Asas Sains Komputer notesnota, bab 3

Algoritma

TextbookBuku teks Asas Sains Komputer Tingkatan 1 KSSM (cetakan pertama 2016, ISBN 978-967-14509-0-1), pageshalaman 68–91

What this chapter coversMatlamat bab ini

Murid boleh menulis pseudokod dan melukis carta alir pelbagai pilihan dalam penyelesaian masalah (3.1.1)
Murid boleh menulis pseudokod dan melukis carta alir yang melibatkan ulangan (3.1.2)
Murid boleh mengesan ralat daripada pseudokod dan carta alir dalam penyelesaian masalah (3.1.3)
Murid boleh menghasilkan pseudokod dan carta alir yang melibatkan gabungan pelbagai pilihan dan ulangan (3.1.4)

3.1Pembangunan algoritma

Algoritma ialah tatacara yang menyatakan tindakan-tindakan yang perlu dilaksanakan dan urutan tindakan itu untuk menyelesaikan sesuatu masalah.

Resipi masakan, cara mengisi semula kredit telefon dan cara menggunakan kalkulator ialah algoritma dalam kehidupan seharian. Dalam pengaturcaraan komputer, algoritma menyatakan dengan jelas langkah yang perlu dilaksanakan oleh komputer supaya mendapat output yang diingini.

Perkara penting semasa menulis algoritma

Perkara	Maksud	Contoh daripada buku
(a) Bahasa yang difahami manusia	Langkah ditulis dalam bahasa Melayu, bahasa Inggeris atau bahasa tabii yang lain.	Menguji lampu (Rajah 3.1)
(b) Langkah jelas	Setiap langkah dihuraikan dengan jelas.	"Pilih satu nombor yang besar" kurang jelas. Lebih baik: "pilih satu nombor yang lebih besar daripada 1000".
(c) Urutan betul	Langkah disusun mengikut urutan yang betul.	Algoritma 1 (baju, tali leher, sikat, sarung kaki, kasut) menjadikan murid kemas. Algoritma 2 (tali leher dahulu, kasut sebelum sarung kaki) menjadikan murid tidak kemas.
(d) Kesudahan tertentu	Algoritma berhenti dan menghasilkan output yang bermakna dalam suatu tempoh.	Algoritma berakhir pada TAMAT

Buku teks Asas Sains Komputer Tingkatan 1, ms. 70-71.

Arahan yang kabur seperti "pilih nombor yang besar" tidak boleh diikuti oleh komputer. Tulis angka atau syarat yang tepat.

Perwakilan algoritma: carta alir dan pseudokod

Algoritma boleh ditulis sebagai senarai langkah (Rajah 3.1 hingga 3.3). Pengatur cara lebih kerap menggunakan carta alir dan pseudokod.

Carta alir menggunakan simbol grafik seperti garis lurus, anak panah dan bentuk geometri untuk mewakili urutan langkah algoritma.

Pseudokod memerihalkan langkah algoritma dengan ayat yang ringkas dan padat. Bahasa Melayu atau bahasa Inggeris biasanya digunakan. Inden (ayat ditolak ke dalam) memudahkan pembacaan.

Enam simbol carta alir: terminal, proses, input dan output, pilihan, anak panah, bulatan — Simbol carta alir yang digunakan dalam bab ini (Imbas Kembali, ms. 72). Buku hanya menunjukkan enam bentuk dan meminta murid menamakannya serta menerangkan maksudnya; nama di sini ialah nama lazim (bulatan ialah penyambung).

Carta alir menguji kefungsian lampu (Rajah 3.4) menggunakan semua simbol ini. Rajah 3.4 ditunjukkan di bawah.

Carta alir menguji lampu: MULA, semak plag, semak suis soket, pasang suis lampu, lampu menyala?, mentol terbakar?, TAMAT — Rajah 3.4: setiap pilihan mempunyai laluan Ya dan Tidak yang bercantum semula.

Buku teks Asas Sains Komputer Tingkatan 1, ms. 72.

