Kertas latihan, bukan kertas rasmi KPM
RBT
Ujian Akhir Sesi Akademik
Reka Bentuk dan Teknologi
Tingkatan 3, 1 jam 30 minit, 70 markah
Nama
Kelas
Tarikh
Markah: / 70
Arahan
- Kertas soalan ini mengandungi tiga bahagian: Bahagian A, Bahagian B dan Bahagian C.
- Jawab semua soalan.
- Bahagian A: pilih satu jawapan yang betul.
- Bahagian B dan C: tulis jawapan anda di ruang yang disediakan.
Latihan menunjukkan jawapan semasa menjawab. Peperiksaan menetapkan masa dan menyembunyikan jawapan sehingga dihantar.
Bahagian A
10 markahJawab semua soalan. Setiap soalan diikuti oleh empat pilihan jawapan, A, B, C dan D. Pilih satu jawapan yang betul.
1
Soalan 1
Konsep mekatronik diperkenalkan oleh seorang jurutera pada tahun 1969. Jurutera itu berasal dari negara
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Konsep mekatronik diperkenalkan oleh Tetsuro Mori, seorang jurutera di Jepun, pada tahun 1969 (ms. 3).
2
Soalan 2
Sebuah kereta kawalan jauh menggunakan gear yang disambung kepada motor AT. Apakah fungsi gear itu?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Dalam sistem mekanikal kereta kawalan jauh, gear mengurangkan atau meningkatkan halaju dan menambah daya kilas (torque) motor (ms. 12-13). Menukar isyarat ialah tugas litar elektronik, mengesan halangan tugas penderia dan atur cara disimpan dalam mikropengawal.
3
Soalan 3
Dalam perbincangan projek brief, pengurus projek bertanya, "Siapakah pengguna produk ini dan siapakah pesaingnya?" Kriteria pertimbangan yang manakah dibincangkan?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Tujuan pasaran menjawab soalan siapa pengguna dan pesaing (Jadual 2.2, ms. 44). Fungsi: kegunaan dan tempat digunakan; persembahan: cara produk dipersembahkan; stail: bagaimana reka bentuknya.
4
Soalan 4
Lukisan kerja yang menggunakan simbol komponen untuk menunjukkan sambungan litar elektronik supaya pemasangan dapat dibuat dengan tepat dinamakan
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Lukisan skematik menggunakan simbol komponen bagi litar elektronik dan memudahkan pemasangan yang tepat (ms. 70). Isometrik ialah lukisan 3D bersudut 30°, ortografik ialah tiga pandangan 2D.
5
Soalan 5
Sebuah kelab menghasilkan 50 unit sangkar burung hiasan. Jumlah modal ialah RM1250.00. Kelab itu mahu mendapat untung 40% bagi setiap unit. Berapakah kos jualan seunit?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Kos seunit = RM1250.00 ÷ 50 = RM25.00. Untung 40% = RM10.00. Kos jualan = RM25.00 + RM10.00 = RM35.00 (ms. 79). RM1750.00 ialah jumlah jualan 50 unit, bukan harga seunit.
6
Soalan 6
Kelab Sains menetapkan bajet projek dengan mendarabkan RM6.00 dengan 120 orang murid, iaitu RM720.00. Apakah kelemahan kaedah menentukan bajet ini?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Ini kaedah unit (bilangan unit pengguna). Kaedah ini pantas dan mudah tetapi kurang tepat kerana tidak mengambil kira semua kos (ms. 78).
7
Soalan 7
Simbol © pada kulit sebuah buku latihan menunjukkan bahawa
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
TM bermaksud cap dagangan belum didaftarkan, ® bermaksud jenama telah mendapat kelulusan pendaftaran, manakala © ialah hak cipta sesuatu produk (ms. 135).
