Kertas latihan, bukan kertas rasmi KPM
21
Ujian Akhir Sesi Akademik
Sejarah
Tingkatan 2, 2 jam, 80 markah
Nama
Kelas
Tarikh
Markah: / 80
Arahan
- Kertas soalan ini mengandungi tiga bahagian: Bahagian A, Bahagian B dan Bahagian C.
- Jawab semua soalan dalam Bahagian A dan Bahagian B.
- Jawab satu soalan sahaja dalam Bahagian C.
- Bahagian A: pilih satu jawapan bagi setiap soalan.
- Bahagian B dan C: tulis jawapan anda di ruang yang disediakan.
Latihan menunjukkan jawapan semasa menjawab. Peperiksaan menetapkan masa dan menyembunyikan jawapan sehingga dihantar.
Bahagian A
20 markahJawab semua soalan. Setiap soalan diikuti oleh empat pilihan jawapan, A, B, C dan D. Pilih satu jawapan yang terbaik.
1
Soalan 1
Maklumat berikut berkaitan dengan sebuah kerajaan Alam Melayu.
• Diasaskan oleh Raden Vijaya pada tahun 1294
• Berpusat di Kota Trowulan
• Diserang oleh Demak pada tahun 1478
Apakah kerajaan tersebut?
• Diasaskan oleh Raden Vijaya pada tahun 1294
• Berpusat di Kota Trowulan
• Diserang oleh Demak pada tahun 1478
Apakah kerajaan tersebut?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Majapahit diasaskan oleh Raden Vijaya pada 1294, berpusat di Kota Trowulan dan merosot selepas serangan Demak pada 1478 (buku teks ms. 8 dan 12).
2
Soalan 2
Kerajaan Alam Melayu muncul sezaman dengan beberapa kerajaan luar yang maju. Antara pasangan kerajaan luar dengan abad yang sezaman dengan kerajaan Alam Melayu yang berikut, yang manakah betul?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Empayar Mongol, Turki Uthmaniyah dan Kesultanan Delhi sezaman dengan Champa, Angkor dan Majapahit pada abad ke-14. Empayar Rom dan Dinasti Han sezaman dengan Funan pada abad pertama; Dinasti Tang pada abad kesembilan (buku teks ms. 15).
3
Soalan 3
Dalam kerajaan Srivijaya, pegawai yang menyelia kegiatan perdagangan dan perkapalan digelar
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Di Srivijaya, Tuhan Vatakvurah menyelia perdagangan dan perkapalan. Yuvaraja ialah Putera Mahkota, Pratiyuvaraja ialah Raja Muda dan Rajakumara ialah pembantu raja (buku teks ms. 26 dan 30).
4
Soalan 4
Kerajaan Angkor mempunyai empat peringkat pentadbiran. Susunan peringkat tersebut dari yang tertinggi kepada yang terendah ialah
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Pentadbiran Angkor terdiri daripada wilayah, daerah, daerah kecil dan kampung (buku teks ms. 26).
5
Soalan 5
Gambar 1 menunjukkan ukiran pada dinding sebuah candi Buddha yang terbesar di dunia. Candi ini terletak di Magelang, Jawa Tengah.
Candi tersebut dibina pada abad
Candi tersebut dibina pada abad
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Candi Borobudur dibina pada abad ke-9 semasa kerajaan Sailendra. Ia berbentuk gunung bertingkat dengan 72 patung Buddha di dalam stupa (buku teks ms. 47).
6
Soalan 6
Antara karya berikut, yang manakah dipengaruhi oleh sastera Islam?
I Hikayat Amir Hamzah
II Hikayat Seri Rama
III Hikayat Iskandar Zulkarnain
IV Mahabharata
I Hikayat Amir Hamzah
II Hikayat Seri Rama
III Hikayat Iskandar Zulkarnain
IV Mahabharata
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Hikayat Amir Hamzah dan Hikayat Iskandar Zulkarnain ialah epik pahlawan Islam. Hikayat Seri Rama ialah saduran Ramayana dan Mahabharata ialah epik India (buku teks ms. 45).
7
Soalan 7
Merah Silu ialah pemerintah Pasai yang memeluk agama Islam pada abad ke-13. Baginda kemudian bergelar
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Merah Silu memeluk Islam dan bergelar Sultan Malik al-Saleh; Islam berkembang pesat di Pasai pada abad ke-13 (buku teks ms. 59).
8
Soalan 8
Susun peristiwa penyebaran agama berikut mengikut kronologi.
