Kertas latihan, bukan kertas rasmi KPM
21
Ujian Akhir Sesi Akademik
Sejarah
Tingkatan 2, 2 jam, 80 markah
Nama
Kelas
Tarikh
Markah: / 80
Arahan
- Kertas soalan ini mengandungi tiga bahagian: Bahagian A, Bahagian B dan Bahagian C.
- Jawab semua soalan dalam Bahagian A dan Bahagian B.
- Jawab satu soalan sahaja dalam Bahagian C.
- Bahagian A: pilih satu jawapan bagi setiap soalan.
- Bahagian B dan C: tulis jawapan anda di ruang yang disediakan.
Latihan menunjukkan jawapan semasa menjawab. Peperiksaan menetapkan masa dan menyembunyikan jawapan sehingga dihantar.
Bahagian A
20 markahJawab semua soalan. Setiap soalan diikuti oleh empat pilihan jawapan, A, B, C dan D. Pilih satu jawapan yang terbaik.
1
Soalan 1
Istilah Melayu Polinesia telah digantikan dengan Austronesia. Pada tahun 1972, UNESCO memilih satu istilah bagi suku bangsa yang berbahasa Melayu di Asia Tenggara.
Apakah istilah tersebut?
Apakah istilah tersebut?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Pada tahun 1972 UNESCO memilih istilah Melayu bagi suku bangsa berbahasa Melayu di Asia Tenggara (buku teks ms. 6). Melayu Polinesia telah digantikan dengan Austronesia.
2
Soalan 2
Pada abad ketiga, Funan menghantar utusan ke China.
Apakah tujuan utusan itu?
Apakah tujuan utusan itu?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Utusan Funan ke China pada abad ketiga bertujuan mendapatkan bantuan ketenteraan melawan Dai Viet. Utusan Champa pada abad yang sama pula bertujuan memulihkan hubungan selepas berperang dengan Dai Viet (buku teks ms. 18).
3
Soalan 3
Dalam pemerintahan Srivijaya, wilayah yang ditadbir oleh seorang Datu yang berketurunan raja dikenali sebagai
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Kedatuan ditadbir oleh Datu berketurunan raja, manakala Pradatuan ditadbir oleh Datu yang bukan berketurunan raja. Kabupaten dan Kebuyutan ialah unit pentadbiran Majapahit (buku teks ms. 26).
4
Soalan 4
Antara pasangan kerajaan dengan pelabuhannya yang berikut, yang manakah betul?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Pelabuhan Majapahit ialah Tuban, Sidayu, Gresik dan Surabaya. Funan berpelabuhan di Oc Eo dan Angkor di Yasodharapura, manakala pelabuhan Champa termasuk Turan dan Kamran (buku teks ms. 30).
5
Soalan 5
Majapahit menggunakan bahasa Jawa Kuno. Tulisan yang digunakan oleh masyarakat Majapahit sebelum kedatangan Islam ialah
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Bahasa Jawa Kuno di Majapahit ditulis dengan tulisan Kawi. Pegon (huruf Arab untuk bahasa Jawa) muncul selepas kedatangan Islam, manakala tulisan Palava digunakan di Srivijaya, Champa, Angkor dan Kedah Tua (buku teks ms. 41–42).
6
Soalan 6
Batu bersurat Karang Brahi di Jambi bertarikh 686 M. Kalendar Saka bermula pada tahun 78 M.
Berapakah tahun batu bersurat itu dalam kalendar Saka?
Berapakah tahun batu bersurat itu dalam kalendar Saka?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Tahun Saka = tahun Masihi - 78 = 686 - 78 = 608. (Cara sebaliknya: 606 Saka + 78 = 684 M bagi Talang Tuwo.)
7
Soalan 7
Penganut Hindu membina Candi Prambanan berdekatan Candi Borobudur, iaitu candi penganut Buddha di Jawa Tengah.
Hal ini membuktikan
Hal ini membuktikan
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Dua candi agama berbeza yang dibina berdekatan menunjukkan masyarakat Alam Melayu bertoleransi dan menghormati penganut agama lain (buku teks ms. 64).
