Sains notesnota, unit 3

Benda hidup dan benda bukan hidup

TextbookBuku teks Sains Tahun 1 SK, Buku Teks (KSSR Semakan 2017), pageshalaman 17-30

What this chapter coversMatlamat bab ini

Saya boleh mengelaskan benda kepada benda hidup dan benda bukan hidup (3.1.1)
Saya boleh menyatakan ciri benda hidup: bernafas, memerlukan air dan makanan, bergerak, membiak dan membesar (3.1.1)
Saya boleh menyatakan perbezaan antara benda hidup dengan benda bukan hidup yang juga boleh bergerak (3.1.1)
Saya boleh menyusun haiwan dan tumbuhan mengikut urutan saiz daripada kecil kepada besar (3.1.2)
Saya tahu benda hidup memerlukan makanan, air dan udara (3.2.1)
Saya tahu manusia dan haiwan memerlukan tempat perlindungan (3.2.2)
Saya boleh menyatakan mengapa makanan, air, udara dan tempat perlindungan penting (3.2.3, 3.2.4)
Saya tahu cara tumbuhan mendapat makanan, udara dan air (3.2.5)

Lihat di sekeliling kamu. Kucing, pokok dan burung hidup. Kerusi, kereta dan batu tidak hidup. Dalam unit ini kamu akan belajar membezakan benda hidup dengan benda bukan hidup, dan apa yang benda hidup perlukan.

3.1.1Hidup atau bukan hidup

Benda hidup dan benda bukan hidup

Benda hidup ialah benda yang hidup. Benda bukan hidup ialah benda yang tidak hidup.

Sebuah taman dengan pokok, burung, teratai, itik, katak, bunga, batu dan pondok — Di taman: pokok, burung, teratai, itik, katak dan bunga ialah benda hidup. Batu dan pondok ialah benda bukan hidup.

Buku teks Sains Tahun 1 SK, ms. 18.

Buku teks berkata: manusia, pokok dan burung ialah contoh benda hidup. Anak patung, kereta dan batu ialah contoh benda bukan hidup.

Benda hidup	Benda bukan hidup
Manusia, pokok, burung, kucing, itik, katak, bunga	Anak patung, kereta, batu, bangku, tong sampah, kapal terbang

Sebuah keluarga dengan belon dan anak patung, kanak-kanak bermain, seekor kucing, sebuah kereta, bangku dan tong sampah — Manusia dan kucing ialah benda hidup. Anak patung, kereta, bangku dan tong sampah ialah benda bukan hidup.

Buku teks Sains Tahun 1 SK, ms. 19.

Adakah batu benda hidup atau benda bukan hidup? Adakah itik benda hidup atau benda bukan hidup?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Batu ialah benda bukan hidup. Itik ialah benda hidup.

Ciri benda hidup

Semua benda hidup mesti mempunyai ciri-ciri ini. Ada lima ciri.

Ciri	Contoh
Bernafas	Budak lelaki dan kucing bernafas
Memerlukan air dan makanan	Budak perempuan makan dan minum; zirafah minum air
Bergerak	Budak menendang bola, burung terbang, harimau bergerak
Membiak	Arnab dan manusia mempunyai anak
Membesar	Bayi menjadi kanak-kanak, lalu dewasa; telur menjadi anak ayam, lalu ayam dewasa

Budak perempuan makan dan minum, zirafah minum air, budak lelaki dan kucing bernafas, bayi, kanak-kanak dan dewasa — Memerlukan air dan makanan, bernafas dan membesar (bayi, kanak-kanak, dewasa).

Buku teks Sains Tahun 1 SK, ms. 20.

Budak menendang bola, burung terbang, harimau, arnab dan sebuah keluarga, telur menjadi anak ayam dan ayam dewasa, anak pokok dalam pasu — Bergerak, membiak dan membesar.

Buku teks Sains Tahun 1 SK, ms. 21.

Ingat: bernafas, memerlukan air dan makanan, bergerak, membiak, membesar.

Yang sama dan berbeza

Burung dan kapal terbang boleh bergerak. Tetapi burung ialah benda hidup. Kapal terbang ialah benda bukan hidup.

Dua orang budak di tingkap melihat seekor burung dan sebuah kapal terbang yang sedang terbang — Burung dan kapal terbang boleh bergerak.

Buku teks Sains Tahun 1 SK, ms. 22.

	Burung (benda hidup)	Kapal terbang (benda bukan hidup)
Bergerak	Ya	Ya
Bernafas	Ya	Tidak
Memerlukan air dan makanan	Ya	Tidak
Membiak dan membesar	Ya	Tidak

Aktiviti "Peta buih banding beza" (ms. 23) membandingkan belon dengan katak. Katak mempunyai kelima-lima ciri. Belon hanya bergerak dan membesar apabila ditiup.

Jadual: katak ada semua ciri; belon hanya bergerak dan membesar — Jadual ciri katak dan belon.

Buku teks Sains Tahun 1 SK, ms. 23.

Awas! Bergerak tidak bermakna hidup. Kapal terbang dan kereta bergerak, tetapi bukan benda hidup. Benda hidup mesti mempunyai semua ciri: bernafas, memerlukan air dan makanan, bergerak, membiak dan membesar.

