Sejarah notesnota, unit 6

Sejarah Kemerdekaan

TextbookBuku teks Sejarah Tahun 5 SK, pageshalaman 74–89

What this chapter coversMatlamat bab ini

Murid boleh menyenaraikan tokoh yang memperjuangkan kemerdekaan negara (7.3.1)
Murid boleh mengenal pasti peristiwa ke arah menuntut kemerdekaan, iaitu Pendudukan Jepun, Malayan Union, ancaman komunis, kemunculan parti politik, pilihan raya dan rundingan (7.3.2, K7.3.4)
Murid boleh menjelaskan tujuan rombongan kemerdekaan ke London dan kronologi pengumuman kemerdekaan (7.3.2, K7.3.5)
Murid boleh menerangkan detik kemerdekaan pada 30 dan 31 Ogos 1957 dan pengisytiharan kemerdekaan oleh Tunku Abdul Rahman (7.3.2)
Murid boleh menjelaskan kepentingan mempertahankan kemerdekaan bagi menjamin keharmonian negara (7.3.3, K7.3.6)

6.1Pejuang kemerdekaan

Pemimpin dan rakyat sedar akan pentingnya kebebasan tanah air. Tokoh-tokoh pejuang terdahulu berjaya memerdekakan negara kita daripada belenggu penjajah. Permuafakatan antara pemimpin memudahkan proses untuk mencapai kemerdekaan (7.3.1).

Permuafakatan ialah kata sepakat antara pemimpin. Permuafakatan menjadi teras kemerdekaan negara kita.

Tokoh yang memperjuangkan kemerdekaan

Gambar Dato' Onn bin Ja'afar, Dr. Burhanuddin al-Helmi dan Ahmad Boestamam dengan maklumat tentang mereka — Tiga tokoh pejuang kemerdekaan.

Buku teks Sejarah Tahun 5 SK, ms. 76.

Tokoh	Jasa dan jawatan
Dato' Onn bin Ja'afar	Pengerusi Kongres Melayu pada tahun 1946. Yang Dipertua pertama UMNO pada tahun 1946. Pernah dilantik sebagai Menteri Besar Johor. Menggerakkan orang Melayu untuk bersatu menentang Malayan Union. Pengasas Independence of Malaya Party (IMP).
Dr. Burhanuddin al-Helmi	Yang Dipertua kedua Parti Kebangsaan Melayu Malaya (PKMM) pada tahun 1945. Memimpin Parti Islam Se-Malaya (PAS) pada tahun 1956. Memperjuangkan Konsep Melayu Raya. Memimpin Kesatuan Rakyat Indonesia Semenanjung (KRIS).
Ahmad Boestamam	Ketua Angkatan Pemuda Insaf (API) pada tahun 1946. Menubuhkan Parti Rakyat Malaya (PRM) pada tahun 1955. Menerbitkan akhbar Suara Rakyat dan Voice of the People.

Gambar Tunku Abdul Rahman, Ishak Haji Muhammad dan Abu Bakar al-Baqir dengan maklumat tentang mereka — Tunku Abdul Rahman, Ishak Haji Muhammad dan Abu Bakar al-Baqir.

Buku teks Sejarah Tahun 5 SK, ms. 77.

Tokoh	Jasa dan jawatan
Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj	Yang Dipertua kedua UMNO. Pengasas Parti Perikatan pada tahun 1952. Mengetuai rombongan kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu ke London pada tahun 1956. Perdana Menteri Persekutuan Tanah Melayu yang pertama.
Ishak Haji Muhammad	Meletak jawatan sebagai Majistret Kelas III pada tahun 1934 untuk bergiat aktif dalam politik. Pengasas akhbar Utusan Melayu. Memimpin Parti Buruh Malaya pada tahun 1957.
Abu Bakar al-Baqir	Menubuhkan Maahad al-Ehya Assharif pada tahun 1934. Menganjurkan Persidangan Majlis Agama Tertinggi Se-Malaya (MATA) pada tahun 1948. Mengetuai Hizbul Muslimin pada tahun 1948.

