Pendidikan Muzik notesnota, unit 5
Secawan Kopi Manis
Notes made with reference toNota dibuat dengan rujukan kepada TextbookBuku teks Pendidikan Kesenian Tahun 4 SK, Buku Teks (KSSR Semakan 2017), pageshalaman 50-53
What this chapter coversMatlamat bab ini
- Murid boleh mengenal pasti alat muzik tradisional dalam ensembel tagunggu, iaitu agung, tambul dan kulintangan, serta keluarga alat muziknya (4.2.1)
- Murid boleh menerangkan fungsi ensembel tagunggu sebagai muzik iringan tarian igal-igal semasa perayaan Regatta Lepa (4.2.1)
- Murid boleh membuat pergerakan Gemalai secara berkumpulan dan menilai persembahan rakan berdasarkan kreativiti dan kerjasama (4.2.2)
5.1Ensembel tagunggu
Ensembel ialah kumpulan pemuzik, penyanyi atau kedua-duanya yang membuat persembahan (Glosari Seni Muzik, m.s. 106).
- Ensembel tagunggu ialah ensembel masyarakat di Sabah. Ia terdiri daripada tiga alat muzik tradisional: tambul, agung dan kulintangan.
- Biasanya kaum lelaki memainkan tambul dan agung. Kaum wanita memainkan kulintangan.
- Alat muzik ini dimainkan sebagai muzik iringan untuk tarian igal-igal. Tarian ini ditarikan semasa perayaan Regatta Lepa dan juga dikenali sebagai tarian "helang laut".
- Muzik yang dimainkan mempengaruhi pergerakan penari. Penari menggambarkan penceritaan yang berbeza-beza.
| Alat muzik | Diperbuat daripada / ciri |
|---|---|
| Agung (gong) | tembaga |
| Tambul (gendang) | kulit haiwan (biasanya kulit kambing), tembaga dan kayu |
| Kulintangan | lapan atau sembilan gong kecil (bonang) yang mempunyai pic dan ton yang berbeza |
Rajah daripada buku teks Pendidikan Kesenian Tahun 4 SK, m.s. 50.
Ingat tiga alat dengan satu ayat: Tambul, Agung, Kulintangan. Lelaki: tambul dan agung. Wanita: kulintangan.
Namakan tiga alat muzik dalam ensembel tagunggu.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tambul, agung dan kulintangan.
5.2Keluarga alat muzik
Alat muzik dibahagikan kepada empat keluarga mengikut cara bunyi dihasilkan.
| Keluarga | Maksud dalam buku teks |
|---|---|
| Erofon | alat tiupan |
| Membranofon | alat berkulit |
| Idiofon | alat yang diketuk |
| Kordofon | alat bertali |
Rajah daripada buku teks Pendidikan Kesenian Tahun 4 SK, m.s. 50.
Buku meminta murid bercerita tentang keluarga alat muzik bagi tambul, agung dan kulintangan. Buku tidak menulis jawapannya. Jawapan dibuat daripada ciri setiap alat dan gambar keluarga alat muzik (jawapan ini difahami, bukan dicetak):
| Alat | Cara dibunyikan | Keluarga |
|---|---|---|
| Tambul | ada kulit haiwan | membranofon (alat berkulit) |
| Agung | gong tembaga | idiofon (alat yang diketuk) |
| Kulintangan | gong-gong kecil (bonang) | idiofon (alat yang diketuk) |
Tambul bukan idiofon. Tambul mempunyai kulit haiwan, jadi ia alat berkulit (membranofon). Agung dan kulintangan dibuat daripada logam yang diketuk (idiofon).
Alat yang diketuk termasuk dalam keluarga yang mana?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Idiofon.
5.3Regatta Lepa
- Perkataan "lepa" dalam bahasa kaum Bajau bermaksud perahu atau bot.
- Lepa diperbuat daripada kayu dan mempunyai pelbagai jenis ukiran.
- Regatta Lepa ialah perayaan utama masyarakat Bajau.
- Melalui perayaan ini, kaum Bajau dari merata-rata tempat, termasuk pulau-pulau, bertemu, bersosial dan bertanding dalam pelbagai acara.
5.4Pergerakan Gemalai dan penilaian rakan
Murid membuat pergerakan Gemalai bersama-sama mengikut muzik iringan (Audio 48). Pergerakan ada lima langkah:
- Berdiri tegak dengan kedudukan tangan seperti dalam gambar.
- Ayun tangan kiri ke hadapan, tangan kanan ke belakang, sambil kaki kanan ke hadapan.
- Ulang dengan tangan kanan ke hadapan, tangan kiri ke belakang, sambil kaki kiri ke hadapan.
- Ayun kedua-dua tangan ke sisi kanan pada paras bahu, kaki kiri ke hadapan.
- Ayun kedua-dua tangan ke sisi kiri pada paras bahu, kaki kanan ke hadapan.
Aktiviti berkumpulan
- Setiap kumpulan membuat persembahan pergerakan seirama.
- Kumpulan lain menilai dengan mengangkat kad berwarna.
- Dua kriteria penilaian: kreativiti dan kerjasama. Tiga tahap: memuaskan, baik dan cemerlang.
- Guru atau seorang murid mengira kad berwarna dan mengisi borang permarkahan.
Contoh borang permarkahan dalam buku (Kumpulan 1):
| Kriteria | Memuaskan | Baik | Cemerlang | Jumlah murid |
|---|---|---|---|---|
| Kreativiti | 7 | 15 | 8 | 7 + 15 + 8 = 30 |
| Kerjasama | 8 | 17 | 5 | 8 + 17 + 5 = 30 |
Contoh
Bagi kerjasama, tahap yang paling banyak dipilih ialah baik (17 murid). Baik kerjasama lebih banyak 2 murid daripada baik kreativiti: 17 - 15 = 2.