Pseudokod bagi algoritma yang sama (Rajah 3.5):

MULA
  SEMAK plag dipalam ke dalam soket
  JIKA plag tidak dipalam ke dalam soket
    PALAMKAN plag ke dalam soket
  TAMAT JIKA
  SEMAK suis soket dipasang
  JIKA suis soket tidak dipasang
    PASANG suis soket
  TAMAT JIKA
  PASANG suis lampu
  JIKA lampu nyala
    PADAM suis lampu
    MELANGKAU ke TAMAT
  TAMAT JIKA
  SEMAK mentol terbakar
  JIKA mentol terbakar
    TUKAR mentol
  JIKA TIDAK
    BAIKI litar lampu
  TAMAT JIKA
TAMAT

Setiap algoritma hanya ada satu MULA (di atas) dan satu TAMAT (di bawah). Setiap JIKA ditutup dengan TAMAT JIKA. Inden menunjukkan tindakan yang berada di dalam JIKA.

Kata kunci pseudokod dalam bab ini
Kata kunci	Kegunaan
`MULA`, `TAMAT`	Permulaan dan penamat algoritma
`MASUKKAN`, `INPUT`	Menerima data masukan
`PAPARKAN`, `CETAK`	Memaparkan atau mencetak output
`SETKAN`	Menetapkan nilai awal, misalnya SETKAN jumlah kepada 0
`TAMBAH`	Menambah nilai, misalnya TAMBAH 1 kepada pembilang
`KIRA`	Membuat pengiraan, misalnya KIRA MIN = jumlah ÷ bilangan nombor
`JIKA`, `JIKA TIDAK`, `TAMAT JIKA`	Struktur kawalan pilihan
`LAKSANAKAN`	Menunjukkan tindakan yang dilaksanakan oleh pilihan atau gelung
`UNTUK ... HINGGA`	Struktur ulangan dengan pembilang
`SELAGI ... TAMAT SELAGI`	Ulangan selagi syarat benar
`ULANG ... SEHINGGA`	Ulangan sehingga syarat benar

3.1.1Struktur kawalan pilihan

Struktur kawalan pilihan (selection control structure) memecahkan aliran algoritma kepada dua atau lebih cabang. Setiap cabang mempunyai set langkah yang berlainan. Cabang yang dilaksanakan bergantung kepada syarat.

Ada tiga jenis: pilihan tunggal, dwipilihan dan pelbagai pilihan. Perkataan Ya bermaksud benar. Perkataan Tidak bermaksud palsu.

Tiga carta alir: pilihan tunggal dengan satu tindakan, dwipilihan dengan dua tindakan, pelbagai pilihan dengan empat tindakan — Tiga jenis struktur kawalan pilihan (seperti Rajah 3.7, 3.9 dan 3.13).

Jenis	Bilangan tindakan	Pseudokod
Pilihan tunggal (single selection)	Satu. Dilaksanakan jika syarat benar; jika tidak, tiada apa-apa dilakukan.	JIKA plag tidak dipalam ke dalam soket PALAMKAN plag ke dalam soket TAMAT JIKA
Dwipilihan (double selection)	Dua. Tindakan A jika benar, tindakan B jika palsu.	JIKA memenuhi syarat LAKSANAKAN Set tindakan A JIKA TIDAK LAKSANAKAN Set tindakan B TAMAT JIKA
Pelbagai pilihan (multi selection)	Lebih daripada dua. Syarat diuji satu demi satu.	JIKA memenuhi syarat 1 LAKSANAKAN Set tindakan A JIKA memenuhi syarat 2 LAKSANAKAN Set tindakan B JIKA memenuhi syarat 3 LAKSANAKAN Set tindakan C JIKA TIDAK LAKSANAKAN Set tindakan D TAMAT JIKA

Jenis

Bilangan tindakan

Pseudokod

Pilihan tunggal (single selection)

Satu. Dilaksanakan jika syarat benar; jika tidak, tiada apa-apa dilakukan.

JIKA plag tidak dipalam ke dalam soket
  PALAMKAN plag ke dalam soket
TAMAT JIKA

Dwipilihan (double selection)

Dua. Tindakan A jika benar, tindakan B jika palsu.