Tokoh	Jasa dan jawatan
Tun Tan Cheng Lock	Presiden All Malayan Council of Joint Action (AMCJA) pada tahun 1945. Presiden Malayan Chinese Association (MCA) yang pertama pada tahun 1949. Membawa MCA bergabung dengan UMNO dalam penubuhan Parti Perikatan. Memupuk perasaan taat setia masyarakat Cina kepada negara.
Tun Abdul Razak bin Dato' Hussein	Ahli rombongan kemerdekaan ke London. Memperkenalkan Penyata Razak pada tahun 1956. Timbalan Perdana Menteri yang pertama pada tahun 1957. Menjadikan bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar.
Dato' Abdul Wahab bin Toh Muda Abdul Aziz	Menentang penubuhan Malayan Union. Setiausaha UMNO yang pertama pada tahun 1946. Mewakili raja-raja Melayu dalam rombongan kemerdekaan ke London pada tahun 1956. Menteri Besar Perak yang pertama.
Tun H.S. Lee	Mengetuai MCA Selangor pada tahun 1949. Pemimpin penggerak kerjasama UMNO-MCA dan kerjasama antara kaum. Ahli rombongan kemerdekaan ke London pada tahun 1956. Menteri Kewangan yang pertama.
Tun V.T. Sambanthan	Presiden Malayan Indian Congress (MIC) yang kelima pada tahun 1955. Menyertai rombongan kemerdekaan pada tahun 1957. Menteri Kesihatan yang pertama.
Tun Dr. Ismail bin Dato' Abdul Rahman	Timbalan Yang Dipertua UMNO pada tahun 1951. Wakil UMNO untuk berunding dengan MCA bagi membentuk Parti Perikatan pada tahun 1951-1952.

Buku teks Sejarah Tahun 5 SK, ms. 78-79.

Tahukah anda? Tunku Abdul Rahman ialah putera Sultan Abdul Hamid Halim Shah, iaitu Sultan Kedah. Parti Perikatan ialah gabungan UMNO, MCA dan MIC yang merapatkan hubungan antara orang Melayu, Cina dan India dalam bidang politik.

Cara mudah mengingat jawatan pertama: Tunku Abdul Rahman = Perdana Menteri, Tun Abdul Razak = Timbalan Perdana Menteri, Tun H.S. Lee = Menteri Kewangan, Tun V.T. Sambanthan = Menteri Kesihatan, Dato' Abdul Wahab = Menteri Besar Perak.

Jangan keliru: Dato' Onn bin Ja'afar ialah Yang Dipertua pertama UMNO. Tunku Abdul Rahman ialah Yang Dipertua kedua UMNO.

Siapakah tokoh yang mengetuai rombongan kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu ke London?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj.

Siapakah Menteri Kesihatan Persekutuan Tanah Melayu yang pertama?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Tun V.T. Sambanthan.

6.2Ke arah menuntut kemerdekaan

Keperitan akibat dikuasai oleh penjajah menyebabkan rakyat bangkit untuk menuntut kebebasan tanah air. Permuafakatan masyarakat dan pemimpin pelbagai kaum memudahkan proses mencapai kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu (7.3.2, K7.3.4).

Garis masa 1942-1945 Pendudukan Jepun, 1946-1948 Malayan Union, 1948 ancaman komunis — Garis masa peristiwa menuntut kemerdekaan, bahagian pertama.

Buku teks Sejarah Tahun 5 SK, ms. 80.

Garis masa 1945-1951 kemunculan parti politik, 1955 pilihan raya, 1956 Rundingan London, 1957 kemerdekaan — Garis masa peristiwa menuntut kemerdekaan, bahagian kedua.

Buku teks Sejarah Tahun 5 SK, ms. 81.

Tahun	Peristiwa	Perkara penting
1942-1945	Pendudukan Jepun	Menyebabkan banyak kesengsaraan. Pemimpin tempatan bangkit menggerakkan perjuangan untuk mendapatkan kemerdekaan.
1946-1948	Malayan Union	British memperkenalkan Malayan Union, iaitu bentuk penjajahan baharu. Menghapuskan kuasa raja-raja Melayu. Orang Melayu yang dipimpin oleh Dato' Onn bin Ja'afar bangkit menentang. Digantikan dengan Persekutuan Tanah Melayu pada tahun 1948.
1948	Ancaman komunis	Parti Komunis Malaya (PKM) melakukan kezaliman seperti membunuh, memusnahkan lombong bijih timah dan ladang getah. Darurat diisytiharkan di seluruh negara pada tahun 1948. Rundingan Baling pada tahun 1955 gagal. Darurat diisytiharkan tamat pada tahun 1960.
1945-1951	Kemunculan parti-parti politik	PKMM (1945), UMNO (1946), MIC (1946), Hizbul Muslimin (1948), MCA (1949), PAS (1951).
1955	Pilihan Raya Majlis Perundangan Persekutuan	Parti Perikatan (UMNO, MCA dan MIC) ditubuhkan bagi menghadapi pilihan raya. Setiap parti mewakili satu kaum: Melayu, Cina dan India. Parti Perikatan menang. Tunku Abdul Rahman dilantik sebagai Ketua Menteri. Parti Perikatan berunding dengan British untuk mendapatkan kemerdekaan.
1956	Rundingan London	Wakil raja-raja Melayu dan wakil Parti Perikatan berangkat ke London untuk berunding dengan British tentang kemerdekaan.
1957	Kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu	Tunku Abdul Rahman mengisytiharkan kemerdekaan pada 31 Ogos 1957.

