Bahasa Melayu nota, tema 6
Dunia pelancongan
Buku teks Bahasa Melayu Tingkatan 4 KSSM (2016), halaman 70–84
Matlamat bab ini
- Murid boleh menyampaikan pendapat tentang sesuatu perkara dalam perbualan santai secara bertatasusila, berdasarkan itinerari pelancongan gastronomi (1.4.1)
- Murid boleh membaca dan menilai bentuk serta kandungan teks daripada pelbagai bahan dengan betul dan tepat (2.3.1)
- Murid boleh menggunakan peribahasa dan menghubung kait maksudnya dengan betul mengikut konteks (4.2.1)
- Murid boleh menulis pelbagai jenis perenggan pendahuluan yang menepati tema menggunakan laras bahasa yang sesuai dan gramatis (3.4.2)
- Murid boleh mengenal pasti dan menggunakan golongan kata kerja dengan betul mengikut konteks (5.2.2)
- Murid boleh menyampaikan pendapat melalui ceramah, syarahan dan forum dengan yakin secara bertatasusila (1.4.2)
- Murid boleh membaca, mengenal pasti dan menjelaskan maklumat tersurat dan tersirat daripada pelbagai bahan primer (2.2.1)
Tema 6 membawa kita menerokai dunia pelancongan: pelancongan gastronomi, taman negara, warisan dunia, pelancongan hijau (ekopelancongan), pelancongan pendidikan dan faedah melancong. Fokus bahasa tema ini ialah peribahasa, perenggan pendahuluan, kata kerja transitif dan tak transitif, serta syarahan yang disampaikan dengan yakin dan bertatasusila.
| Unit | Kemahiran | Bahan dalam buku teks | ms. |
|---|---|---|---|
| Malaysia Syurga Makanan | Bertutur (1.4.1) | Itinerari pelancongan gastronomi Kelantan dan Terengganu | 72–73 |
| Tahan Menghijau | Membaca (2.3.1); peribahasa (4.2.1) | “Panggilan Tahan”; Litar Bukit Teresek | 74–75 |
| Warisan Dunia | Menulis (3.4.2); tatabahasa (5.2.2) | “Mulu: Mencipta Kelainan” | 76–77 |
| Pelancong Hijau | Bertutur (1.4.2) | Ciri-ciri pelancong hijau; Trash Hero Langkawi | 78–79 |
| Pos Kuala Mu | Membaca (2.2.1) | “Jom Berkelah” | 80–81 |
| Komik Peribahasa | Peribahasa (4.2.1) | “Sembang Bunga Bangsa” | 82 |
| Sambil Menyelam Minum Air | Menulis (3.4.2) | “Kembara Ilmu”: eDU-PARK, UPM | 83 |
| Masa untuk Berlibur | Bertutur (1.4.2) | “Faedah Melancong” | 84 |
6.1Malaysia Syurga Makanan: pelancongan gastronomi (ms. 72–73)
Pelancongan gastronomi ialah pelancongan yang tujuan utamanya untuk menikmati makanan khas sesuatu tempat. Itinerari ialah rancangan perjalanan yang mengandungi tempat yang akan dilawati.
Buku teks menyenaraikan makanan terkenal di Kelantan dan Terengganu. Tujuan melancong bermacam-macam: merehatkan minda dan tubuh badan, memperkaya pengetahuan dan pengalaman, atau meluaskan pandangan.
| Tempat | Contoh makanan (ms. 72–73) |
|---|---|
| Jeli | nasi kerabu kuali gelegak, mi udang galah, sambal pijat |
| Gua Musang | nasi daging rusa, nasi daging kijang, kuih baulu |
| Kota Bharu | nasi ulam, nasi kerabu, nasi kukus ayam berempah, martabak raja, sotong sumbat |
| Kuala Terengganu | laksa Terengganu, laksam, nasi dagang, keropok lekor, singgang, masak gulai |
| Kijal | lemang, lempeng nyiur |
| Chukai | satar, pais ikan, otak-otak, pulut lepa, kuih-muih tradisional |
Perbualan santai yang bertatasusila: gunakan bahasa yang sopan (pada pendapat saya, saya setuju tetapi), beri sebab, dengar pendapat rakan dan jangan memotong percakapan.