JIKA memenuhi syarat
  LAKSANAKAN Set tindakan A
JIKA TIDAK
  LAKSANAKAN Set tindakan B
TAMAT JIKA

Pelbagai pilihan (multi selection)

Lebih daripada dua. Syarat diuji satu demi satu.

JIKA memenuhi syarat 1
  LAKSANAKAN Set tindakan A
JIKA memenuhi syarat 2
  LAKSANAKAN Set tindakan B
JIKA memenuhi syarat 3
  LAKSANAKAN Set tindakan C
JIKA TIDAK
  LAKSANAKAN Set tindakan D
TAMAT JIKA

Rajah 3.6 hingga 3.13, buku teks Asas Sains Komputer Tingkatan 1, ms. 73-76.

Dwipilihan: menentukan lulus atau gagal

MULA
  MASUKKAN markah
  JIKA markah ≥ 40
    CETAK "Lulus"
  JIKA TIDAK
    CETAK "Gagal"
  TAMAT JIKA
TAMAT

Syarat ialah markah ≥ 40. Jika markah 65, syarat benar dan "Lulus" dicetak. Jika markah 39, syarat palsu dan "Gagal" dicetak (Rajah 3.10 dan 3.11, ms. 75).

Pengendali hubungan (relational operator) membandingkan dua nilai dalam syarat.

Pengendali hubungan dan maksudnya (Jadual 3.1, ms. 75)
Pengendali	Maksud
=	Sama dengan
>	Lebih besar daripada
≥	Lebih besar atau sama dengan
<	Lebih kecil daripada
≤	Lebih kecil atau sama dengan

Jangan keliru antara > dan ≥. Skor 80 memenuhi skor ≥ 80 tetapi tidak memenuhi skor > 80.

Pelbagai pilihan: menentukan gred

Skema pemarkahan (Jadual 3.2, ms. 77)
Gred	Skor
A	80-100
B	70-79
C	60-69
D	50-59
E	40-49
F	0-39

Carta alir menentukan gred: masukkan skor, lima pilihan skor 80, 70, 60, 50, 40 dan gred F jika semuanya Tidak, kemudian paparkan gred — Carta alir menentukan gred (Rajah 3.15, ms. 77). Lima syarat, enam tindakan.

MULA
  MASUKKAN skor anda
  JIKA skor ≥ 80
    Gred ialah A
  JIKA skor ≥ 70
    Gred ialah B
  JIKA skor ≥ 60
    Gred ialah C
  JIKA skor ≥ 50
    Gred ialah D
  JIKA skor ≥ 40
    Gred ialah E
  JIKA TIDAK
    Gred ialah F
  TAMAT JIKA
  PAPARKAN Gred
TAMAT

Jejak beberapa skor melalui carta alir
Skor	Syarat pertama yang benar	Gred
90	skor ≥ 80	A
79	skor ≥ 70 (skor ≥ 80 palsu)	B
65	skor ≥ 60	C
40	skor ≥ 40	E
39	tiada satu pun benar	F

Dalam pelbagai pilihan, syarat diuji dari atas ke bawah dan hanya cabang pertama yang benar dilaksanakan. Setiap JIKA berikutnya hanya diuji apabila JIKA sebelumnya palsu, sama seperti anak panah Tidak yang menyambung satu pilihan ke pilihan seterusnya dalam carta alir. Itulah sebab syarat disusun dari yang paling tinggi (80) ke yang paling rendah (40). Jika skor ≥ 40 diuji dahulu, skor 90 akan mendapat gred E.

Menggunakan Jadual 3.2, apakah gred bagi skor 75 dan skor 59? Berapakah syarat yang diuji sebelum syarat benar ditemui untuk skor 59?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Skor 75: skor ≥ 80 palsu, skor ≥ 70 benar, gred B. Skor 59: skor ≥ 80, ≥ 70, ≥ 60 palsu, skor ≥ 50 benar, gred D. Empat syarat diuji.