Tahukah anda? Darurat ialah keadaan susah yang datang dengan tidak disangka-sangka.

Jangan keliru: Malayan Union menghapuskan kuasa raja-raja Melayu dan ialah penjajahan baharu. Malayan Union digantikan dengan Persekutuan Tanah Melayu pada tahun 1948. Rundingan Baling pada tahun 1955 gagal.

Siapakah tokoh yang memimpin bantahan terhadap Malayan Union?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Dato' Onn bin Ja'afar.

Apakah yang dilakukan oleh Parti Komunis Malaya (PKM)?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

PKM melakukan kezaliman seperti membunuh serta memusnahkan lombong bijih timah dan ladang getah.

6.3Rundingan kemerdekaan

Permuafakatan dalam kalangan pemimpin menjadi teras utama kemerdekaan negara kita. Pada tahun 1956, rombongan kemerdekaan berangkat ke London untuk berunding dengan pihak British yang diwakili oleh Lord Alan Lennox-Boyd (7.3.2, K7.3.5).

Rombongan kemerdekaan terdiri daripada empat wakil raja Melayu dan empat wakil Parti Perikatan. Ketuanya ialah Tunku Abdul Rahman.

Wakil raja-raja Melayu	Wakil Parti Perikatan
Dato' Abdul Wahab Toh Muda Abdul Aziz (Dato' Panglima Bukit Gantang)	Tunku Abdul Rahman
Abdul Aziz Abdul Majid	Dato' Abdul Razak Hussein
Dato' Mohamad Seth Mohammad Said	Dr. Ismail Abdul Rahman
Dato' Nik Ahmad Kamil Haji Mahmood	Kolonel H.S. Lee

Buku teks Sejarah Tahun 5 SK, ms. 82.

Hasil rundingan ini termeterailah Perjanjian Kemerdekaan Persekutuan Tanah Melayu, yang juga dikenali sebagai Perjanjian London. Perjanjian ini memutuskan bahawa 31 Ogos 1957 ditetapkan sebagai tarikh kemerdekaan. Tunku Abdul Rahman menandatangani perjanjian itu dengan Lord Alan Lennox-Boyd pada 8 Februari 1956 di Lancaster House, London.

Kaedah yang dipilih pemimpin negara kita untuk mencapai kemerdekaan ialah rundingan dengan pihak British.

Di manakah rombongan kemerdekaan mengadakan pertemuan dengan pihak British?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Di London.

6.4Pengumuman kemerdekaan

Tarikh	Peristiwa
8 Februari 1956	Perjanjian Kemerdekaan ditandatangani di Lancaster House, London.
16 Februari 1956	Rombongan kemerdekaan kembali ke Tanah Melayu.
20 Februari 1956	Rombongan tiba di Lapangan Terbang Batu Berendam, Melaka dengan pesawat Malayan Airways dan disambut meriah. Tunku Abdul Rahman mengumumkan bahawa Persekutuan Tanah Melayu akan merdeka dengan rasminya pada 31 Ogos 1957.
30 Ogos 1957, pukul 6:30 petang	Bendera Union Jack diturunkan di padang Banda Hilir, Melaka. Acara ini disaksikan oleh Pesuruhjaya Tinggi British di Melaka, H.G. Hammett, bersama ribuan rakyat. Ia melambangkan berakhirnya penjajahan British di Tanah Melayu.

Rombongan kemerdekaan disambut meriah oleh orang ramai di tepi jalan — Rombongan kemerdekaan disambut meriah.