Apakah tujuan seseorang yang menyertai pelancongan gastronomi?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Untuk merasai dan menikmati makanan yang terkenal di sesuatu tempat (ms. 72).
6.2Tahan Menghijau: teks dan peribahasa (ms. 74–75)
Dalam “Panggilan Tahan”, sebuah keluarga tiba di jeti Kuala Tahan, menaiki bot panjang dan memilih Rentis Bukit Teresek di Taman Negara. Penilaian teks meliputi bentuk (cara teks disusun: naratif, ada dialog, ada pelan litar) dan kandungan (maklumat, watak, nilai, bahasa).
Litar Bukit Teresek
- Bumbun Tahan: pondok pemerhatian hidupan liar di padang ragut; sering dikunjungi rusa sambar, kijang dan babi hutan.
- Titian Kanopi: sepanjang 510 meter; merentasnya mengambil masa 40 minit.
- Bukit Teresek: dua buah tinjau di puncak, menghadap Sungai Tembeling dan pemandangan pergunungan serta Sungai Tahan.
- Lubuk Simpon: tebing berpasir dan cetek, sesuai untuk berkelah dan berenang.
Peribahasa dalam “Panggilan Tahan”
| Peribahasa | Maksud | Konteks dalam bahan |
|---|---|---|
| Kecil-kecil cili padi | Kecil tetapi berani atau hebat | Adik cepat membantu menyelamatkan beg kak long. |
| Kecil jangan disangka anak, besar jangan disangka bapa | Jangan menilai seseorang daripada saiz atau rupa | Pencerita (aku) mengingatkan kak long tentang peristiwa semalam. |
| Kalau takut dilambung ombak, jangan berumah di tepi pantai | Kalau takut menghadapi risiko, jangan melakukan sesuatu itu | Kak long berkata masalah kecil tidak perlu dirisaukan. |
| Takkan lari gunung dikejar | Sesuatu yang dituju tidak akan hilang; tidak perlu tergesa-gesa | Penutup bahan: Gunung Tahan dapat ditakluki selepas berehat. |
Menggunakan peribahasa: (1) fahami maksud sebenar; (2) pilih peribahasa yang sesuai dengan situasi; (3) hubungkan maksudnya dengan isi perenggan.
Ejaan: peribahasa ditulis dengan kata-kata asalnya. Jangan tukar perkataan, contohnya kecil-kecil cili api (betul: cili padi).
Apakah maksud “kalau takut dilambung ombak, jangan berumah di tepi pantai”?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Jika takut menghadapi kesukaran atau risiko, janganlah melakukan perkara yang membawa risiko itu.
6.3Warisan Dunia: Mulu dan perenggan pendahuluan (ms. 76–77)
| Fakta Taman Negara Mulu (ms. 76–77) | Butiran |
|---|---|
| Negeri | Sarawak |
| Gunung Mulu | Kira-kira 2377 meter tinggi |
| Status | Tapak warisan dunia UNESCO sejak tahun 2000 |
| Luas | 52 864 hektar |
| Tumbuhan | Kira-kira 3500 spesies tumbuhan vaskular; 109 spesies palma daripada 20 genus |
| Tarikan | Pancang batu kapur tajam The Pinnacles; Gua Rusa (terowong gua terbesar di dunia); Kamar Sarawak (ruang bawah tanah terbesar di dunia); laluan udara kanopi sepanjang 480 meter |
Lima sebab Mulu sesuai dikunjungi
- Melarikan diri daripada kesibukan kota.
- Mendambakan ketenangan.
- Menginginkan kegiatan lasak.
- Menyokong aktiviti pelancongan tempatan: hujan emas di negeri orang, hujan batu di negeri sendiri, lebih baik di negeri sendiri.
