Bahasa Melayu soalan, tema 12
NamaKelasTarikh
Sukan dan rekreasi
40 markah. Guna mod Latihan untuk menyemak setiap jawapan, atau mod Peperiksaan untuk menjawab semua soalan dahulu.
Bahagian A: soalan objektif
10 markahPilih satu jawapan yang paling tepat bagi setiap soalan.
1
Soalan 1
Munir telah dilantik sebagai _______ pada Hari Sukan Negara kerana dia pandai mengendalikan majlis.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Awalan kata nama juru- bermaksud orang yang bertugas dalam sesuatu bidang: juru + acara = juruacara (ms. 138). Pengacaraan ialah perihal mengacara, bukan orangnya.
2
Soalan 2
Antara perkataan berikut, yang manakah kata nama yang menerima akhiran -wan?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Sukarelawan = sukarela + akhiran -wan (orang yang melakukan kerja secara sukarela). Latihan menerima akhiran -an; pembangunan dan kejohanan menerima apitan.
3
Soalan 3
Asyraf Sabry ialah seorang _______ muda yang berbakat dan pernah mewakili sekolahnya.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Kata dasar panah bermula dengan p. Huruf p luluh selepas peN- dan peN- menjadi pem-: pemanah.
4
Soalan 4
Anak-anak muda mula berjinak-jinak dalam sukan memanah.
Perkataan yang dihitamkan ialah
Perkataan yang dihitamkan ialah
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Kata dasar jinak diulang dan menerima awalan ber-: berjinak-jinak ialah kata ganda penuh berimbuhan (seperti berkejar-kejar, buku teks ms. 30). Ia bukan kata ganda penuh kerana imbuhan ber- tidak diulang, dan bukan kata ganda majmuk kerana jinak bukan kata majmuk.
5
Soalan 5
Pilih ayat-ayat yang menggunakan kata ganda dengan betul.
I Semua pemanah-pemanah perlu memakai pelindung lengan.
II Pemanah perlu berhati-hati ketika menarik busur.
III Ketiga-tiga pemain itu cedera semasa perlawanan.
IV Beberapa sekolah-sekolah menyertai kejohanan memanah itu.
I Semua pemanah-pemanah perlu memakai pelindung lengan.
II Pemanah perlu berhati-hati ketika menarik busur.
III Ketiga-tiga pemain itu cedera semasa perlawanan.
IV Beberapa sekolah-sekolah menyertai kejohanan memanah itu.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Ayat I dan IV salah kerana semua dan beberapa sudah menunjukkan jamak: semua pemanah, beberapa sekolah.
6
Soalan 6
Encik Halim berjoging setiap pagi supaya tidak menghidap penyakit darah tinggi seperti ayahnya. Dia percaya bahawa _______.
Pilih peribahasa yang paling sesuai.
Pilih peribahasa yang paling sesuai.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Berjoging untuk mengelakkan penyakit ialah langkah mencegah. Peribahasa ini digunakan dalam syarahan Manfaat Berekreasi (ms. 136).
7
Soalan 7
Pada mulanya Aina cepat penat semasa senamrobik. Selepas dua bulan bersenam setiap petang, dia dapat mengikut rentak muzik dengan mudah.
Peribahasa yang sesuai dengan situasi ini ialah
Peribahasa yang sesuai dengan situasi ini ialah
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Alah bisa tegal biasa: perkara yang sukar menjadi mudah apabila sudah biasa. Idea ini sama dengan baris syair Perkara yang sukar menjadi biasa (ms. 137).
8
Soalan 8
Dengarlah anakku ibu berpesan,
Riadah dan sukan janganlah bosan,
Kesibukan kerja bukan alasan,
Agar hidupmu sihat berwawasan.
Syair Pesan Ibu (B. Liana, 2016), buku teks ms. 137.
Apakah rima akhir rangkap syair di atas?Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Semua baris berakhir dengan bunyi -san (berpesan, bosan, alasan, berwawasan). Rima akhir syair ialah a,a,a,a.
9
Soalan 9
“Walaupun awak tak boleh bermain bola, awak boleh memainkan peranan yang lain,” kata beliau lagi. “Main tetap main. Lawan tetap lawan,” sambungnya menyuntik semangat juang Azizan.