P Maharaja Derbar Raja II memeluk Islam di Kedah (1136)
Q Bhadravarman membina candi Hindu di Lembah Mi Son, Champa
R Hayam Wuruk menyatukan aliran Hindu dan Buddha sebagai Tripaksa
S Pendeta I-Tsing belajar bahasa Sanskrit di Srivijaya
P Maharaja Derbar Raja II memeluk Islam di Kedah (1136)
Q Bhadravarman membina candi Hindu di Lembah Mi Son, Champa
R Hayam Wuruk menyatukan aliran Hindu dan Buddha sebagai Tripaksa
S Pendeta I-Tsing belajar bahasa Sanskrit di Srivijaya
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Q: abad keempat; S: abad ketujuh; P: 1136 (abad ke-12); R: abad ke-14. Susunan: Q, S, P, R (buku teks ms. 58).
9
Soalan 9
Mata wang timah Kesultanan Melayu Melaka yang tertera nama Sultan Melaka dikenali sebagai
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Mata wang timah Melaka dipanggil Calains dan ada nama Sultan Melaka (buku teks ms. 86). Pitis ialah mata wang Pahang, bidor mata wang Perak dan katun ialah mata wang timah Johor Riau.
10
Soalan 10
Maklumat berikut berkaitan dengan cukai di pelabuhan Melaka.
• Cukai ke atas barang import yang dikenakan secara rasmi
• Pedagang China dan Jepun memberi bahan bernilai lima peratus kepada pembesar
Apakah nama bagi kedua-dua bentuk cukai tersebut?
• Cukai ke atas barang import yang dikenakan secara rasmi
• Pedagang China dan Jepun memberi bahan bernilai lima peratus kepada pembesar
Apakah nama bagi kedua-dua bentuk cukai tersebut?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Cukai rasmi (import) dipanggil panduan; cukai tidak rasmi berbentuk hadiah (buku teks ms. 86). Ufti ialah cukai yang diserahkan kepada pemerintah, dan serah ialah sistem pemberian hasil tanaman.
11
Soalan 11
Persaingan antara Johor, Acheh dan Portugis untuk menguasai perdagangan di Selat Melaka juga dikenali sebagai
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Persaingan Johor-Acheh-Portugis dikenali sebagai Perang Tiga Segi atau Perang Seratus Tahun (buku teks ms. 100).
12
Soalan 12
Raja Kechil menyerang Johor pada tahun 1718 dan dikalahkan pada 4 Oktober 1722. Berdasarkan tahun sahaja, berapakah tempoh konflik tersebut?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
1722 − 1718 = 4 tahun (buku teks ms. 101).
13
Soalan 13
Batu geliga Mestika Embun menjadi alat kebesaran negeri Perak hingga hari ini. Siapakah yang menghadiahkan batu tersebut kepada sultan?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Tok Temong, saudara perempuan Tun Saban, menghadiahi sultan batu geliga Mestika Embun (buku teks ms. 119). Tun Saban dan Nakhoda Kassim menjemput Raja Muzaffar.
14
Soalan 14
Undang-Undang Bagi Diri Kerajaan Terengganu digubal pada 2 November 1911 semasa pemerintahan Sultan Zainal Abidin III (1881–1918).
Berapa tahunkah undang-undang itu digubal selepas baginda mula memerintah dan berapa tahun lagi baginda memerintah selepas itu?
Berapa tahunkah undang-undang itu digubal selepas baginda mula memerintah dan berapa tahun lagi baginda memerintah selepas itu?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
1911 − 1881 = 30 tahun selepas baginda mula memerintah; 1918 − 1911 = 7 tahun lagi (buku teks ms. 121 dan 128).
15
Soalan 15
Pusat pemerintahan pertama kerajaan Kedah semasa Maharaja Derbar Raja ialah
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Pusat pemerintahan Kedah semasa pengasasnya ialah Sungai Mas. Kota Siputih dibuka pada 1282 dan Alor Setar diasaskan pada abad ke-18 (buku teks ms. 138-139).
16
Soalan 16
Kota Sena yang dibina oleh Sultan Muhyiddin Mansur Shah menjadi asas kepada perkembangan bandar
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Kota Sena yang dibina oleh Sultan Muhyiddin Mansur Shah menjadi asas perkembangan bandar Kangar. Kota Kayang pula berkait dengan Kuala Perlis (buku teks ms. 144).
17
Soalan 17
Dalam istiadat pertabalan Sultan atau Raja, seruan “Daulat Tuanku” diketuai oleh
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Menteri Besar mengetuai seruan “Daulat Tuanku” dalam istiadat pertabalan (buku teks ms. 160).
18
Soalan 18
Manakah ciri pelaksanaan hukuman dalam Adat Perpatih?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Hukuman dalam Adat Perpatih bersifat pemulihan; kesalahan kecil diselesaikan dengan saling bermaafan atau denda ringan (buku teks ms. 168).
