Bahasa Malaysia nota, tema 5

Jati Diri, Patriotisme dan Kewarganegaraan

Buku teks Bahasa Melayu Tahun 2 SK (Jilid 1 dan 2), halaman Jilid 2, ms. 1–20 (Unit 13–15)

Matlamat bab ini

Murid boleh mendengar dan memberikan respons terhadap soalan, suruhan dan pesanan (1.1.2)
Murid boleh membaca pantun, petikan dan seni kata lagu serta menyatakan nilai (2.3.1, 2.3.2)
Murid boleh menulis ayat dan karangan pendek secara separa terkawal (3.3.1)
Murid boleh memurnikan teks dari aspek ejaan dan tanda baca (3.3.2)
Murid boleh menyanyikan lagu dan mendeklamasikan sajak (4.2.2, 4.2.3)
Murid boleh menggunakan kata dasar, kata tunggal, imbuhan awalan dan imbuhan akhiran (5.2.1)

Tema 5 ialah tentang jati diri, patriotisme dan kewarganegaraan. Kita belajar sayang akan negara dan bersikap baik. Ada tiga unit: Unit 13 Bersikap Mulia, Unit 14 Hidup Berbakti dan Unit 15 Oh, Malaysiaku!. Dalam tatabahasa, kita belajar kata dasar, kata tunggal, imbuhan awalan dan imbuhan akhiran.

5.1Unit 13: Bersikap Mulia

Mendengar dan bertutur: Amalan yang baik

Gambar menunjukkan tiga amalan yang baik. Jawab soalan guru dengan ayat yang lengkap.

Tiga gambar: murid membawa bendera, murid menghormati bapa dan dua murid perempuan bersalaman saling bermaafan — Membawa bendera, menghormati bapa, saling bermaafan.

Buku teks Bahasa Melayu Tahun 2, Jilid 2, ms. 2.

Gambar	Sikap yang ditunjukkan
membawa bendera	bangga akan negara
menghormati bapa	hormat kepada ibu bapa
saling bermaafan	berbaik semula apabila berselisih faham

Jawab dengan ayat penuh. Contoh: "Kita perlu saling bermaafan."

Membaca: pantun dan nilai

Hasan dan rakan-rakannya membaca pantun tentang bahasa Melayu. Pantun ada empat baris. Dua baris pertama ialah pembayang. Dua baris akhir ialah maksud.

Maksud pantun

Baris maksud: "Marilah guna bahasa kebangsaan, / Buktikan sayang akan negara."

Nilai: sayang akan negara.

Nilai ialah sikap yang baik yang kita belajar daripada pantun atau cerita, seperti sayang akan negara, bangga berbahasa Melayu dan menjaga bahasa kita.

Pantun itu berkata, "Saya bangga berbahasa Melayu". Apakah nilai pantun itu?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Bangga berbahasa Melayu / cinta akan bahasa kebangsaan.

Menulis: Sekolah Kebanggaanku

Buku teks memberi maklumat tentang Sekolah Kebangsaan Lanai. Kita melengkapkan karangan pendek berpandukan maklumat itu.

Tajuk	Maklumat
Dibina	1 Disember 1951, di atas sebuah bukit di Kampung Lanai, Baling, Kedah
Tujuan	membasmi buta huruf dan menyediakan tempat murid belajar
Kejayaan	johan Tilawah Al-Quran peringkat daerah dan johan Bicara Berirama peringkat negeri (2014)
Ikrar murid	meneruskan kejayaan dan mengekalkan kecemerlangan

Mulakan ayat dengan huruf besar. Tamatkan dengan noktah (.).

Kata dasar

Enam gambar Sehari di Sekolah: murid membawa buku, memberi buku, membuka penutup tong, menegur murid, bersalam dengan guru dan beratur di kantin — Kata dasar: bawa, beri, buka.

Buku teks, Jilid 2, ms. 6.

Kata dasar ialah perkataan asas yang belum diberi imbuhan. Kata dasar boleh menjadi kata berimbuhan.

Kata dasar	Dalam ayat
bawa	Hasan membawa buku ke bilik guru.
beri	Dia memberikan buku itu kepada Cikgu Aiman.
buka	Hasan membuka penutup tong sampah.

Apakah kata dasar bagi perkataan membuka?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Buka.

Memurnikan ejaan

Dalam cerita Galeri Keluarga ada perkataan yang salah eja. Baca dengan teliti dan betulkan.

Salah	Betul
romah	rumah
kagom	kagum
bangge	bangga
sanggop	sanggup

Jangan tulis seperti sebutan sahaja. Ejaan "kagom" dan "bangge" salah. Yang betul ialah kagum dan bangga.