8
Soalan 8
Penumpang sanggup membayar lebih untuk kerusi kelas perniagaan dalam pesawat kerana lebih selesa daripada kerusi kelas ekonomi. Ciri produk yang manakah menarik penumpang itu?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Nilai produk ialah faedah yang diperoleh daripada barang atau perkhidmatan. Contoh nilai perkhidmatan ialah kerusi kelas perniagaan berbanding kelas ekonomi (ms. 132-133).
9
Soalan 9
Sebuah iklan pembersih lantai menunjukkan seorang pelakon mengelap lantai berminyak sekali sahaja dan lantai itu terus bersih di hadapan penonton. Apakah kaedah reka bentuk pengiklanan yang digunakan?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Demonstrasi menunjukkan kelebihan dan cara pengendalian produk dalam keadaan sebenar (ms. 141).
10
Soalan 10
Sebuah syarikat besar akan melancarkan telefon pintar baharu di seluruh negara. Syarikat itu mahu produknya ditunjukkan dengan visual dan audio serta mampu membayar kos yang tinggi. Media pengiklanan yang manakah paling sesuai?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Televisyen menyampaikan visual dan audio dan menjangkau pasaran seluruh negara; perniagaan besar mampu media yang mahal. Radio hanya audio; helaian edaran dan katalog tidak mempunyai audio dan liputannya terhad (ms. 143-145).
Bahagian B
40 markahJawab semua soalan.
11
Soalan 11
Rajah 1 menunjukkan gambar rajah blok sebuah penyiram tanaman automatik. Air menyiram pasu apabila tanah menjadi kering.
A Mikropengawal B Penderia kelembapan tanah C Pam air bermotor D Pemacu motor
Pilih komponen yang betul bagi setiap blok P, Q, R dan S dengan menulis A, B, C atau D.
A Mikropengawal B Penderia kelembapan tanah C Pam air bermotor D Pemacu motor
Pilih komponen yang betul bagi setiap blok P, Q, R dan S dengan menulis A, B, C atau D.
[1 markah]
(a)Blok P (input)
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Penderia kelembapan tanah mengesan tanah kering dan menghantar isyarat: peranti input (ms. 18).
[1 markah]
(b)Blok Q (proses)
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Mikropengawal memproses isyarat mengikut atur cara.
[1 markah]
(c)Blok R
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Pemacu motor menerima isyarat mikropengawal dan menggerakkan motor.
[1 markah]
(d)Blok S (output)
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Pam air bermotor mengepam air kepada pasu: peranti output.
12
Soalan 12
Berikut ialah peringkat Revolusi Industri.
A 1.0 B 2.0 C 3.0 D 4.0
Padankan setiap ciri dengan peringkat Revolusi Industri yang betul dengan menulis A, B, C atau D.
A 1.0 B 2.0 C 3.0 D 4.0
Padankan setiap ciri dengan peringkat Revolusi Industri yang betul dengan menulis A, B, C atau D.
[1 markah]
(a)Reka bentuk mekanikal menggantikan tenaga manusia.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Revolusi Industri 1.0: reka bentuk mekanikal menggantikan tenaga manusia (ms. 4).
[1 markah]
(b)Mekatronik digabungkan dengan Internet benda, data raya dan pengkomputeran awan.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Revolusi Industri 4.0 membentuk sistem pengeluaran pintar.
[1 markah]
(c)Penemuan tenaga elektrik menjadikan produk dihasilkan dalam kuantiti yang lebih besar dan lebih cepat.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Revolusi Industri 2.0: penemuan tenaga elektrik.
[1 markah]
(d)Reka bentuk elektronik digunakan secara meluas, kemudian digabungkan menjadi reka bentuk mekatronik.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Revolusi Industri 3.0.
13
Soalan 13
Rajah 2 menunjukkan carta Gantt bagi projek Kelab Robotik menghasilkan 40 unit penyangkut beg.
[1 markah]
(a)Berapakah tempoh aktiviti "Mengukur, memotong dan memasang"?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
4 minggu
Aktiviti itu ditanda pada minggu 4, 5, 6 dan 7, iaitu 4 minggu.