- Menginginkan pemandangan yang menakjubkan: bentuk geografi unik, hutan dara tropika, gua batu kapur.
Perenggan pendahuluan
Perenggan pendahuluan ialah perenggan pertama karangan yang memperkenalkan topik dan menarik perhatian pembaca. Buku teks menyebut jenis sejarah, suasana dan peribahasa.
| Jenis | Cara memulakan |
|---|---|
| Sejarah | Mulakan dengan latar sejarah, contohnya pengiktirafan Mulu sebagai warisan dunia pada tahun 2000. |
| Suasana | Gambarkan pemandangan, bunyi dan perasaan di tempat itu. |
| Peribahasa | Mulakan dengan peribahasa yang sesuai dan hubungkan dengan tajuk. |
Contoh pendahuluan jenis peribahasa
Hujan emas di negeri orang, hujan batu di negeri sendiri, lebih baik di negeri sendiri. Peribahasa ini mengingatkan kita agar bangga dengan negara sendiri. Oleh itu, Taman Negara Mulu di Sarawak patut menjadi pilihan utama pelancong tempatan.Kata kerja transitif dan tak transitif (5.2.2)
Kata kerja transitif ialah kata kerja yang diikuti objek (kata nama yang menerima perbuatan). Kata kerja tak transitif tidak memerlukan objek; ia boleh berdiri sendiri atau diikuti pelengkap/keterangan.
| Jenis | Contoh daripada bahan | Penjelasan |
|---|---|---|
| Transitif | Adik mengambil beg plastik. | “beg plastik” ialah objek. |
| Transitif | Kami memunggah barang-barang. | “barang-barang” ialah objek. |
| Tak transitif | Hujan turun. | Tiada objek. |
| Tak transitif | Kami tiba di jeti. | “di jeti” ialah keterangan tempat, bukan objek. |
Ujian objek: tukar ayat kepada pasif. “Adik mengambil beg” boleh dipasifkan menjadi “Beg diambil oleh adik”, jadi mengambil ialah kata kerja transitif. “Hujan turun” tidak boleh dipasifkan, jadi turun ialah kata kerja tak transitif.
Nyatakan jenis kata kerja bergaris: “Pelancong menikmati pemandangan Mulu.”
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Kata kerja transitif; objeknya ialah “pemandangan Mulu”.
6.4Pelancong Hijau dan syarahan (ms. 78–79)
Buku teks Bahasa Melayu Tingkatan 4, ms. 78.
Ekopelancongan / pelancongan hijau ialah pelancongan yang menjaga alam sekitar dan memberi manfaat kepada masyarakat setempat. Pelestarian ialah usaha memelihara supaya kekal.
- Memilih penginapan hotel hijau yang diperakukan.
- Membeli produk tempatan yang mesra alam, contohnya makanan organik.
- Berjalan kaki, berbasikal atau menggunakan pengangkutan awam.
- Berjimat air, elektrik dan tenaga yang tidak boleh dibaharui.
- Mengurangkan sampah: botol air pakai ulang, beg beli-belah, penyedut minuman.
- Menyertai kegiatan setempat seperti gotong-royong atau aktiviti Trash Hero.
Trash Hero Langkawi dan statistik pelancongan
| Perkara | Maklumat (ms. 79) |
|---|---|
| Trash Hero Langkawi | Ditubuhkan 2015; Trash Hero pertama di Malaysia; pembersihan pukul 10:00 pagi setiap Sabtu; rakan kongsi Langkawi UNESCO Global Geopark |
| Sumbangan kepada KDNK | 6.1 peratus; RM82.6 bilion (2017) berbanding RM76.6 bilion (2016) |
| Komponen produk pelancongan 2017 | Beli-belah RM26.8 bilion; penginapan RM20.7 bilion; pengangkutan RM15.0 bilion |
| Pelancong antarabangsa | 26.8 juta (2016) kepada 25.9 juta (2017): menurun |
| Pelawat tempatan | 189.3 juta kepada 205.4 juta: meningkat |
Struktur syarahan: salam dan pembuka; isi 1, 2 dan 3 dengan huraian atau data; penutup dan ajakan. Gunakan nada yakin, sebutan jelas, bahasa formal dan hormat kepada pendengar.