3.1.2Struktur kawalan ulangan

Gelung (loop) ialah bahagian algoritma yang mengandungi langkah yang berulang. Setiap kali gelung berulang dipanggil lelaran (iteration).

Tiga jenis struktur kawalan ulangan yang sering digunakan ialah UNTUK (for), SELAGI (while) dan ULANG-SEHINGGA (repeat-until).

Tiga carta alir ulangan: UNTUK dengan pembilang, SELAGI dengan syarat di atas gelung, ULANG-SEHINGGA dengan syarat di bawah gelung — Tiga jenis struktur kawalan ulangan (seperti Rajah 3.17, 3.21 dan 3.25). Lihat kedudukan syarat.

	UNTUK (FOR)	SELAGI (WHILE)	ULANG-SEHINGGA (REPEAT-UNTIL)
Berulang	berdasarkan pembilangan yang ditetapkan	selagi syarat benar	sehingga syarat benar
Syarat diuji	di atas gelung	di atas gelung (sebelum langkah)	di bawah gelung (selepas langkah)
Langkah dalam gelung	mungkin tidak dilaksanakan langsung	mungkin tidak dilaksanakan langsung	dilaksanakan sekurang-kurangnya sekali
Sesuai apabila	bilangan ulangan diketahui	bilangan ulangan tidak diketahui	langkah mesti dibuat sekurang-kurangnya sekali

Ringkasan daripada buku teks Asas Sains Komputer Tingkatan 1, ms. 78-83 (termasuk Aktiviti Berfikir 3.3).

UNTUK (FOR)

  SETKAN pembilang kepada 1
  UNTUK pembilang = 1 HINGGA n
    LAKSANAKAN Tindakan
  TAMBAH 1 kepada pembilang

Contoh daripada buku: melaungkan "Merdeka" sebanyak tiga kali. Dalam buku, baris TAMBAH 1 kepada pembilang ditulis sebaris dengan UNTUK, tetapi dalam carta alir (Rajah 3.19) ia ialah langkah di dalam gelung.

MULA
  BERDIRI tegak
  SETKAN pembilang kepada 1
  UNTUK pembilang = 1 HINGGA 3
    LAUNGKAN "Merdeka"
  TAMBAH 1 kepada pembilang
TAMAT

Pembilang bermula pada 1 di atas gelung. Syarat pembilang ≤ 3 disemak. Jika benar, "Merdeka" dilaungkan dan pembilang bertambah 1. Gelung berhenti apabila pembilang melebihi 3.

Jejak gelung UNTUK "Merdeka" (Rajah 3.18)
Lelaran	pembilang sebelum semak	pembilang ≤ 3?	Tindakan	pembilang selepas
1	1	Ya	Laungkan "Merdeka"	2
2	2	Ya	Laungkan "Merdeka"	3
3	3	Ya	Laungkan "Merdeka"	4
Berhenti	4	Tidak	-	-

"Merdeka" dilaungkan 3 kali.

SELAGI (WHILE)

  SELAGI memenuhi syarat
    LAKSANAKAN Set tindakan
  TAMAT SELAGI

Contoh daripada buku: menyenaraikan nombor 1, 2, 3 ... selagi lampu isyarat menyala.

MULA
  SETKAN nilai n kepada 1
  SELAGI lampu isyarat menyala
    PAPARKAN nilai n
    TAMBAH nilai n sebanyak 1
  TAMAT SELAGI
TAMAT

Struktur SELAGI sesuai apabila bilangan ulangan tidak diketahui, kerana kita tidak tahu bila lampu akan padam.

ULANG-SEHINGGA (REPEAT-UNTIL)

  ULANG
    LAKSANAKAN Set tindakan
  SEHINGGA syarat dipenuhi

Algoritma ini menghasilkan output yang sama dengan contoh SELAGI di atas (Rajah 3.26):

MULA
  SETKAN nilai n = 1
  ULANG
    PAPARKAN nilai n
    TAMBAH nilai n sebanyak 1
  SEHINGGA lampu isyarat dipadamkan
TAMAT

Syarat ULANG-SEHINGGA bersongsangan dengan syarat SELAGI. SELAGI berulang selagi benar. ULANG-SEHINGGA berhenti apabila benar.