Petikan novel Zizan atau Zidane: Pasukan Paling Top (Alias Derais), buku teks ms. 142.
Apakah maksud ungkapan “Main tetap main. Lawan tetap lawan” dalam petikan ini?Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Ungkapan yang diulang itu menyuntik semangat juang: perlawanan tetap perlu diharungi dengan bersungguh-sungguh. Azizan tidak bermain (pilihan A salah); pilihan C bercanggah dengan semangat kesukanan.
10
Soalan 10
Pilih baris maksud yang paling sesuai untuk melengkapkan pantun empat kerat ini.
Pergi ke pekan membeli tali,
Singgah sebentar di kedai kopi;
_______________
_______________
Pergi ke pekan membeli tali,
Singgah sebentar di kedai kopi;
_______________
_______________
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Rima mesti a,b,a,b: tali/kali, kopi/berapi. Maksudnya juga logik. Pilihan A dan D bercanggah maknanya; pilihan C tidak berima dengan pembayang.
Bahagian B: soalan berstruktur
30 markahJawab semua soalan. Tulis jawapan dalam ayat yang lengkap jika diminta.
11
Soalan 11
Pilih kata nama berimbuhan yang betul untuk melengkapkan setiap ayat.
[1 markah]
(a)Protein dapat membentuk antibodi untuk melawan _______ penyakit.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
jangkitan
Selepas kata kerja melawan diperlukan kata nama: jangkit + akhiran -an (ms. 144).
[1 markah]
(b)Atlet olahraga memerlukan _______ yang khas untuk memberikan tenaga.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
minuman
Yang diperlukan ialah benda: minum + akhiran -an. Peminum ialah orang yang minum.
[1 markah]
(c)Azizan bercita-cita menjadi _______ negara yang terkenal.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
olahragawan
Akhiran -wan membentuk kata nama orang: olahraga + -wan (ms. 138).
[1 markah]
(d)Encik Rosli ialah _______ pasukan memanah sekolah kami.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
jurulatih
Awalan juru- bermaksud orang yang bertugas dalam bidang itu: juru + latih = jurulatih (ditulis rapat).
12
Soalan 12
Tentukan sama ada kata ganda yang bergaris dalam setiap ayat betul atau salah.
[1 markah]
(a)Sukan memanah memerlukan kekuatan pada semua otot-otot tangan.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Salah
Semua sudah menunjukkan jamak: semua otot tangan.
[1 markah]
(b)Anak-anak muda mula berjinak-jinak dalam sukan ini.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Betul
Kata ganda penuh anak-anak menunjukkan jamak tanpa penanda jamak lain (ms. 143).
[1 markah]
(c)Pemanah itu memeriksa semua papan sasaran-papan sasaran sebelum pertandingan.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Salah
Kata majmuk digandakan unsur pertama sahaja (papan-papan sasaran), dan selepas semua tidak perlu kata ganda: semua papan sasaran.
13
Soalan 13
Setiap ayat di bawah mengandungi satu kesalahan imbuhan atau kata ganda. Kenal pasti kesalahan itu dan tulis bentuk yang betul. Anda tidak perlu menyalin semula ayat.
[1 markah]
(a)Pemanah perlu menjalani latih yang intensif supaya kemahirannya meningkat.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Selepas kata kerja menjalani diperlukan kata nama: latih + akhiran -an.
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(b)Para penunggang-penunggang kuda itu sangat mahir mengawal kuda mereka.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Para sudah menunjukkan jamak, jadi kata nama tidak perlu digandakan.
Tandakan setiap isi yang betul.
14
Soalan 14
Bina satu ayat yang lengkap dan gramatis bagi setiap perkataan yang diberikan. Ayat mesti menunjukkan maksud yang jelas.
[1 markah]
(a)berhati-hati
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(b)sukarelawan
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Ayat yang terlalu pendek atau tidak jelas maksudnya (contoh: Dia sukarelawan.) tidak diberi markah.
Tandakan setiap isi yang betul.
15
Soalan 15
Baca petikan di bawah dengan teliti, kemudian jawab soalan yang berikutnya.
Berkayak, Rekreasi Air yang Menyeronokkan
Berkayak ialah aktiviti rekreasi air yang semakin digemari oleh golongan remaja. Aktiviti ini boleh dilakukan di tasik, di sungai atau di tepi pantai yang airnya tenang. Peserta mendayung kayak dengan menggunakan dayung yang mempunyai bilah pada kedua-dua hujungnya.
