Pendidikan Islam nota, topik 6
Akidah: Allah SWT Maha Mengawasi (ar-Raqib) dan Maha Menyaksikan (asy-Syahid); Akidah Ahli Sunnah Wal Jamaah
Buku teks Pendidikan Islam Tingkatan 5 KSSM, halaman 73–88
Matlamat bab ini
- Murid boleh menerangkan maksud nama Allah SWT ar-Raqib dan asy-Syahid (3.12.1)
- Murid boleh menyatakan dalil naqli bagi ar-Raqib dan asy-Syahid (3.12.2)
- Murid boleh menghuraikan buah iman kepada sifat ar-Raqib dan asy-Syahid dalam kehidupan (3.12.3, 3.12.4)
- Murid boleh menerangkan takrif akidah Ahli Sunnah Wal Jamaah dan prinsip-prinsipnya (3.13.1, 3.13.2)
- Murid boleh menjelaskan aliran Syiah, Khawarij dan Muktazilah beserta prinsip utama yang bertentangan dengan Ahli Sunnah Wal Jamaah (3.13.3)
- Murid boleh membandingkan akidah Ahli Sunnah Wal Jamaah dengan aliran lain dalam isu al-Quran, melihat Allah, dosa besar, qada dan qadar serta kedudukan iman (3.13.4)
- Murid boleh menerangkan kepentingan berpegang dengan akidah Ahli Sunnah Wal Jamaah (3.13.5, 3.13.6)
Topik ini mempunyai dua pelajaran akidah. Pelajaran 9 menerangkan dua nama Allah SWT: ar-Raqib الرَّقِيب (Maha Mengawasi) dan asy-Syahid الشَّهِيد (Maha Menyaksikan). Pelajaran 10 menerangkan akidah Ahli Sunnah Wal Jamaah أهل السنة والجماعة dan aliran yang bertentangan dengannya.
9.1Allah SWT ar-Raqib الرَّقِيب
Maksud: nama Allah SWT yang menunjukkan bahawa Allah SWT Maha Mengawasi semua perbuatan dan keadaan makhluk (ms. 74).
مها مڠاوسي سموا ڤربواتن دان كأداءن مخلوق
مها مڠاوسي سموا ڤربواتن دان كأداءن مخلوق
Dalil naqli دليل نقلي
Ayat al-Quran: buku teks Pendidikan Islam Tingkatan 5, ms. 74.
Hadis: buku teks, ms. 74.
Maksud hadis: iman yang paling afdal (utama) ialah apabila kita tahu bahawa Allah SWT bersama kita di mana-mana sahaja kita berada.
Buah iman kepada ar-Raqib بوقتي ايمان
| Aspek | Dalil | Inti sari |
|---|---|---|
| Allah SWT mengawasi manusia dalam aspek kepatuhan kepada perintah dan larangan | al-Ahzab, 33: 52 | Allah SWT sentiasa mengawasi setiap sesuatu. |
| Allah SWT sentiasa mengawasi manusia dalam hubungan sesama manusia | an-Nisa', 4: 1 | Allah SWT sentiasa mengawasi kamu. |
Buku teks, ms. 75.
Ayat al-Quran: buku teks, ms. 75.
Spektrum ilmu (ms. 75)
Keimanan kepada sifat ar-Raqib menjadikan seorang hamba sentiasa berwaspada dalam semua keadaan, zahir dan batin. Dia berusaha melakukan perintah dan menjauhi larangan kerana merasakan Allah SWT sentiasa mengawasinya. Syair Arab menasihati: jangan katakan "aku bersendirian", tetapi katakan "ada Allah yang mengawasiku", dan jangan sangka Allah lalai walau sesaat.
Amalkan (3.12.4): tanamkan sifat ini dalam setiap tindakan secara beradab dan istiqamah, misalnya tetap jujur ketika menduduki ujian walaupun guru tiada.
Jangan keliru: ar-Raqib = mengawasi (memerhati perbuatan dan keadaan), asy-Syahid = menyaksikan (menjadi saksi dan mengetahui, termasuk yang tersembunyi).
Apakah buah iman kepada ar-Raqib dalam kehidupan seorang pelajar?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Sentiasa berwaspada dan menjaga perintah serta larangan Allah SWT walaupun tiada orang melihat, contohnya tidak menipu dalam ujian dan menjaga solat.
9.2Allah SWT asy-Syahid الشَّهِيد
Maksud: nama Allah SWT yang menunjukkan bahawa Allah SWT Maha Menyaksikan segala perbuatan dan mendengar segala ucapan makhluk, serta tiada sesuatu pun yang tersembunyi daripada-Nya (ms. 77).