8
Soalan 8
Pelabuhan pembekal yang berkembang apabila wujud pusat pentadbiran di situ dikenali sebagai
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Pelabuhan kerajaan ialah pelabuhan pembekal yang berkembang kerana wujud pusat pentadbiran di situ. Pelabuhan entrepot pula menjadi tumpuan pedagang untuk mengumpul, mengendali dan mengedar barang dagangan (buku teks ms. 62).
9
Soalan 9
Di pelabuhan Melaka, cukai rasmi yang dikenakan ke atas barang import dikenali sebagai
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Cukai rasmi (import) di Melaka dipanggil panduan. Serah dan kerah ialah sistem kutipan hasil dan tenaga oleh pembesar, manakala ufti ialah cukai yang diserahkan kepada pemerintah (buku teks ms. 76, 77 dan 86).
10
Soalan 10
Undang-undang ini mengandungi 44 fasal tentang hak keistimewaan serta tanggungjawab raja dan pembesar, dan turut memuatkan hukum Islam.
Apakah undang-undang tersebut?
Apakah undang-undang tersebut?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Hukum Kanun Melaka mempunyai 44 fasal tentang hak keistimewaan, tanggungjawab raja dan pembesar serta hukum Islam. Undang-Undang Laut Melaka pula mempunyai 25 fasal tentang pelayaran dan perdagangan (buku teks ms. 78).
11
Soalan 11
Pusat pemerintahan Kesultanan Johor Riau yang diserang dan dimusnahkan oleh Portugis pada tahun 1535 ialah
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Kota Kara (Pekan Tua), pusat pertama pada 1528, dimusnahkan Portugis pada 1535. Pusat berpindah ke Kota Sayong dan kemudian Kota Batu pada 1540 (buku teks ms. 98-99).
12
Soalan 12
Raja Kechil mendakwa dirinya putera Sultan Mahmud Mangkat Dijulang lalu mengisytiharkan dirinya sebagai Sultan Johor Riau.
Apakah gelaran yang digunakan oleh baginda?
Apakah gelaran yang digunakan oleh baginda?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Raja Kechil menggunakan gelaran Sultan Abdul Jalil Rahmat Shah. Sultan Sulaiman Badrul Alam Shah ialah gelaran Raja Sulaiman selepas ditabalkan pada 1722 (buku teks ms. 101).
13
Soalan 13
Raja Muhammad, putera Sultan Mansur Shah, mengasaskan Kesultanan Pahang pada tahun 1470.
Di manakah pusat pemerintahan pertama Kesultanan Pahang?
Di manakah pusat pemerintahan pertama Kesultanan Pahang?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Pusat pemerintahan Kesultanan Pahang ialah Pekan, berhampiran kuala Sungai Pahang. Tanah Abang ialah pusat pertama Perak, Kuala Berang (Tanjung Baru) Terengganu dan Kuala Selangor ialah pusat Selangor (buku teks ms. 116–122).
14
Soalan 14
Antara pasangan negeri dengan badan yang memilih atau menasihati sultan yang berikut, yang manakah betul?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Perak mempunyai Dewan Negara. Pahang mempunyai Jumaah Pangkuan Diraja, Terengganu Dewan Pangkuan Diraja dan Selangor Dewan di-Raja, bukan Dewan Negara (buku teks ms. 124–125).
15
Soalan 15
Raja Perlis, Syed Hussin, berkahwin dengan Tengku Nor Asiah, cucunda Sultan Abdullah Mukarram Shah.
Perkahwinan diraja ini mengukuhkan hubungan Perlis dengan negeri
Perkahwinan diraja ini mengukuhkan hubungan Perlis dengan negeri
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Sultan Abdullah Mukarram Shah ialah Sultan Kedah ke-20, maka perkahwinan itu mengukuhkan hubungan Perlis dengan Kedah (buku teks ms. 149). Perkahwinan diraja ialah salah satu cara hubungan diplomatik.
16
Soalan 16
Negeri-negeri Melayu yang berjiran menjamin keselamatan sungai yang menjadi laluan perhubungan bersama. Pelabuhan di pinggir sungai pula menggalakkan hubungan perdagangan.
Apakah asas hubungan antara kerajaan Melayu yang dapat dilihat daripada maklumat itu?
Apakah asas hubungan antara kerajaan Melayu yang dapat dilihat daripada maklumat itu?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Tiga asas hubungan ialah keserumpunan, geografi dan agama. Negeri berjiran dan sungai sebagai laluan bersama ialah asas geografi (buku teks ms. 147).