Sebelum berkayak, setiap peserta wajib memakai jaket keselamatan. Mereka juga perlu mendengar taklimat daripada jurulatih tentang cara mendayung dan cara menyelamatkan diri jika kayak terbalik. Peserta yang baru berjinak-jinak dengan sukan ini dinasihati supaya tidak mendayung jauh dari tebing.
Berkayak memberikan banyak faedah. Pergerakan mendayung secara berulang-ulang dapat menguatkan otot-otot tangan, bahu dan belakang badan. Selain itu, udara yang segar dan pemandangan tasik yang indah dapat menenangkan fikiran. Hal ini membantu remaja mengurangkan tekanan akibat bebanan pelajaran.
Berkayak secara berpasangan pula memerlukan kerjasama. Kedua-dua pendayung mesti mendayung mengikut rentak yang sama. Jika seorang mendayung ke kiri dan seorang lagi ke kanan, kayak akan berpusing-pusing di tempat yang sama. Bak kata pepatah, bulat air kerana pembetung, bulat manusia kerana muafakat.
Kini, banyak taman rekreasi menyediakan perkhidmatan sewaan kayak dengan bayaran yang murah. Oleh itu, remaja seharusnya menjadikan berkayak sebagai aktiviti hujung minggu bersama-sama keluarga dan rakan-rakan.
Petikan ditulis untuk latihan ini berdasarkan tema sukan dan rekreasi.
[2 markah]
(a)Nyatakan dua perkara yang perlu dilakukan oleh peserta sebelum berkayak.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah]
(b)Mengapakah berkayak secara berpasangan memerlukan kerjasama?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah]
(c)Berdasarkan perenggan ketiga, kenal pasti satu kata ganda dan satu kata nama yang menerima akhiran -an.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Pergerakan, pemandangan dan pelajaran menerima apitan (awalan dan akhiran serentak), bukan akhiran -an sahaja.
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah]
(d)Pada pendapat anda, apakah langkah yang boleh diambil oleh pihak sekolah untuk menggalakkan murid menyertai aktiviti rekreasi? Berikan dua langkah.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 2 isi
Terima jawapan lain yang munasabah.
Tandakan setiap isi yang betul.
16
Soalan 16
Baca rangkap syair di bawah, kemudian jawab soalan yang berikutnya.
Kesihatan itu pelindung diri,
Bagaikan kebun berpagar duri,
Rekreasi dan riadah setiap hari,
Badan kausihat tanpa sedari.
Syair Pesan Ibu (B. Liana, 2016), buku teks ms. 137.
[2 markah]
(a)Apakah maksud rangkap syair di atas?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(b)Nyatakan satu gaya bahasa dalam rangkap ini dan berikan contohnya.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(c)Berdasarkan rangkap ini, nyatakan satu ciri syair.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
17
Soalan 17
Berdasarkan teks Melompat Lebih Jauh (ms. 140), nyatakan maksud perkataan yang berikut.
[1 markah]
(a)Acara menunggang kuda jarak jauh pula memerlukan kuda yang lasak.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(b)Penunggang perlu peka dan tangkas terhadap persekitaran.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
18
Soalan 18
Anda menulis karangan bertajuk “Kebaikan Bersukan dalam Kalangan Remaja”. Tulis satu perenggan isi (60 hingga 80 patah perkataan) untuk isi: bersukan dapat memupuk semangat perpaduan. Perenggan anda mesti mengandungi ayat topik, huraian dan contoh.
[5 markah]
Perenggan isi
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Contoh: Selain itu, bersukan dapat memupuk semangat perpaduan dalam kalangan remaja. Hal ini dikatakan demikian kerana pemain yang berlainan kaum perlu berlatih dan bekerjasama dalam satu pasukan untuk mencapai kemenangan. Mereka saling memahami dan menghormati antara satu sama lain. Sebagai contoh, pemain pasukan bola sepak sekolah yang terdiri daripada murid Melayu, Cina dan India bersorak gembira apabila menjaringkan gol. Jelaslah bahawa arena sukan mampu menyatukan rakyat berbilang kaum.
Tandakan setiap isi yang betul.