[1 markah]
(b)Aktiviti manakah dijalankan serentak dengan "Pengaturcaraan mikropengawal"?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mengukur, memotong dan memasang
Pengaturcaraan ditanda pada minggu 5-6; hanya "Mengukur, memotong dan memasang" (minggu 4-7) berlaku pada minggu itu.
[1 markah]
(c)Berapakah jumlah tempoh masa projek ini disiapkan?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
9 minggu
Aktiviti terakhir tamat pada minggu 9.
[1 markah]
(d)Berapakah bilangan aktiviti yang dijalankan pada minggu 7?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
3
Minggu 7: mengukur, memotong dan memasang (4-7); kemasan (7-8); dokumentasi projek (7-9).
14
Soalan 14
Jadual 1 menunjukkan senarai bahan bagi projek Kelab Rekacipta menghasilkan 20 unit lampu meja. Kos overhed projek ialah RM24.00.
Jadual 1
Upah: 2 pekerja × 4 jam sehari × RM7.50 sejam × 3 hari.
| Bahan | Kuantiti | Harga seunit | Jumlah |
|---|---|---|---|
| Papan MDF | 5 helai | RM8.00 | P |
| Mentol LED | 20 biji | RM1.50 | RM30.00 |
| Wayar | 10 meter | RM0.80 | RM8.00 |
| Suis | 20 biji | RM0.90 | RM18.00 |
| Jumlah kos bahan | Q | ||
Upah: 2 pekerja × 4 jam sehari × RM7.50 sejam × 3 hari.
[1 markah]
(a)Hitung nilai P.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(b)Hitung jumlah kos bahan, Q.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(c)Hitung kos upah.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(d)Hitung jumlah modal projek ini.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
15
Soalan 15
Konsep SMART digunakan semasa membuat bajet projek.
S Spesifik M Boleh diukur A Boleh dicapai R Realistik T Jangka masa ditetapkan
Padankan setiap situasi bagi projek Kelab Koperasi dengan huruf SMART yang betul.
S Spesifik M Boleh diukur A Boleh dicapai R Realistik T Jangka masa ditetapkan
Padankan setiap situasi bagi projek Kelab Koperasi dengan huruf SMART yang betul.
[1 markah]
(a)Kelab menetapkan dengan jelas tujuan projek, iaitu menghasilkan 80 bekas pensel buluh untuk menambah dana.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
S
S: spesifik, iaitu penetapan tujuan atau objektif.
[1 markah]
(b)Wang RM400.00 diagihkan: RM250.00 untuk bahan, RM100.00 untuk upah dan RM50.00 untuk overhed.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
M
M: boleh diukur, iaitu pengagihan kewangan.
[1 markah]
(c)Pengurus projek menyemak sama ada kelab mempunyai wang dan bilangan ahli yang cukup untuk menyiapkan 80 unit.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
A: boleh dicapai dari sudut keupayaan kewangan dan tenaga kerja.
[1 markah]
(d)Projek ditetapkan siap sebelum Hari Koperasi dan wang yang diperlukan mencukupi sepanjang tempoh itu.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
T
T: jangka masa dan sumber kewangan mencukupi.
16
Soalan 16
Jadual 2 menunjukkan keputusan ujian dan penilaian bagi sebuah pemegang telefon pintar daripada akrilik.
Jadual 2
| Ujian | Cara ujian | Keputusan |
|---|---|---|
| 1 Kestabilan | Telefon seberat 180 g diletakkan pada pemegang, meja digoncang perlahan | Telefon tidak jatuh |
| 2 Ketahanan | Pemegang dijatuhkan dari ketinggian 1 m ke lantai simen sebanyak 3 kali | Retak di pangkal selepas jatuhan kali kedua |
| 3 Keselesaan memegang | Lima murid memegang dan menggunakan pemegang itu, lalu mengisi borang soal selidik | 4 murid menjawab "selesa" |
[1 markah]
(a)Ujian manakah menunjukkan keputusan yang tidak memuaskan?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Ujian 2
Pemegang retak selepas jatuhan kali kedua, jadi ujian ketahanan tidak memuaskan.