17
Soalan 17
Negeri yang terkenal dengan warisan pembuatan wau dan batik ialah
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Kelantan terkenal dengan warisan pembuatan wau dan batik. Awang Batil ialah penglipur lara Perlis dan Mek Mulung ialah teater tradisional Kedah (buku teks ms. 167).
18
Soalan 18
Dalam adat istiadat diraja, majlis pemasyhuran pengganti bagi pemerintah yang telah mangkat dilakukan
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Pengganti dimasyhurkan sebelum jenazah pemerintah dimakamkan, supaya rakyat mengetahui siapa pengganti yang sah (buku teks ms. 160).
19
Soalan 19
Tembikar zaman Dinasti T'ang dan Sung ditemui di Santubong, Sarawak.
Pada abad keberapakah Santubong muncul sebagai pusat perdagangan utama?
Pada abad keberapakah Santubong muncul sebagai pusat perdagangan utama?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Santubong menjadi pusat perdagangan utama Sarawak pada abad ketujuh. Industri peleburan bijih besi di sana muncul pada abad ke-13 (buku teks ms. 178).
20
Soalan 20
Pengaruh Brunei dan Sulu di Sabah disalurkan oleh pegawai yang menjaga keamanan, menjalankan tugas kehakiman dan mengutip cukai daripada penduduk serta aktiviti perdagangan.
Bentuk pemerintahan tempatan ini dikenali sebagai
Bentuk pemerintahan tempatan ini dikenali sebagai
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Wakil raja dihantar oleh Brunei dan Sulu untuk menjalankan kehakiman, menjaga keamanan dan kebajikan serta mengutip cukai. Ketua bebas pula memerintah muara sungai dengan undang-undang sendiri dan kepimpinan kesukuan di pedalaman diketuai Orang Tua (buku teks ms. 182–183).
Bahagian B
40 markahJawab semua soalan.
21
Soalan 21
Baca Sumber 1 dengan teliti.
Sumber 1
Kerajaan di Alam Melayu bermula daripada petempatan kecil, kemudian berkembang menjadi pelabuhan dan akhirnya menjadi kerajaan. Kerajaan ini muncul seawal abad pertama, sezaman dengan tamadun lain di dunia.
| Kerajaan | Lokasi | Masa | Pusat kerajaan |
|---|---|---|---|
| P | Lembah Sungai Mekong | Abad pertama | Vyadhapura |
| Q | Lembah Sungai Mekong | Abad kesembilan | Hariharalaya |
| R | Pantai barat bahagian tengah Tanah Melayu | Abad keenam | Pangkalan |
| S | Sungai Mas dan Sungai Bujang | Abad kelima | Sungai Mas dan Pangkalan Bujang |
[2 markah]
(a)Namakan kerajaan P dan kerajaan Q.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[4 markah]
(b)Kerajaan R dan kerajaan S terletak di Tanah Melayu. Namakan kerajaan R dan kerajaan S, kemudian nyatakan satu sebab masing-masing terkenal.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[4 markah]
(c)Kerajaan Alam Melayu menjalinkan hubungan dengan kerajaan luar yang sezaman secara terbuka. Pada pendapat anda, apakah faedah yang diperoleh Malaysia hari ini apabila bekerjasama dengan negara lain? Jelaskan dua faedah.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana isi berikut, sehingga 4 markah
Tandakan setiap isi yang betul.
22
Soalan 22
Baca Sumber 2 dengan teliti.
Sumber 2
Perkembangan bahasa berkait rapat dengan perkembangan sistem tulisan. Sifat keterbukaan masyarakat Alam Melayu membolehkan bahasa dan tulisan luar diterima dan disesuaikan.
| Kerajaan | Bahasa | Tulisan | Bukti |
|---|---|---|---|
| Srivijaya | X | Palava | Batu bersurat Kedukan Bukit dan Talang Tuwo |
| Majapahit | Jawa Kuno | Y | Batu bersurat Trowulan, 1358 |
| Angkor | Sanskrit dan Khmer | Palava dan Khmer | Inskripsi pada dinding candi |
[2 markah]
(a)Namakan bahasa X dan tulisan Y dalam Sumber 2.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[4 markah]
(b)Bahasa Melayu menerima kata pinjaman daripada pelbagai bahasa. Nyatakan bahasa asal bagi setiap perkataan berikut.
