dengan teliti sebelum menjawab.

Soalan 13

Parameswara memilih muara Sungai Bertam untuk mengasaskan kerajaan.

[1 markah] (a)Apakah nama lain bagi Sungai Bertam?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Sungai Melaka1

Tandakan setiap isi yang betul.

[2 markah] (b)Nyatakan dua keistimewaan lokasi tersebut.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 2 isi

Di laluan perdagangan utama antara timur dengan barat1
Bentuk muka bumi berbukit-bukau (benteng pertahanan dan panduan kapal)1
Pokok bakau dan api-api menjadi benteng semula jadi1
Terlindung daripada angin monsun1

Tandakan setiap isi yang betul.

[1 markah] (c)Apakah iktibar yang boleh diambil daripada pemilihan lokasi ini?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 1 isi

Kita perlu menghargai alam sekitar untuk kesejahteraan hidup1
Memanfaatkan kedudukan strategik / alam semula jadi dengan bijak1

Tandakan setiap isi yang betul.

Untuk guru: Memahami, aras rendah, standard 5.1

Buku teks ms. 72

Soalan 14

Hukum Kanun Melaka mula ditulis semasa pemerintahan Sultan Muzaffar Shah (1446–1456) dan disusun semula semasa pemerintahan Sultan Mahmud Shah (1489–1511).

[1 markah] (a)Berapa tahunkah Sultan Muzaffar Shah memerintah?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

1456 − 1446 = 10 tahun1

Tandakan setiap isi yang betul.

[1 markah] (b)Berapa tahunkah Sultan Mahmud Shah memerintah mengikut tarikh di atas?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

1511 − 1489 = 22 tahun1

Tandakan setiap isi yang betul.

[1 markah] (c)Undang-undang yang ditulis semasa zaman Sultan Mahmud Shah untuk menentukan peraturan pelayaran dan perdagangan ialah

AAdat TemenggungBUndang-Undang Laut MelakaCHukum Kanun Melaka

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Undang-Undang Laut Melaka

Undang-Undang Laut Melaka mengandungi 25 fasal tentang peraturan di laut, tertib berniaga dan tanggungjawab nakhoda (ms. 78).

[1 markah] (d)Apakah kepentingan Undang-Undang Laut Melaka kepada perdagangan Melaka?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 1 isi

Perdagangan berjalan lancar dan adil1
Memberi keyakinan kepada pedagang1

Tandakan setiap isi yang betul.

Untuk guru: Mengaplikasi, aras sederhana, standard 5.2

Buku teks ms. 78

Soalan 15

Peta 2 menunjukkan empayar Kesultanan Melayu Melaka.

Peta empayar Kesultanan Melayu Melaka di Semenanjung dan pantai timur Sumatera — Peta 2

[2 markah] (a)Nyatakan dua kawasan di Sumatera yang termasuk dalam empayar Melaka.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 2 isi

Siak1
Kampar1
Rokan1
Inderagiri1
Jambi1
Aru1

Tandakan setiap isi yang betul.

[1 markah] (b)Mengapakah Melaka melakukan penaklukan?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 1 isi

Menjamin keselamatan dan kemakmuran Melaka1
Meluaskan wilayah dan menguasai perdagangan Selat Melaka1

Tandakan setiap isi yang betul.

[1 markah] (c)Selain penaklukan, nyatakan satu cara lain pembentukan empayar Melaka.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 1 isi

Perkahwinan1
Naungan1

Tandakan setiap isi yang betul.

Untuk guru: Menganalisis, aras sederhana, standard 5.2

Buku teks ms. 81

Soalan 16

Baca sumber berikut.
Pengislaman Sultan Iskandar Shah pada tahun 1414 diikuti oleh para pembesar dan rakyat. Pemerintah Melaka juga menghantar ulama dan mubaligh ke seluruh kawasan pengaruhnya.

[1 markah] (a)Apakah cara penyebaran Islam yang pertama dinyatakan dalam sumber?

APerkahwinanBPengislaman pemerintahCPerdagangan

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Pengislaman pemerintah

[2 markah] (b)Selain cara yang dinyatakan dalam sumber, nyatakan dua cara lain penyebaran Islam di Melaka.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 2 isi

Perkahwinan1
Perdagangan1
Perluasan kuasa1

Tandakan setiap isi yang betul.

[1 markah] (c)Berikan satu kesan penyebaran Islam terhadap persuratan di Melaka.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 1 isi

Saduran karya sastera Arab dan Parsi, contohnya Hikayat Amir Hamzah1
Tulisan Jawi dan bahasa Melayu berkembang1
Bahasa Melayu menjadi bahasa persuratan1

Tandakan setiap isi yang betul.