19
Soalan 19
Apakah bukti pengaruh agama Hindu dan Buddha dalam kalangan masyarakat Sarawak?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Hindu dan Buddha dibawa secara tidak langsung oleh kerajaan Alam Melayu. Objek agama Buddha dijumpai di Santubong (zaman Srivijaya) dan patung Ganesha di Limbang (buku teks ms. 179).
20
Soalan 20
Antara pasangan tokoh dengan bentuk pemerintahan tempatan di Sabah yang berikut, yang manakah betul?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Datu Kurunding (Tungku) dan Syarif Osman (Marudu) ialah ketua bebas di muara sungai. Orang Tua ialah ketua kesukuan dan Bobohizan mengurus adat dan pantang larang (buku teks ms. 182–183).
Bahagian B
40 markahJawab semua soalan.
21
Soalan 21
Lihat Sumber 1 dengan teliti.
Sumber 1
Garis masa berikut menunjukkan peristiwa penting sebelum Kesultanan Melayu Melaka yang berpusat di Melaka berakhir. Portugis datang ke Melaka kerana kekayaan, keagamaan dan kemasyhuran.
[2 markah]
(a)(i) Nyatakan peristiwa X pada 24 Ogos 1511.
(ii) Berapa hari tempoh antara serangan pertama dengan peristiwa X?
(ii) Berapa hari tempoh antara serangan pertama dengan peristiwa X?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[4 markah]
(b)Jelaskan dua sebab Portugis menyerang Melaka.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 4 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[4 markah]
(c)Melaka jatuh bukan sahaja kerana serangan Portugis. Berdasarkan kejatuhan Melaka, nyatakan dua iktibar yang dapat diambil oleh rakyat Malaysia hari ini.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana isi berikut, sehingga 4 markah
Tandakan setiap isi yang betul.
22
Soalan 22
Baca Sumber 2 dan lihat rajah yang mengiringinya dengan teliti.
Sumber 2
Di Perak, putera sultan tidak mewarisi takhta terus daripada bapa kepada anak. Waris takhta ditentukan melalui sistem penggiliran. Apabila sultan mangkat, pemegang kedudukan di bawahnya naik satu peringkat. Sistem Pembesar Empat Lipatan Kesultanan Melayu Melaka juga diwarisi, dan di Perak terdapat pembesar empat, lapan, enam belas dan tiga puluh dua.
[2 markah]
(a)Namakan kedudukan X dan Y dalam rajah.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[4 markah]
(b)Nyatakan dua perbezaan sistem pemerintahan Perak dengan sistem pemerintahan Pahang.
(Pahang: waris ganti ialah Tengku Mahkota; badan yang memilih ialah Jumaah Pangkuan Diraja Negeri; pembesar empat, lapan dan enam belas.)
(Pahang: waris ganti ialah Tengku Mahkota; badan yang memilih ialah Jumaah Pangkuan Diraja Negeri; pembesar empat, lapan dan enam belas.)
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana isi berikut, sehingga 4 markah
Tandakan setiap isi yang betul.
[4 markah]
(c)Pada pendapat anda, mengapakah sistem penggiliran dapat menjamin kestabilan pemerintahan Perak? Berikan dua sebab.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana isi berikut, sehingga 4 markah
Tandakan setiap isi yang betul.
23
Soalan 23
Lihat Sumber 3 dengan teliti.
Sumber 3
Garis masa berikut menunjukkan perpindahan pusat pemerintahan kerajaan Kelantan. X dan Y ialah pusat pemerintahan.
[2 markah]
(a)Namakan X dan Y.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[4 markah]
(b)Selepas mengasaskan Y, Sultan Muhammad II (1837–1886) menjadikan Kelantan aman dan makmur. Jelaskan dua usaha baginda.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[4 markah]
(c)Masjid Kampung Laut dibina pada tahun 1777. Cadangkan dua cara generasi muda dapat memelihara bangunan bersejarah seperti masjid ini.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana isi berikut, sehingga 4 markah
Tandakan setiap isi yang betul.
24
Soalan 24
Baca Sumber 4 dengan teliti.
Sumber 4
Rempah-ratus ialah tanaman dagangan di bahagian kepulauan Alam Melayu dan menjadi barang dagangan utama kerajaan Alam Melayu.
| Rempah | Tempat ditanam |
|---|---|
| Bunga cengkih | P |
| Buah pala | Q |
| Lada hitam | Sumatera dan Jawa |
Pedagang Arab dan Parsi membeli rempah untuk dijual semula ke Tanah Arab dan Rom.
[2 markah]
(a)Namakan tempat P dan Q.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[4 markah]
(b)Jelaskan dua sebab pedagang luar datang ke Alam Melayu untuk mendapatkan rempah-ratus.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[4 markah]
(c)Jelaskan dua kesan perdagangan rempah-ratus kepada kerajaan Alam Melayu.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 4 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
Bahagian C
20 markahJawab satu soalan sahaja.