[1 markah]
(b)Hitung peratus murid yang menjawab "selesa" dalam Ujian 3.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(c)Ujian 3 menilai aspek yang manakah dalam borang soal selidik?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Ergonomik
Keselesaan pengguna ialah aspek ergonomik.
[1 markah]
(d)Cadangkan satu penambahbaikan berdasarkan keputusan Ujian 2.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
17
Soalan 17
Setiap produk mempunyai pengenalan diri sebagai identiti. Padankan setiap situasi dengan jenis pengenalan diri produk yang betul.
[1 markah]
(a)Syarikat Mutiara memberikan nama dan lambang kepada kasut sekolah yang dihasilkannya.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Penjenamaan
Penjenamaan ialah pemberian jenama kepada barang yang dihasilkan menggunakan simbol (nama, lambang, reka bentuk).
[1 markah]
(b)Puan Aini membeli sabun jenama itu setiap bulan sejak sepuluh tahun lalu kerana kualiti dan harganya sentiasa bersaing.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Kesetiaan
Kesetiaan ialah pilihan pengguna untuk kekal dengan produk dan jenama tertentu.
[1 markah]
(c)Pengguna baharu mudah mengingati sebuah pembaris lipat kerana fungsinya yang unik.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Boleh diingat
Boleh diingat: produk mempunyai identiti (fungsi, warna atau bentuk fizikal) yang diingat pengguna.
[1 markah]
(d)Kotak minuman coklat itu telah berpuluh tahun di pasaran. Pengguna mengenalinya walaupun hanya melihat bentuk kotaknya.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Dikenali
Dikenali: produk telah lama di pasaran dan dikenali walaupun hanya melalui bentuk fizikalnya.
18
Soalan 18
Kaedah reka bentuk pengiklanan boleh dikelaskan kepada tiga jenis iklan: iklan penerangan, iklan memujuk dan iklan mengingat. Kelaskan setiap kaedah berikut.
[1 markah]
(a)Matlamat produk
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Iklan penerangan
Matlamat produk dan penyampaian fakta ialah iklan penerangan, tanpa unsur pujukan (ms. 140).
[1 markah]
(b)Perbandingan
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Iklan memujuk
Demonstrasi, perbandingan, kiasan atau ibarat dan kenyataan merangsang ialah iklan memujuk.
[1 markah]
(c)Gambar pegun
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Iklan mengingat
Gambar pegun ialah iklan mengingat.
[1 markah]
(d)Kenyataan merangsang
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Iklan memujuk
Kenyataan merangsang memujuk pengguna membeli.
19
Soalan 19
Encik Zaid menjual kasut sekolah kanak-kanak di sebuah daerah kecil. Bajet pengiklanannya terhad dan pembeli sasarannya ialah ibu bapa di daerah itu. Dia ingin memilih media pengiklanan yang sesuai.
[1 markah]
(a)Namakan satu media cetak yang sesuai digunakan oleh Encik Zaid.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(b)Mengapakah televisyen kurang sesuai untuk Encik Zaid?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(c)Alasan dalam (b) berkaitan dengan faktor pemilihan media yang manakah?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Kos pengiklanan
Perniagaan kecil memilih media yang sesuai dengan kemampuan, iaitu kos pengiklanan.
[1 markah]
(d)Radio hanya menyampaikan audio. Nyatakan satu kelemahan radio untuk mengiklankan kasut sekolah.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
20
Soalan 20
Berikut ialah ciri pengiklanan yang berkesan.
A Kreatif B Memberikan impak C Mesej yang jelas D Maklumat yang tepat E Mudah diingati F Unsur unik dan tersendiri
Padankan setiap pernyataan tentang iklan sebuah produk dengan ciri yang betul.
A Kreatif B Memberikan impak C Mesej yang jelas D Maklumat yang tepat E Mudah diingati F Unsur unik dan tersendiri
Padankan setiap pernyataan tentang iklan sebuah produk dengan ciri yang betul.