SELAGI atau ULANG-SEHINGGA apabila syarat sudah salah pada mulanya (contoh kami)
Pseudokod	Output	Lelaran
SETKAN nombor kepada 10 SELAGI nombor ≤ 5 PAPARKAN nombor TAMBAH 1 kepada nombor TAMAT SELAGI	(tiada)	0
SETKAN nombor kepada 10 ULANG PAPARKAN nombor TAMBAH 1 kepada nombor SEHINGGA nombor > 5	10	1

Syarat SELAGI diuji dahulu (10 ≤ 5 palsu), jadi gelung tidak berjalan. ULANG-SEHINGGA melaksanakan langkah sekali dahulu, kemudian menguji (11 > 5 benar), lalu berhenti.

Jangan lupa menambah pembilang di dalam gelung SELAGI atau ULANG. Jika tiada TAMBAH 1 kepada nombor, syarat tidak pernah berubah dan gelung tidak berhenti.

Apakah output pseudokod ini?

SETKAN pembilang kepada 1
UNTUK pembilang = 1 HINGGA 4
  PAPARKAN pembilang × 3
TAMBAH 1 kepada pembilang

Struktur kawalan apakah yang digunakan?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Output: 3, 6, 9, 12 (1 × 3, 2 × 3, 3 × 3, 4 × 3). Struktur kawalan ulangan UNTUK.

3.1.3Pengesanan ralat dalam pseudokod dan carta alir

Ralat ialah kesilapan yang menyebabkan algoritma atau atur cara tidak berfungsi seperti diharapkan atau memberi output yang salah. Ralat logik ialah ralat yang menyebabkan algoritma tidak menghasilkan output yang diingini.

Ralat logik berlaku apabila tindakan yang salah diminta atau urutan tindakan tidak betul. Ia berpunca daripada kesilapan manusia semasa membangunkan algoritma.

Selepas algoritma siap, lakukan semakan semula (juga dipanggil semakan kualiti, quality check). Dua tekniknya:

Teknik	Cara
Semakan meja (desk check)	Teknik manual dengan pen dan kertas. Guna satu sampel data input, proses mengikut langkah, dan bandingkan output dengan output yang dijangka. Data sampel hendaklah data yang biasa diproses oleh algoritma.
Langkah demi langkah (step through)	Periksa logik mengikut urutan langkah. Sampel data tidak digunakan.

Semakan meja: nombor terbesar

Dua carta alir nombor terbesar: kiri dengan satu syarat m lebih besar daripada n, kanan dengan syarat tambahan n lebih besar daripada m dan cabang Sama nilai — Kiri: Rajah 3.29 (ms. 84). Kanan: penambahbaikan seperti Rajah 3.30 (ms. 85), dengan cabang Sama nilai.

Semakan meja Rajah 3.29 (Aktiviti Berfikir 3.4)
m	n	m > n?	Output carta alir	Betul?
7	32	Tidak	Nombor terbesar ialah n (32)	Ya
28	6	Ya	Nombor terbesar ialah m (28)	Ya
15	15	Tidak	Nombor terbesar ialah n	Tidak jelas: kedua-duanya sama
8	8	Tidak	Nombor terbesar ialah n	Tidak jelas: kedua-duanya sama

Kelemahan: apabila m dan n sama nilai, carta alir tetap mengatakan n terbesar. Algoritma ini tiada ralat selagi m dan n berlainan. Penambahbaikan: tambah syarat n > m? dan cabang "Sama nilai".

Contoh lain (Aktiviti Berfikir 3.5): algoritma ini sepatutnya mengira min sepuluh nombor.