Belon boleh bergerak di udara. Adakah belon benda hidup? Mengapa?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Tidak. Belon tidak bernafas, tidak memerlukan air dan makanan, dan tidak membiak. Belon ialah benda bukan hidup.

3.1.2Kecil dan besar

Kita boleh menyusun haiwan dan tumbuhan mengikut urutan saiz, iaitu daripada kecil kepada besar.

Lima haiwan dengan nama: gajah, seladang, rusa, kucing hutan dan tikus — Haiwan di safari: gajah, seladang, rusa, kucing hutan, tikus. Ini susunan besar kepada kecil.

Buku teks Sains Tahun 1 SK, ms. 24.

Haiwan disusun daripada kecil kepada besar: tikus, kucing hutan, rusa, seladang, gajah — Kecil kepada besar: tikus, kucing hutan, rusa, seladang, gajah.

Buku teks Sains Tahun 1 SK, ms. 25.

Petua: mula dengan yang paling kecil dan akhiri dengan yang paling besar. Besar kepada kecil ialah arah yang sebaliknya.

Pokok kelapa, pokok pisang, padi dan rumput — Mari Jawab: susun tumbuhan daripada kecil kepada besar.

Buku teks Sains Tahun 1 SK, ms. 25.

Susun tumbuhan dalam gambar di atas daripada kecil kepada besar.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Rumput, padi, pokok pisang dan pokok kelapa. (Jawapan buku teks, ms. 98.)

3.2Keperluan asas benda hidup

Benda hidup memerlukan makanan, air dan udara. Manusia dan haiwan juga memerlukan tempat perlindungan.

Manusia, haiwan dan tumbuhan memerlukan keperluan asas dengan cara yang berlainan.

Tumbuhan membuat makanan dan memerlukan udara dan air; manusia dan haiwan makan, bernafas dan minum — Makanan, air dan udara: cara yang berlainan untuk manusia, haiwan dan tumbuhan.

Buku teks Sains Tahun 1 SK, ms. 26.

Keperluan asas	Manusia dan haiwan	Tumbuhan
Makanan	Mendapatkan tenaga	Membuat makanannya sendiri
Air	Menghilangkan dahaga	Akar menyerap air untuk membuat makanan
Udara	Bernafas	Bernafas dan membuat makanan

Nota guru dalam buku: tumbuhan juga memerlukan cahaya matahari untuk membuat makanannya.

Manusia dan haiwan perlu berlindung

Manusia dan haiwan memerlukan tempat perlindungan untuk melindungi diri daripada hujan, panas dan bahaya.

Rumah dan gua melindungi daripada hujan dan panas; rumah dan sangkar melindungi daripada bahaya — Tempat perlindungan melindungi daripada hujan, panas dan bahaya.

Buku teks Sains Tahun 1 SK, ms. 27.

Pentingnya keperluan asas

Keperluan asas	Mengapa penting
Makanan	Memberi tenaga, dan membolehkan kita membesar
Air	Sumber asas hidupan. Haiwan mati kerana kehabisan air.
Udara	Sumber asas hidupan. Kita perlu udara untuk bernafas.
Tempat perlindungan	Melindungi daripada bahaya, hujan dan panas

Seorang lelaki letih, makan, lalu ada tenaga untuk mengangkat kotak — Makanan memberi tenaga.

Buku teks Sains Tahun 1 SK, ms. 27.

Bayi menjadi budak, lalu dewasa; anak kuda menjadi kuda — Makanan membolehkan manusia dan haiwan membesar.

Haiwan mati kerana kehabisan air, penyelam memerlukan udara, haiwan berlindung daripada bahaya — Air dan udara ialah sumber asas hidupan.

Buku teks Sains Tahun 1 SK, ms. 28.

Mengapakah manusia dan haiwan memerlukan makanan?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Untuk mendapatkan tenaga dan untuk membesar.

Fikir (KBAT): Apakah akan terjadi jika kita tidak mendapat udara dan air? Jawapan buku: jika tidak ada udara, kita akan mati dengan segera. Jika kita tidak mendapat air, kita akan haus. Jika air kehabisan dalam tempoh tertentu, kita akan mati.

Cuba sendiri: Mari Uji "Biji benih bercambah" (ms. 29). Masukkan tisu dalam dua bekas A dan B. Titiskan air ke dalam bekas A sehingga tisu basah. Taburkan kacang hijau ke dalam kedua-dua bekas. Selepas 3 hari, perhatikan kacang hijau itu. Buku teks tidak menulis hasilnya. Jangkaan kita (bukan daripada buku): kacang hijau dalam bekas A bercambah kerana ada air. Benda hidup memerlukan air (ms. 26 dan 28).

Langkah: labelkan bekas A dan B, titiskan air ke dalam bekas A, taburkan kacang hijau ke dalam kedua-dua bekas — Kacang hijau dalam bekas A dan B.

Buku teks Sains Tahun 1 SK, ms. 29.

Ringkasan

Idea	Ingat
Benda hidup	Manusia, haiwan dan tumbuhan
Benda bukan hidup	Batu, anak patung, kereta, kapal terbang
Ciri benda hidup	Bernafas, memerlukan air dan makanan, bergerak, membiak, membesar
Keperluan asas	Makanan, air, udara; manusia dan haiwan juga memerlukan tempat perlindungan
Tempat perlindungan	Melindungi daripada hujan, panas dan bahaya