25Pilih 1
Soalan 25
Lihat Sumber 5 dengan teliti.
Sumber 5
Batu bersurat Karang Brahi di Jambi bertarikh 686 M. Batu bersurat ini memerihalkan pengukuhan kerajaan Srivijaya dan taat setia kepada raja. Batu bersurat menjadi bukti awal kecemerlangan persuratan masyarakat kerajaan Alam Melayu.
[4 markah]
(a)Nyatakan empat bukti persuratan kerajaan Alam Melayu selain batu bersurat Karang Brahi.
(1 markah bagi setiap bukti.)
(1 markah bagi setiap bukti.)
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 4 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[8 markah]
(b)Huraikan pengaruh luar terhadap persuratan masyarakat kerajaan Alam Melayu.
(Epik dan sastera India: 4 markah; sastera Islam: 4 markah.)
(Epik dan sastera India: 4 markah; sastera Islam: 4 markah.)
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[8 markah]
(c)Batu bersurat dan manuskrip lama ialah warisan bangsa. Pada pendapat anda, bagaimanakah murid dan masyarakat dapat memelihara dan memuliakan warisan persuratan ini? Bincangkan.
(Berikan empat cadangan dan huraikannya.)
(Berikan empat cadangan dan huraikannya.)
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana isi berikut, sehingga 8 markah
Tandakan setiap isi yang betul.
26Pilih 1
Soalan 26
Lihat Sumber 6 dengan teliti.
Sumber 6
Pusat pemerintahan Kesultanan Johor Riau berpindah-pindah. Portugis menyerang Kota Kara pada tahun 1535. Kota Sayong dibina di tepi sungai yang sempit, manakala Kota Batu dibina di tepi Sungai Johor yang lebar dan dalam.
[4 markah]
(a)Nyatakan empat cabaran yang dihadapi oleh Kesultanan Johor Riau sebelum mencapai kegemilangan.
(1 markah bagi setiap cabaran.)
(1 markah bagi setiap cabaran.)
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[8 markah]
(b)Huraikan dua strategi Kesultanan Johor Riau menghadapi cabaran.
(1 markah bagi fakta dan 3 markah bagi huraian setiap strategi.)
(1 markah bagi fakta dan 3 markah bagi huraian setiap strategi.)
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 8 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[8 markah]
(c)Berdasarkan Sumber 6, adakah anda bersetuju bahawa memindahkan pusat pemerintahan merupakan strategi yang berkesan untuk mempertahankan sebuah kerajaan? Bincangkan.
(Berikan pendapat anda dengan empat hujah.)
(Berikan pendapat anda dengan empat hujah.)
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana isi berikut, sehingga 8 markah
Tandakan setiap isi yang betul.
Jadual Spesifikasi Ujian (JSU)
| Bab | Mengingat | Memahami | Mengaplikasi | Menganalisis | Menilai | Mencipta | Item | markah |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. Kerajaan Alam Melayu | 1 (1) | 1 (1) | – | – | – | – | 2 | 2 |
| 2. Sistem pemerintahan dan kegiatan ekonomi masyarakat kerajaan Alam Melayu | 1 (1) | 1 (10) | 1 (1) | – | – | – | 3 | 12 |
| 3. Sosiobudaya masyarakat kerajaan Alam Melayu | 1 (1) | 1 (1) | – | – | 1 (20) | – | 3 | 22 |
| 4. Agama, kepercayaan dan keunikan warisan masyarakat kerajaan Alam Melayu | 1 (1) | – | 1 (1) | – | – | – | 2 | 2 |
| 5. Kesultanan Melayu Melaka | 1 (1) | – | 1 (10) | 1 (1) | – | – | 3 | 12 |
| 6. Kesultanan Johor Riau | 1 (1) | – | 1 (1) | – | 1 (20) | – | 3 | 22 |
| 7. Kesultanan Melayu Pahang, Perak, Terengganu dan Selangor | 1 (1) | – | – | 2 (11) | – | – | 3 | 12 |
| 8. Kerajaan Kedah, Kelantan, Negeri Sembilan dan Perlis | 2 (2) | 1 (10) | – | – | – | – | 3 | 12 |
| 9. Warisan kerajaan Kedah, Kelantan, Negeri Sembilan dan Perlis | 1 (1) | 1 (1) | – | – | – | – | 2 | 2 |
| 10. Sarawak dan Sabah | – | 1 (1) | – | 1 (1) | – | – | 2 | 2 |
| Jumlah | 10 (10) | 6 (24) | 4 (13) | 4 (13) | 2 (40) | 0 (0) | 26 | 100 |
Setiap petak menunjukkan item (markah).