(i) bhumi menjadi bumi
(ii) kadai menjadi kedai
(iii) tau ge menjadi tauge
(iv) qamus menjadi kamus
(i) bhumi menjadi bumi
(ii) kadai menjadi kedai
(iii) tau ge menjadi tauge
(iv) qamus menjadi kamus
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[4 markah]
(c)Sifat keterbukaan masyarakat Alam Melayu menjadikan bahasa dan tulisan mereka berkembang. Pada pendapat anda, apakah sikap yang patut diamalkan oleh rakyat Malaysia yang pelbagai kaum hari ini? Jelaskan dua sikap.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana isi berikut, sehingga 4 markah
Tandakan setiap isi yang betul.
23
Soalan 23
Baca Sumber 3 dengan teliti.
Sumber 3
Pada tahun 1839, di bawah pengaruh Siam, Kedah dipecahkan kepada empat unit pentadbiran, iaitu Setul, Perlis, Kubang Pasu dan Kedah. Pada tahun 1843, Siam mengiktiraf Syed Hussin Jamalullail sebagai pemerintah Perlis dan Arau menjadi pusat pentadbiran. Sebagai tanda persahabatan dan jaminan keselamatan, Perlis menghantar Bunga Mas ke Bangkok setiap tiga tahun.
[2 markah]
(a)Berdasarkan Sumber 3, nyatakan dua unit pentadbiran selain Perlis yang terbentuk daripada pemecahan Kedah.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 2 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[4 markah]
(b)(i) Nyatakan tahun Siam mengiktiraf pemerintah Perlis dan pusat pentadbirannya.
(ii) Apakah tujuan Perlis menghantar Bunga Mas ke Bangkok?
(ii) Apakah tujuan Perlis menghantar Bunga Mas ke Bangkok?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[4 markah]
(c)Hubungan baik dengan negara lain menjamin kedaulatan dan kesejahteraan negara. Cadangkan dua cara Malaysia boleh mengekalkan hubungan baik dengan negara jiran hari ini.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana isi berikut, sehingga 4 markah
Tandakan setiap isi yang betul.
24
Soalan 24
Baca Sumber 4 dengan teliti.
Sumber 4
| Lokasi | Sarawak | Sabah |
|---|---|---|
| Pedalaman | Mengutip hasil hutan, memburu, menanam padi | Mengutip hasil hutan, menanam padi, mengutip sarang burung |
| Lembah sungai | Menanam padi, buah-buahan dan sayur-sayuran | Menanam padi, buah-buahan dan sayur-sayuran |
| Pesisir pantai | Perdagangan, menangkap ikan, membuat perahu, perusahaan sagu | Menangkap ikan, membuat perahu, mengutip hasil laut, perdagangan |
[3 markah]
(a)Berdasarkan Sumber 4, nyatakan satu kegiatan ekonomi yang hanya dijalankan di
(i) pedalaman Sabah
(ii) pesisir pantai Sarawak
(iii) pesisir pantai Sabah
(i) pedalaman Sabah
(ii) pesisir pantai Sarawak
(iii) pesisir pantai Sabah
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[3 markah]
(b)Jelaskan mengapa kegiatan ekonomi penduduk pedalaman berbeza daripada penduduk pesisir pantai.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 3 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[4 markah]
(c)Sungai ialah nadi kehidupan penduduk Sarawak dan Sabah.
(i) Jelaskan dua kepentingan sungai kepada penduduk.
(ii) Cadangkan dua cara untuk memelihara sungai.
(i) Jelaskan dua kepentingan sungai kepada penduduk.
(ii) Cadangkan dua cara untuk memelihara sungai.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 4 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
Bahagian C
20 markahJawab satu soalan sahaja.
25Pilih 1
Soalan 25
Baca Sumber 5 dengan teliti.
Sumber 5
Pada abad ke-16 dan ke-17, Johor Riau menjadi pusat perdagangan dan pelabuhan entrepot. Sungai Johor yang lebar dan dalam mudah dimudiki oleh kapal besar. Antara 500 hingga 600 buah kapal dagang pelbagai bangsa berlabuh di pelabuhan ini, terutamanya di Riau.