MULA
  SETKAN jumlah kepada 0
  SETKAN bilangan nombor kepada 1
  ULANG
    INPUT satu nombor
    TAMBAH nilai nombor kepada jumlah
    TAMBAH nilai bilangan nombor sebanyak 1
  SEHINGGA bilangan nombor > 10
  KIRA MIN = jumlah ÷ bilangan nombor
  PAPARKAN nilai min
TAMAT

Buku memberi data 12, 4, 8 dan jadual semakan meja untuk dilengkapkan. Kita guna sepuluh nombor: 12, 4, 8, 6, 10, 2, 14, 6, 8, 10. Jumlah ialah 80, jadi min yang betul ialah 80 ÷ 10 = 8. Tetapi gelung hanya berhenti apabila bilangan nombor menjadi 11, jadi pseudokod ini memaparkan 80 ÷ 11 ≈ 7.27. Ini ralat logik. Pembetulan: SETKAN bilangan nombor kepada 0 dan tukar syarat kepada bilangan nombor ≥ 10.

Pembilang yang bermula pada 1 tetapi dianggap sebagai "bilangan yang telah dimasukkan" menghasilkan ralat satu. Jejakkan nilai pembilang pada setiap lelaran untuk menemuinya.

Langkah demi langkah: jumlah 1 hingga 10

Algoritma ini sepatutnya memaparkan jumlah semua nombor antara 1 hingga 10 (Rajah 3.31 dan 3.32).

MULA
  SETKAN jumlah = 0
  SETKAN nombor = 0
  SELAGI nombor < 10
    TAMBAH nombor kepada jumlah
    TAMBAH 1 kepada nombor
  TAMAT SELAGI
  PAPARKAN jumlah
TAMAT

Jejak nilai (Aktiviti Berfikir 3.6)
Lelaran	nombor sebelum	jumlah selepas	nombor selepas
1	0	0	1
2	1	1	2
3	2	3	3
4	3	6	4
5	4	10	5
6	5	15	6
7	6	21	7
8	7	28	8
9	8	36	9
10	9	45	10

Output 45, iaitu jumlah 0 hingga 9, bukan jumlah 1 hingga 10 yang bernilai 55. Ralat: nombor bermula pada 0 dan berhenti pada 9. Pembetulan: SETKAN nombor = 1 dan SELAGI nombor ≤ 10.

Dua carta alir jumlah 1 hingga 10: yang asal dengan nombor bermula 0 dan syarat kurang daripada 10, yang dibaiki dengan nombor bermula 1 dan syarat kurang atau sama dengan 10 — Carta alir asal (Rajah 3.31, hasil 45) dan carta alir yang dibaiki (hasil 55).

Semak Rajah 3.29 dengan m = 20 dan n = 20 menggunakan semakan meja. Apakah output dan mengapakah ia tidak memuaskan?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

20 > 20 palsu, jadi output "Nombor terbesar ialah n". Tidak memuaskan kerana m dan n sama; carta alir tidak mengendalikan nilai sama. Tambah syarat n > m? dan cabang Sama nilai.

3.1.4Gabungan pelbagai pilihan dan ulangan

Semua algoritma mempunyai langkah dengan aliran berurutan (sequential flow). Kebanyakan algoritma juga mengandungi pilihan dan ulangan, kecuali algoritma yang paling mudah.

Enam langkah menghasilkan pseudokod dan carta alir

Mengenal pasti masalah.
Menentukan data yang perlu digunakan (input).
Menentukan proses atau tugas yang perlu dilaksanakan.
Menentukan output yang diingini.
Mereka bentuk algoritma.
Menulis pseudokod dan melukis carta alir.

Untuk masalah yang kompleks, leraikan masalah itu kepada masalah yang lebih kecil.

Contoh 3.1: harga petrol dari 1 hingga 100 liter (ms. 87)

Langkah 1, masalah: memaparkan harga petrol dari 1 hingga 100 liter apabila diberi harga seliter.
Langkah 2, input: harga seliter minyak petrol.
Langkah 3, proses: kira harga bagi 1 hingga 100 liter.
Langkah 4, output: paparkan harga bagi 1 hingga 100 liter.

Langkah 5, algoritma (daripada buku):

Input harga seliter minyak petrol.
Setkan kuantiti = 0 liter.
Tambah 1 kepada kuantiti.
Kira harga minyak petrol = kuantiti × harga seliter.
Paparkan kuantiti minyak petrol dan harga.
Ulangi Langkah 3 hingga 5 sehingga kuantiti bersamaan 100 liter.
Tamat.

