Tun Perak Bendahara Terbilang
What this chapter coversMatlamat bab ini
- Murid boleh menceritakan riwayat hidup Tun Perak (5.3.1)
- Murid boleh menganalisis peranan Tun Perak sebagai Bendahara Melaka (5.3.2)
- Murid boleh menghuraikan kebijaksanaan Tun Perak dalam membina kegemilangan Kesultanan Melayu Melaka (5.3.3)
- Murid boleh menggambarkan cara menyatakan penghargaan terhadap jasa dan sumbangan Tun Perak (5.3.4)
- Murid boleh menjelaskan nilai kepimpinan Tun Perak yang boleh dicontohi (5.3.5)
- Murid boleh menghuraikan kepentingan nilai taat setia kepada pemimpin (5.3.6)
Tun Perak ialah bendahara terbilang dalam Kesultanan Melayu Melaka. Beliau tokoh utama yang membangunkan Melaka. Unit ini menceritakan riwayat hidup, peranan dan kebijaksanaan Tun Perak.
10.1Riwayat hidup Tun Perak
Biodata Tun Perak
| Perkara | Maklumat |
|---|---|
| Nama | Tun Perak |
| Nama bapa | Bendahara Seri Wak Raja Tun Perpatih Serdang |
| Adik-beradik | 1. Tun Kudu 2. Tun Perpatih Putih |
| Jawatan | 1. Penghulu Klang 2. Penghulu Bendahari Melaka 3. Bendahara Melaka |
Peristiwa penting dalam hidup Tun Perak
- Semasa menjadi Penghulu Klang, Tun Perak membawa penduduk Klang termasuk keluarga tentera ke Melaka untuk melawan tentera Siam. Strategi ini menaikkan semangat juang dalam kalangan tentera.
- Tun Perak dilantik sebagai Bendahara Melaka oleh Sultan Muzaffar Shah atas kebijaksanaannya.
- Beliau dianugerahi gelaran Bendahara Paduka Raja.
- Beliau berkhidmat sebagai bendahara kepada empat orang sultan.
- Beliau meninggal dunia semasa pemerintahan Sultan Mahmud Shah.
- Beliau meninggalkan wasiat kepada Sultan Mahmud Shah supaya menjadi pemerintah yang adil.
| Empat sultan yang dikhidmati Tun Perak |
|---|
| 1. Sultan Muzaffar Shah |
| 2. Sultan Mansur Shah |
| 3. Sultan Alauddin Riayat Shah |
| 4. Sultan Mahmud Shah |
Menghargai jasa tokoh (5.3.4). Kita harus mencontohi dan menghargai jasa Tun Perak. Buku teks menyebut pameran di muzium, dan meminta murid memikirkan cara lain menzahirkan penghargaan terhadap jasa dan sumbangan tokoh.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
10.2Peranan Tun Perak
1. Ketua pembesar
- Menjalankan tugas sultan apabila sultan gering atau ke luar negara.
- Menjalankan tugas-tugas pentadbiran atas arahan Sultan Melaka.
- Memastikan undang-undang negeri Melaka dipatuhi.
Buku teks Sejarah Tahun 4 SK, ms. 142.
2. Penasihat sultan
- Menasihati sultan dalam hal ehwal pemerintahan.
- Menasihati sultan supaya memerintah kerajaan mengikut ajaran Islam.
3. Ketua diplomat
- Menguruskan hubungan diplomatik dengan kerajaan lain seperti China dan Siam.
- Menyambut kedatangan utusan dari negara luar seperti dari Pasai dan China ke Melaka.
- Menghantar rombongan persahabatan ke Siam.
Buku teks Sejarah Tahun 4 SK, ms. 144.
4. Panglima tentera
- Membantu Sultan Mansur Shah meluaskan empayar Kesultanan Melayu Melaka.
- Berjaya mengalahkan Pahang yang ketika itu berada di bawah penguasaan Siam.
- Membantu Sultan Pasai yang menghadapi perang saudara.