[1 markah]
(a)Label iklan menyatakan kandungan sebenar, iaitu gula 8 g dan 120 kcal bagi satu bekas.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Maklumat yang tepat dan telus untuk mendapat kepercayaan pengguna.
[1 markah]
(b)Slogan pendek yang berima dipadankan dengan tema dan ilustrasi yang sama pada semua iklan.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
E
Ilustrasi, tema dan slogan yang sesuai menghasilkan visual yang mudah diingati.
[1 markah]
(c)Bentuk botol dan lambang pada iklan tidak ada pada mana-mana produk pesaing, lalu menyerlahkan identiti produk.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
F
Unsur unik dan tersendiri menyerlahkan identiti produk.
[1 markah]
(d)Remaja sebagai pengguna sasaran memahami tujuan iklan serta-merta kerana ayatnya ringkas: "Kasut ringan untuk sukan".
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Mesej yang jelas disampaikan dengan jelas kepada pengguna sasaran.
Bahagian C
20 markahJawab semua soalan.
21
Soalan 21
Sebuah langsir bilik darjah dibuka dan ditutup menggunakan suis tekan. Rajah 3 menunjukkan gambar rajah blok sistem langsir automatik itu. Pengguna merungut bahawa pada waktu tengah hari, cahaya matahari yang terik memanaskan bilik kerana tiada sesiapa menutup langsir secara manual.
[2 markah]
(a)Nyatakan bahagian input dan bahagian proses dalam Rajah 3.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah]
(b)Takal dan tali sawat tergolong dalam elemen mekatronik yang manakah? Nyatakan fungsinya.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah]
(c)Cadangkan satu komponen input baharu supaya langsir tertutup secara automatik apabila cahaya terlalu terik, dan nyatakan fungsinya.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[3 markah]
(d)Lukiskan pada kertas gambar rajah blok sistem langsir itu selepas ditambah baik, termasuk komponen di (c).
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(e)Nyatakan satu ujian parameter untuk menilai penambahbaikan itu dan keputusan yang dijangka.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
22
Soalan 22
Rajah 4 menunjukkan iklan sebuah botol minuman bernama Botol Cekal yang dihasilkan oleh sebuah syarikat tempatan.
[2 markah]
(a)Kenal pasti dua kaedah reka bentuk pengiklanan yang digunakan dalam Rajah 4.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 2 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah]
(b)Namakan satu media pengiklanan yang sesuai untuk iklan ini kepada murid dan pekerja muda, dan berikan satu sebab.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(c)Apakah maksud simbol TM pada logo itu?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah]
(d)Nyatakan satu ciri pengiklanan berkesan yang telah dipenuhi dan satu ciri yang belum dipenuhi oleh iklan itu. Beri sebab bagi setiap ciri.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(e)Cadangkan satu slogan yang ringkas dan mudah diingati bagi Botol Cekal.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah]
(f)Syarikat itu ingin mengukuhkan penjenamaan Botol Cekal melalui rakan strategik. Namakan satu jenis rakan strategik dan nyatakan satu kebaikannya.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
Jadual Spesifikasi Ujian (JSU)
| Bab | Mengingat | Memahami | Mengaplikasi | Menganalisis | Menilai | Mencipta | Item | markah |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. Aplikasi teknologi: Reka bentuk mekatronik | 2 (5) | 1 (4) | 1 (1) | – | – | 1 (10) | 5 | 20 |
| 2. Pembangunan produk | 1 (1) | 1 (1) | 4 (13) | 1 (1) | 1 (4) | – | 8 | 20 |
| 3. Reka bentuk dalam perniagaan | 1 (1) | 2 (5) | 4 (10) | 1 (4) | 1 (10) | – | 9 | 30 |
| Jumlah | 4 (7) | 4 (10) | 9 (24) | 2 (5) | 2 (14) | 1 (10) | 22 | 70 |
Setiap petak menunjukkan item (markah).