مها منيقسيكن سكالا ڤربواتن دان مندڠر سكالا اوچڤن مخلوق
مها منيقسيكن سكالا ڤربواتن دان مندڠر سكالا اوچڤن مخلوق
Dalil naqli دليل نقلي
Ayat dan hadis: buku teks, ms. 77.
Maksud hadis: seorang lelaki Bani Israil meminta pinjaman seribu dinar daripada seorang yang lain. Apabila diminta mendatangkan saksi, dia menjawab, "Cukuplah Allah menjadi saksi."
Buah iman kepada asy-Syahid بوقتي ايمان
| Allah SWT menjadi saksi... | Dalil |
|---|---|
| perutusan Rasulullah SAW ke atas umatnya, dengan membawa petunjuk dan agama yang benar | al-Fath, 48: 28 |
| Maha Menyaksi dan menghitung segala amal perbuatan manusia pada hari mereka dibangkitkan | al-Mujadalah, 58: 6 |
| atas segala perkara, sama ada yang nyata atau yang tersembunyi | Fussilat, 41: 53 |
| pembohongan orang munafik yang mengaku Muhammad SAW rasul tetapi tidak ikhlas | al-Munafiqun, 63: 1 |
Buku teks, ms. 78 dan 79.
Ayat al-Quran: buku teks, ms. 78-79.
Nilai: takut melakukan dosa dan maksiat kerana yakin Allah SWT sentiasa melihat dan mendengar; jujur dalam urusan harta dan janji.
Nyatakan dua buah iman kepada asy-Syahid.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana dua: Allah menjadi saksi perutusan Rasulullah SAW (al-Fath 28); Allah menghitung segala amal manusia (al-Mujadalah 6); Allah menjadi saksi atas segala perkara yang nyata atau tersembunyi (Fussilat 53); Allah menjadi saksi pembohongan orang munafik (al-Munafiqun 1).
10.1Akidah ahli Sunnah wal Jamaah عقيدة أهل السنة والجماعة
Takrif (ms. 81): kumpulan majoriti umat Islam yang memahami dan berpegang pada al-Quran dan as-Sunnah menurut cara sahabat, tabiin dan tabi' tabiin dalam prinsip akidah, syariat dan akhlak.
Nama lain (Spektrum ilmu, ms. 81): as-Salaf as-Salih, as-Sawad al-A'zam, al-Asy'ariyah, al-Maturidiyah dan Ahl al-Hadith.
Ayat al-Quran: buku teks, ms. 81.
Prinsip akidah ڤرينسيڤ عقيدة
| Bil. | Prinsip (ms. 81) |
|---|---|
| 1 | Iman ialah kepercayaan dan keyakinan dalam hati, diikrar dengan lidah dan diamalkan dengan perbuatan sebagai bukti kesempurnaan iman. |
| 2 | Segala perbuatan manusia dicipta oleh Allah SWT, tetapi manusia diberi pilihan (ikhtiar) untuk melakukannya atau tidak, lalu dihitung pahala dan dosa. |
| 3 | Meyakini perkara ghaib yang disebut dalam al-Quran dan as-Sunnah: soalan kubur, hari akhirat, titian sirat, mizan, malaikat, jin dan sebagainya. |
| 4 | Meyakini syurga dan neraka telah wujud sebelum makhluk dijadikan dan kekal selama-lamanya. |
| 5 | Syafaat Rasulullah SAW dengan izin Allah SWT, termasuk bagi pelaku dosa besar yang masih beriman. |
| 6 | Pengutusan para nabi dan rasul ialah harus bagi Allah SWT dan menjadi rahmat-Nya kepada manusia. |
Apakah takrif iman menurut Ahli Sunnah Wal Jamaah?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Kepercayaan dan keyakinan dalam hati, diikrar dengan lidah dan diamalkan dengan perbuatan.