Buku teks Sejarah Tahun 5 SK, ms. 84.

Permuafakatan antara pemimpin membawa kepada kemakmuran dan kesejahteraan. Sebagai rakyat, kita haruslah mencontohi kesepakatan ini bagi menjamin keharmonian negara pada masa hadapan.

Jangan keliru: pengumuman kemerdekaan dibuat di Melaka pada 20 Februari 1956. Pengisytiharan kemerdekaan dibuat di Kuala Lumpur pada 31 Ogos 1957.

Apakah yang diumumkan oleh Tunku Abdul Rahman di Lapangan Terbang Batu Berendam?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Persekutuan Tanah Melayu akan mencapai kemerdekaan dengan rasminya pada 31 Ogos 1957.

6.5Detik kemerdekaan dan pemasyhuran

31 Ogos 1957 ialah tarikh yang amat penting buat seluruh rakyat. Pada detik keramat itu, negara kita mencapai kemerdekaan dan berakhirnya zaman penjajahan (7.3.2, 7.3.3).

Gambar bendera Union Jack diturunkan pukul 12:00 tengah malam dan bendera Persekutuan Tanah Melayu dinaikkan pukul 12:01 — Detik kemerdekaan di Kuala Lumpur.

Buku teks Sejarah Tahun 5 SK, ms. 85.

Masa	Peristiwa
30 Ogos 1957, 12:00 tengah malam	Bendera Union Jack diturunkan di Kuala Lumpur sebagai simbolik berakhirnya zaman penjajahan British di Tanah Melayu.
12:01 tengah malam	Bendera Persekutuan Tanah Melayu dinaikkan. Ini membuktikan Tanah Melayu ialah sebuah negara yang merdeka.

Pemasyhuran kemerdekaan

Upacara pengisytiharan kemerdekaan di Stadium Merdeka.

Buku teks Sejarah Tahun 5 SK, ms. 86.

31 Ogos 1957: upacara pengisytiharan kemerdekaan disempurnakan oleh Tunku Abdul Rahman di Stadium Merdeka, Kuala Lumpur.
Upacara dihadiri raja-raja Melayu, rakyat dan perwakilan dari 30 buah negara Komanwel.
Tunku Abdul Rahman melaungkan "MERDEKA" sebanyak tujuh kali dan disambut dengan gemuruh oleh rakyat.
Serentak itu, bendera Persekutuan Tanah Melayu dinaikkan dengan diiringi lagu kebangsaan Negaraku.
Pengisytiharan kemerdekaan membuka lembaran baharu bagi Persekutuan Tanah Melayu sebagai negara yang bebas dan merdeka.

Komanwel ialah negara bekas tanah jajahan British.

Tahukah anda? Tunku Abdul Rahman melaungkan "MERDEKA" dengan mengangkat tangan sebagai simbolik bahawa negara kita telah bebas daripada belenggu penjajah.

Setiap rakyat perlu mempertahankan kedaulatan negara. Semangat cinta akan negara perlu disemai sejak kecil. Perpaduan antara kaum menjadi teras bagi mengekalkan kemerdekaan dan keharmonian negara (7.3.3, K7.3.6).

Berapa kali Tunku Abdul Rahman melaungkan "MERDEKA"? Di manakah upacara itu diadakan?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Tujuh kali, di Stadium Merdeka, Kuala Lumpur.

6.6Cinta akan negara

Mengetahui perjuangan ke arah kemerdekaan mendorong kita menghayati erti kemerdekaan. Setiap individu mestilah mempertahankan kemerdekaan tanah air daripada apa-apa jua cabaran dan rintangan yang mendatang. Kita mestilah mengekalkan kemerdekaan negara untuk generasi yang akan datang.

Peringkat	Apa yang perlu dibuat
Diri	Menanam semangat cinta akan negara dan menghargai erti kemerdekaan.
Masyarakat	Menghayati erti kemerdekaan akan melahirkan masyarakat yang bersatu padu bagi mempertahankan kedaulatan negara.
Negara	Kedaulatan negara perlu dipertahankan demi kemajuan negara.

Buku teks Sejarah Tahun 5 SK, ms. 89.

Mengapakah kita perlu mempertahankan kedaulatan negara?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Demi kemajuan negara. Perpaduan antara kaum juga menjadi teras bagi mengekalkan kemerdekaan dan keharmonian negara.