Untuk guru: Memahami, aras rendah, standard 5.2

Buku teks ms. 82

Soalan 17

Peta 3 menunjukkan hubungan perdagangan Melaka.

Peta hubungan perdagangan Melaka dengan India, China dan Nusantara — Peta 3

[1 markah] (a)Pelabuhan Melaka terletak di laluan perdagangan antara kawasan manakah?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

India dengan China1

Tandakan setiap isi yang betul.

[2 markah] (b)Nyatakan dua jenis barangan yang dikumpul dan diedarkan di Melaka.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 2 isi

Timah1
Emas1
Kapur barus1
Hasil hutan1
Rempah-ratus1

Tandakan setiap isi yang betul.

[2 markah] (c)Jelaskan dua aspek pengurusan perdagangan yang menarik pedagang ke Melaka.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 2 isi

Syahbandar menjaga kebajikan dan keselamatan pedagang1
Cukai pelabuhan yang rendah1
Penggunaan mata wang timah (Calains) memudahkan jual beli1
Orang Laut menjamin keselamatan perairan1
Kemudahan pelabuhan seperti gudang dan penginapan1

Tandakan setiap isi yang betul.

Untuk guru: Memahami, aras rendah, standard 5.2

Buku teks ms. 84

Soalan 18

Baca sumber berikut.
Sultan Mansur Shah menasihatkan puteranya, Sultan Alauddin Riayat Shah, supaya bersikap adil terhadap rakyat, menyiasat segala tuduhan dengan teliti dan bekerjasama dengan pegawai-pegawainya.

[1 markah] (a)Apakah ciri kepemimpinan raja yang dinyatakan dalam sumber?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 1 isi

Adil1
Menyiasat tuduhan dengan teliti1
Bekerjasama dengan pegawai1

Tandakan setiap isi yang betul.

[2 markah] (b)Mengapakah rakyat Melaka tidak boleh menderhaka kepada raja?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 2 isi

Raja mempunyai daulat, iaitu kuasa dan kewibawaan sebagai pemimpin1
Rakyat mengakui kedaulatan raja dan memberi taat setia sepenuhnya1
Raja memerintah mengikut Hukum Kanun Melaka dan berlaku adil1

Tandakan setiap isi yang betul.

[1 markah] (c)Pada pendapat anda, mengapakah kepemimpinan yang adil penting untuk membina sebuah negara?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 1 isi

Rakyat bersatu padu dan aman1
Kestabilan politik dan kemakmuran ekonomi1
Mana-mana jawapan munasabah1

Tandakan setiap isi yang betul.

Untuk guru: Menganalisis, aras sederhana, standard 5.2

Buku teks ms. 75

Bahagian C: soalan respons terbuka

6 markah

Jawab soalan ini dengan lengkap. Gunakan fakta daripada buku teks dan pendapat anda sendiri.

Soalan 19

Peta 4 menunjukkan pengunduran Sultan Mahmud Shah selepas Melaka dikalahkan oleh Portugis pada tahun 1511.

Peta pengunduran Sultan Mahmud Shah dari Melaka ke Bentan dan Kampar — Peta 4

[2 markah] (a)Nyatakan dua faktor dalaman yang menyebabkan kejatuhan Melaka.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 2 isi

Kelemahan kepimpinan Sultan Mahmud Shah dan pembesar1
Rasuah, pilih kasih dan penyelewengan dalam pentadbiran1
Perbalahan dan persaingan kuasa antara pembesar1
Rakyat tidak bersatu padu1
Askar upahan yang tidak taat setia1

Tandakan setiap isi yang betul.

[2 markah] (b)Huraikan dua strategi yang digunakan oleh Melaka untuk menghadapi serangan Portugis.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 2 isi

Menggunakan lancaran dan perahu berapi1
Memperteguh pertahanan pantai dengan kayu-kayan, meriam dan peti serbuk peluru1
Tembakan meriam bertalu-talu dari pantai1
Menggunakan tentera bergajah1

Tandakan setiap isi yang betul.

[2 markah] (c)Kekalahan Melaka kepada Portugis bukan menandakan berakhirnya pemerintahan Kesultanan Melayu Melaka. Berikan hujah anda.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 2 isi

Sultan Mahmud Shah berundur ke Bentan dan meneruskan pemerintahan1
Baginda melakukan tiga kali serangan (1515 hingga 1519) untuk mendapatkan semula Melaka1
Baginda berundur ke Kampar dan mangkat pada tahun 15281
Legasi kegemilangan diwarisi dan diteruskan oleh Kesultanan Johor Riau1

Tandakan setiap isi yang betul.

Untuk guru: Menilai, aras tinggi, standard 5.3

Buku teks ms. 91

Kembali ke nota Bab 6 soalan Kertas model