10.2Aliran yang bertentangan اليرن يڠ برتنتڠن
| Aliran | Sejarah ringkas (ms. 82-84) | Prinsip utama yang bertentangan |
|---|---|---|
| Syiah شيعة | Kumpulan yang menuntut Sayyidina Ali bin Abi Talib dilantik sebagai khalifah selepas Rasulullah SAW dan percaya hanya ahli bait yang layak menjadi khalifah. | Imamah rukun agama yang ditentukan melalui nas; imam maksum (terpelihara daripada dosa); melampaui batas terhadap Sayyidina Ali; mengamalkan taqiyyah; menambah nama Ali dalam syahadah selepas nama Nabi SAW. |
| Khawarij خوارج | Pengikut Sayyidina Ali yang berpaling tadah kerana tidak berpuas hati dengan keputusan majlis tahkim. | Khalifah dipilih oleh rakyat; Ali dikatakan melakukan dosa besar dan kufur; wajib keluar menentang pemimpin yang tidak adil; pelaku maksiat dianggap berdosa besar dan kafir. |
| Muktazilah معتزلة | Diasaskan oleh Wasil bin Ata' selepas berlaku perbezaan pendapat dengan gurunya Hasan al-Basri tentang kedudukan pelaku dosa besar. | Lima usul: at-Tauhid (menafikan sifat maani), al-Adl, al-Wa'd wal-Wa'id, al-Manzilah baina al-Manzilatain, al-Amr bil-Ma'ruf wan-Nahy 'anil-Munkar. |
Buku teks, ms. 82-84.
Lima usul Muktazilah (ms. 84)
- at-Tauhid: menafikan sifat maani bagi zat Allah SWT.
- al-Adl: manusia bertanggungjawab sepenuhnya atas perbuatan mereka, baik atau buruk, tanpa ditentukan Allah SWT.
- al-Wa'd wal-Wa'id: Allah SWT wajib memberi syurga kepada yang taat dan azab kepada yang bermaksiat.
- al-Manzilah baina al-Manzilatain: pelaku dosa besar berada di antara mukmin dan kafir, dan kekal dalam neraka.
- al-Amr bil-Ma'ruf wan-Nahy 'anil-Munkar: menyeru kebaikan dan mencegah kemungkaran wajib ditegakkan dalam apa jua keadaan.
Ahli Sunnah Wal Jamaah tidak menyebut pelaku dosa besar sebagai kafir (Khawarij) atau "di antara dua kedudukan" (Muktazilah): dia tetap mukmin yang fasik jika tidak bertaubat.
Perbandingan isu ڤربنديڠن ايسو
| Isu (ms. 85) | Ahli Sunnah Wal Jamaah | Aliran lain |
|---|---|---|
| Adakah al-Quran makhluk? | Al-Quran kalam Allah SWT yang bersifat qadim (sedia ada). | Muktazilah: al-Quran makhluk yang bersifat hadith (baharu). |
| Melihat Allah SWT | Semua orang beriman dapat melihat Allah SWT di akhirat kelak. | Muktazilah: mustahil melihat Allah SWT kerana Allah SWT tidak menyerupai makhluk. |
| Pelaku dosa besar | Dikira mukmin, bukan kafir; dihukum fasik jika tidak bertaubat. | Khawarij: kafir. Muktazilah: di antara mukmin dan kafir, kekal dalam neraka. |
| Qada dan qadar | Perkara baik dan buruk datang daripada Allah SWT; manusia dianugerahkan akal untuk berikhtiar memilih. | Muktazilah: perkara baik dan buruk datang daripada manusia semata-mata. |
| Kedudukan iman | Iman boleh bertambah dan berkurang dengan amal soleh dan maksiat. | Khawarij dan Muktazilah: iman tidak boleh bertambah atau berkurang; iman hilang apabila melakukan kemungkaran. |
Bandingkan pandangan Ahli Sunnah Wal Jamaah dan Muktazilah tentang melihat Allah SWT di akhirat.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Ahli Sunnah Wal Jamaah: orang beriman dapat melihat Allah SWT di akhirat. Muktazilah: mustahil, kerana Allah SWT tidak menyerupai makhluk.
Kepentingan berpegang dengan akidah ini كڤنتيڠن
Rajah: buku teks, ms. 86.
- Mendapat keredaan Allah SWT.
- Menjadi asas penerimaan sesuatu amalan.
- Memelihara kesucian agama Islam.
- Menjamin keamanan negara.
- Menutup umat Islam daripada terjebak dengan ajaran sesat.
- Membersihkan akidah daripada sebarang bentuk kekeliruan.
- Menghindarkan umat Islam daripada fahaman yang melampau.
Fakta tempatan (ms. 88): sehingga tahun 2014 semua 14 buah negeri di Malaysia telah mewartakan fatwa pengharaman ajaran Syiah (sumber: JAKIM).
Rumusan روموسن
| ar-Raqib | asy-Syahid | |
|---|---|---|
| Maksud | Maha Mengawasi | Maha Menyaksikan dan mendengar |
| Dalil | al-Maidah 117; hadis iman paling afdal | al-An'am 19; hadis lelaki Bani Israil |
| Buah iman | Berwaspada, patuh perintah dan larangan, menjaga hubungan sesama manusia | Takut berdosa, jujur, yakin amalan dihitung |