Berapakah penurunan bilangan pelancong antarabangsa dari 2016 ke 2017?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
26.8 juta − 25.9 juta = 0.9 juta orang.
6.5Pos Kuala Mu: maklumat tersurat dan tersirat (ms. 80–81)
Pos Kuala Mu terletak di Sungai Siput, Perak. Pengunjung boleh berkelah, bermandi-manda dan mencuba aktiviti ekopelancongan yang diusahakan komuniti Orang Asli.
| Lokasi | Ciri dan aktiviti |
|---|---|
| Calet dan Tapak Perkhemahan Kampung Gapeh | 5 unit calet, rumah papan, wakaf, tapak perkhemahan; memancing ikan tengas, menjelajah Gunung Yong Yap, tarian sewang |
| Calet Dusun Kuala Mu | 16 unit calet, balai adat, ruang barbeku, 3 unit wakaf; merentas hutan ke Air Terjun Lubuk Taring, mendaki Gunung Tapej |
| Calet Kampung Bersah | 20 unit calet, pakej makan; Santuari Ikan Tengas, demonstrasi anyaman |
Maklumat tersurat ialah maklumat yang dinyatakan terus dalam teks. Maklumat tersirat ialah maklumat yang tidak dinyatakan secara terus, tetapi dapat disimpulkan daripada teks.
Tersurat dan tersirat
Tersurat: Calet diperbuat daripada buluh dan bertam serta mempunyai nilai seni suku kaum Temiar.Tersirat: Penduduk berbangga dengan budaya mereka dan ingin memperkenalkannya kepada pelancong.
Pengerusi MPKK berkata pelestarian alam menjadi keutamaan. Apakah maklumat tersiratnya?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Penduduk tidak mahu pembangunan pelancongan merosakkan alam semula jadi; mereka mengutamakan alam sekitar berbanding keuntungan semata-mata.
6.6Komik peribahasa, eDU-PARK dan faedah melancong (ms. 82–84)
Komik (ms. 82): tiga sahabat berbual di tempat perkelahan yang kini bersih. Kesedaran penjagaan kebersihan tempat awam bermula dari rumah dan ibu bapa perlu menjadi contoh. Peribahasa yang berkaitan: bagaimana acuan, begitulah kuihnya (anak mengikut teladan ibu bapa) dan bapa borek, anak rintik (sifat anak seperti ibu bapa).
eDU-PARK (ms. 83): taman pelancongan pendidikan Universiti Putra Malaysia dengan slogan “Bermain, Belajar, dan Kekal Bertenaga”. Keistimewaan: pengalaman pembelajaran untuk semua peringkat usia, landskap hijau, peluang menjalankan penyelidikan dan panduan oleh pakar. Gunakan bahan ini untuk menulis perenggan pendahuluan.
Faedah melancong (ms. 84):
| Aspek | Faedah |
|---|---|
| Minda dan emosi | menenangkan minda, meredakan tekanan, mental dan emosi lebih positif |
| Fizikal | meningkatkan kesihatan dan kecergasan; berjalan kaki, berbasikal, berenang, mendaki |
| Sosial | mengeratkan tali silaturahim bersama keluarga dan rakan |
| Ilmu | belajar daripada pengalaman dan pemerhatian; meluaskan horizon pemikiran (jauh berjalan luas pandangan) |
| Patriotisme | lebih menghargai dan mencintai negara sendiri |
Syarahan: jangan membaca teks sepenuhnya. Tulis isi utama dan huraikan dengan ayat sendiri.
Nyatakan dua faedah melancong kepada kesihatan.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana dua: menenangkan minda; meredakan tekanan; meningkatkan kecergasan fizikal; mengembalikan tenaga dan semangat; menikmati udara segar (ms. 84).