Buku teks Sejarah Tahun 4 SK, ms. 145.
| Peranan | Contoh tugas |
|---|---|
| Ketua pembesar | Menjalankan tugas sultan apabila sultan gering; memastikan undang-undang dipatuhi |
| Penasihat sultan | Menasihati sultan supaya memerintah mengikut ajaran Islam |
| Ketua diplomat | Menyambut utusan dari Pasai dan China; menghantar rombongan persahabatan ke Siam |
| Panglima tentera | Mengalahkan Pahang; membantu Sultan Pasai |
Tun Perak ialah bendahara yang terbilang. Beliau menjalankan peranannya dengan cemerlang. Buku teks meminta murid membentangkan nilai kepimpinan Tun Perak yang boleh dicontohi (5.3.5).
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
10.3Kebijaksanaan Tun Perak
1. Pentadbiran
Tun Perak mewujudkan kerjasama yang erat antara sultan dengan pembesar dalam pentadbiran. Kerjasama ini meluaskan empayar Melaka meliputi Tanah Melayu, pantai timur Sumatera dan Kepulauan Riau-Lingga.
Buku teks Sejarah Tahun 4 SK, ms. 146.
2. Pertahanan
Tun Perak mengarahkan supaya jamung dipasang pada setiap pokok bakau di sepanjang pantai. Tentera Siam menyangka ramai tentera Melaka telah bersiap sedia di sepanjang pantai. Mereka membatalkan hasrat untuk menyerang Melaka.
Buku teks Sejarah Tahun 4 SK, ms. 147.
3. Diplomatik
Tun Perak berjaya mengekalkan keamanan dan menjamin keselamatan Melaka daripada ancaman luar. Beliau menulis surat kepada Raja Siam untuk menjalinkan hubungan persahabatan. Raja Siam menyambut baik hasrat itu.
4. Agama Islam
Tun Perak berpegang teguh kepada ajaran Islam. Beliau menggalakkan kedatangan ulama ke Melaka dan menasihati sultan supaya memerintah mengikut ajaran Islam.
5. Mempertahankan Kesultanan Melayu Melaka
Anak Tun Perak, Tun Besar, dibunuh oleh Raja Muhammad. Peristiwa bermula apabila destar Raja Muhammad jatuh terkena bola raga yang disepak oleh Tun Besar. Tun Perak melarang pengikutnya menuntut bela. Sebaliknya, beliau meminta mereka supaya setia kepada Sultan Melaka.
Buku teks Sejarah Tahun 4 SK, ms. 148.
Kebijaksanaan Tun Perak dalam mentadbir, mempertahankan kerajaan dan membuat keputusan mendapat kepercayaan sultan.
| Bidang | Kebijaksanaan Tun Perak |
|---|---|
| Pentadbiran | Kerjasama erat antara sultan dengan pembesar; empayar Melaka meluas |
| Pertahanan | Memasang jamung pada pokok bakau; Siam membatalkan serangan |
| Diplomatik | Menulis surat kepada Raja Siam untuk bersahabat |
| Agama Islam | Menggalakkan kedatangan ulama; menasihati sultan |
| Mempertahankan Kesultanan | Melarang pengikut menuntut bela atas kematian Tun Besar |
Nilai dan kepentingan taat setia (5.3.5 dan 5.3.6)
- Tun Perak meminta pengikutnya setia kepada Sultan Melaka. Ini menunjukkan nilai taat setia kepada pemimpin.
- Kewibawaan dan kebijaksanaan seorang pemimpin ialah faktor penting untuk kestabilan kerajaan.
- Mencontohi kebijaksanaan tokoh terbilang membawa kepada kemakmuran diri dan kesejahteraan keluarga. Keluarga yang sejahtera membentuk masyarakat yang saling bekerjasama menjaga kestabilan dan keselamatan negara. Kemakmuran negara membawa kemajuan dalam pelbagai bidang.
Nilai teras sivik dalam unit ini ialah bertanggungjawab dan kegembiraan.