[4 markah]
(a)Nyatakan empat pedagang atau pihak yang berdagang di Johor Riau.
(1 markah bagi setiap jawapan.)
(1 markah bagi setiap jawapan.)
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 4 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[8 markah]
(b)Huraikan empat faktor yang menjadikan Johor Riau pusat perdagangan yang unggul pada abad ke-16 dan ke-17.
(1 markah bagi setiap faktor dan 1 markah bagi huraiannya.)
(1 markah bagi setiap faktor dan 1 markah bagi huraiannya.)
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 8 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[8 markah]
(c)Pada pendapat anda, bagaimanakah Malaysia dapat memajukan pelabuhan dan perdagangan negara pada masa kini? Cadangkan empat langkah dengan alasan.
(2 markah bagi setiap langkah dengan alasan.)
(2 markah bagi setiap langkah dengan alasan.)
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana isi berikut, sehingga 8 markah
Tandakan setiap isi yang betul.
26Pilih 1
Soalan 26
Baca Sumber 6 dengan teliti.
Sumber 6
Adat Perpatih dibawa oleh perantau Minangkabau yang menetap di Rembau, Sungai Ujong, Johol dan Naning, kemudian diubah suai dengan adat orang tempatan. Masyarakat ini mempunyai sistem adat dan pemerintahan yang tersendiri.
[4 markah]
(a)Nyatakan empat keunikan Adat Perpatih di Negeri Sembilan.
(1 markah bagi setiap keunikan.)
(1 markah bagi setiap keunikan.)
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 4 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[8 markah]
(b)Huraikan empat peringkat hierarki pemerintahan Adat Perpatih dari bawah ke atas.
(1 markah bagi setiap peringkat dan 1 markah bagi huraiannya.)
(1 markah bagi setiap peringkat dan 1 markah bagi huraiannya.)
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[8 markah]
(c)Pemilihan pemimpin secara permuafakatan ialah amalan demokrasi dalam Adat Perpatih. Pada pendapat anda, wajarkah warisan seperti Adat Perpatih terus dipelihara pada masa kini? Berikan empat justifikasi.
(2 markah bagi setiap justifikasi dengan huraian.)
(2 markah bagi setiap justifikasi dengan huraian.)
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana isi berikut, sehingga 8 markah
Tandakan setiap isi yang betul.
Jadual Spesifikasi Ujian (JSU)
| Bab | Mengingat | Memahami | Mengaplikasi | Menganalisis | Menilai | Mencipta | Item | markah |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. Kerajaan Alam Melayu | 1 (1) | 2 (11) | – | – | – | – | 3 | 12 |
| 2. Sistem pemerintahan dan kegiatan ekonomi masyarakat kerajaan Alam Melayu | 1 (1) | 1 (1) | – | – | – | – | 2 | 2 |
| 3. Sosiobudaya masyarakat kerajaan Alam Melayu | 1 (1) | 1 (10) | 1 (1) | – | – | – | 3 | 12 |
| 4. Agama, kepercayaan dan keunikan warisan masyarakat kerajaan Alam Melayu | – | 2 (2) | – | – | – | – | 2 | 2 |
| 5. Kesultanan Melayu Melaka | 1 (1) | 1 (1) | – | – | – | – | 2 | 2 |
| 6. Kesultanan Johor Riau | 1 (1) | 1 (1) | – | – | 1 (20) | – | 3 | 22 |
| 7. Kesultanan Melayu Pahang, Perak, Terengganu dan Selangor | 1 (1) | – | – | 1 (1) | – | – | 2 | 2 |
| 8. Kerajaan Kedah, Kelantan, Negeri Sembilan dan Perlis | 1 (1) | 2 (11) | – | – | – | – | 3 | 12 |
| 9. Warisan kerajaan Kedah, Kelantan, Negeri Sembilan dan Perlis | 1 (1) | 1 (1) | – | – | 1 (20) | – | 3 | 22 |
| 10. Sarawak dan Sabah | 1 (1) | – | – | 2 (11) | – | – | 3 | 12 |
| Jumlah | 9 (9) | 11 (38) | 1 (1) | 3 (12) | 2 (40) | 0 (0) | 26 | 100 |
Setiap petak menunjukkan item (markah).