Langkah 6, pseudokod dan carta alir. Buku meminta murid menyediakannya (Aktiviti Berfikir 3.7). Satu jawapan yang mungkin, menggunakan SELAGI:

MULA
  MASUKKAN harga seliter
  SETKAN kuantiti kepada 0
  SELAGI kuantiti < 100
    TAMBAH 1 kepada kuantiti
    KIRA harga = kuantiti × harga seliter
    PAPARKAN kuantiti dan harga
  TAMAT SELAGI
TAMAT

Carta alir harga petrol: input harga seliter, setkan kuantiti 0, selagi kuantiti kurang daripada 100 tambah 1, kira harga, paparkan, kembali ke syarat — Carta alir bagi pseudokod di atas.

Jejak jika harga seliter ialah RM2.05 (kami kira)
Lelaran	kuantiti	harga (RM)
1	1	2.05
2	2	4.10
3	3	6.15
...	...	...
100	100	205.00

Gelung berjalan 100 kali. Apabila kuantiti menjadi 100, syarat kuantiti < 100 palsu dan algoritma tamat. Pilihan lain ialah UNTUK kuantiti = 1 HINGGA 100 kerana bilangan ulangan diketahui.

Contoh 3.2: robot kumbang kura-kura dalam pagar sesat (ms. 88-89)

Bina algoritma supaya robot mencari jalan keluar ke petak K melalui petak kuning, tanpa mengira robot bermula di A atau B. Petak putih ialah halangan.

Pagar sesat sepuluh lajur dan tujuh baris dengan petak kuning sebagai laluan. B di kiri atas, A di kiri bawah dengan kumbang, K di sebelah kanan — Pagar sesat: robot boleh bermula di A atau B dan mesti sampai di K.

Buku teks Asas Sains Komputer Tingkatan 1, ms. 88.

Input: tiada. Output: tiada. Proses: bergerak satu petak ke depan setiap kali; semak petak di depan sebelum bergerak; jika ada halangan, berpusing ke kiri atau ke kanan, kemudian bergerak.

MULA
  SELAGI belum sampai di petak K
    JIKA depan boleh gerak
      KEKAL menghadap depan
    JIKA sebelah kanan boleh gerak
      PUSING ke kanan
    JIKA TIDAK
      PUSING ke kiri
    TAMAT JIKA
    GERAK satu petak ke depan
  TAMAT SELAGI
TAMAT

Ini gabungan ulangan (SELAGI) dan pilihan (tiga cabang: depan, kanan, kiri). PUSING ke kiri dilaksanakan hanya apabila depan dan kanan tidak boleh gerak.

Algoritma pandu arah tidak sesuai disemak dengan semakan meja kerana tiada data input. Gunakan teknik langkah demi langkah (Aktiviti Berfikir 3.8). Praktis Kendiri 8 mencadangkan dua pengubahsuaian: tukar urutan semakan depan, kiri dan kanan, dan tambah satu pilihan lagi: jika depan, kiri dan kanan semuanya tidak boleh gerak, pusing 180°.

Ringkasan bab

Konsep	Ringkasan
Algoritma	Langkah dan urutan untuk menyelesaikan masalah; ditulis sebagai pseudokod atau carta alir
Pilihan	Tunggal (satu tindakan), dwipilihan (dua), pelbagai pilihan (lebih daripada dua)
Ulangan	UNTUK (pembilang), SELAGI (syarat dahulu), ULANG-SEHINGGA (sekurang-kurangnya sekali)
Ralat	Ralat logik; dikesan dengan semakan meja dan langkah demi langkah

Susun enam langkah menghasilkan algoritma yang berikut kepada urutan betul: (P) menentukan output, (Q) mengenal pasti masalah, (R) menulis pseudokod dan melukis carta alir, (S) menentukan data input, (T) mereka bentuk algoritma, (U) menentukan proses.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Q, S, U, P, T, R.