5.2Unit 14: Hidup Berbakti

Membaca: Berbakti demi Anak Bangsa

Cikgu Muzalfah mendapat tawaran mengajar di Sarawak. Beliau berjauhan dengan keluarga, tetapi beliau mengajar murid dengan penuh kasih sayang dan bersungguh-sungguh.

Pernyataan	Nilai
Beliau akan berjauhan dengan keluarganya.	cekal
Beliau mengajar murid dengan penuh kasih sayang.	kasih sayang
Beliau amat mementingkan kejayaan muridnya.	bertanggungjawab

Buku teks, ms. 8. Baris pertama jadual ialah contoh buku teks. Dua baris lagi ialah nilai yang sesuai.

Cikgu Muzalfah sanggup berjauhan dengan keluarga. Apakah nilai itu?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Cekal.

Seni bahasa: Setianya Tentera Negaraku

Lagu ini menyebut tiga pasukan tentera. Setiap pasukan menjaga negara di tempat yang berlainan.

Pasukan	Tempat
tentera darat	di dalam hutan rimba
tentera udara	di ruangan angkasa
tentera laut	di tengah samudera

Nyanyi dengan sebutan yang betul dan suara yang jelas. Lakukan aksi mengikut seni kata.

Kata tunggal

Empat gambar anggota polis wanita: di pondok kawalan, bersama wanita dan kanak-kanak, berdoa sebelum makan dan duduk memegang pingat — Kata tunggal: orang, zink, masuk, cuaca, wanita, kanak-kanak, doa, makan, minum, duduk, pingat, bangga.

Buku teks, ms. 11.

Kata tunggal ialah perkataan yang terdiri daripada satu kata dasar dan mempunyai makna sendiri. Contoh: cat, bola, jalan, negara.

Kata tunggal tiada imbuhan. "jalan" ialah kata tunggal. "berjalan" bukan kata tunggal.

Kata berimbuhan awalan

Imbuhan awalan diletakkan di awal perkataan. Contoh: me-, mem-, men-, meng-, menge- dan ber-.

Kata dasar	Imbuhan awalan	Kata berimbuhan
bual	ber-	berbual
cari	men-	mencari
tanya	ber-	bertanya
bantu	mem-	membantu

Tambah imbuhan awalan ber- pada kata dasar janji.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

berjanji

5.3Unit 15: Oh, Malaysiaku!

Mendengar dan bertutur: pesanan

Pak Cik Hairi berpesan kepada Hasan. Hasan perlu menyampaikan pesanan itu kepada ayahnya.

Buku teks, ms. 13.

Menyampaikan pesanan

"Ayah, Pak Cik Hairi berpesan bahawa ayah perlu datang awal ke pondok kawalan keselamatan dan membawa lampu picit."

Dengar dengan teliti. Sampaikan semua pesanan, bukan sebahagian sahaja.

Menulis: tanda baca

Tanda baca	Digunakan pada
noktah (.)	akhir ayat penyata
koma (,)	selepas perkataan seperti Syabas dan Amboi, dan memisahkan benda yang disenaraikan
tanda soal (?)	akhir ayat tanya
tanda seru (!)	akhir ayat yang menyatakan perasaan
tanda petikan (" ")	kata-kata yang diucapkan oleh seseorang

Contoh

"Amboi, bijaknya anak ayah!" kata ayahnya.

Jangan letak noktah di akhir ayat tanya. Pakai tanda soal.

Letakkan tanda baca yang betul di hujung ayat: "Di manakah sijil kelahiran saya ___"

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Tanda soal (?), kerana ini ayat tanya.

Seni bahasa: sajak

Buku teks memberi dua sajak tentang kad pengenalan dan sijil kelahiran. Kedua-dua sajak ini ada ciri yang berbeza.

Sajak berangkap	Sajak bebas
ada rangkap	tiada rangkap
suku kata akhir baris sama	suku kata akhir bebas

Sijil kelahiran dan kad pengenalan ialah bukti bahawa kita warganegara Malaysia.

Kata berimbuhan akhiran

Imbuhan akhiran diletakkan di akhir perkataan. Contoh: -kan, -i dan -an.

Kata dasar	Imbuhan akhiran	Kata berimbuhan
jamu	-an	jamuan
minum	-an	minuman
hormat	-i	hormati
catat	-kan	catatkan

Menggabungkan semua: Malam Kemerdekaan

Enam gambar keluarga menyambut Hari Kemerdekaan: berkumpul, mengambil bendera, menanti, laungan merdeka, berdiri tegak dan menjulang bendera — Malam Kemerdekaan.

Buku teks, ms. 18.

Kata dasar	Kata berimbuhan
nanti	menanti
gema	bergema
diri	berdiri
julang	menjulang

Tulis kata berimbuhan daripada nyanyi + me- + -kan.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

menyanyikan