Sejarah soalan, bab 8

NamaKelasTarikh

Tamadun Islam dan sumbangannya

43 markah. Gunakan mod Latihan untuk menyemak setiap jawapan, atau mod Ujian untuk menjawab semua soalan dahulu.

Bahagian A

10 markah

Pilih satu jawapan yang paling tepat bagi setiap soalan.

Soalan 1

Perkataan Jahiliah berasal daripada perkataan Arab jahala. Apakah maksudnya?

Gelap
Jahil
Berpuak-puak
Padang pasir

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Jahala bermaksud jahil. Masyarakat ketika itu tidak mempunyai nabi dan kitab suci sebagai petunjuk (ms. 160).

Untuk guru: Mengingat, aras rendah, standard 8.1

Buku teks ms. 160

Soalan 2

Apakah kesan semangat assabiyah dalam kalangan masyarakat Arab sebelum Islam?

Perdagangan kafilah semakin maju
Kaum wanita dihormati
Empangan Maarib dibina semula
Kabilah sering berperang untuk merebut kuasa dan harta

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Kerana bermegah dengan kabilah masing-masing, mereka sering berperang untuk merebut kuasa, pengaruh dan harta (ms. 161).

Untuk guru: Memahami, aras sederhana, standard 8.1

Buku teks ms. 161

Soalan 3

Masyarakat Arab Jahiliah yang menyembah berhala seperti al-Latta, al-Uzza dan Hubal menganut kepercayaan

Wathani
Majusi
Hunafa'
Nasrani

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Penganut Wathani menyembah berhala. Majusi menyembah api; Hunafa' mengikut ajaran Nabi Ibrahim AS.

Untuk guru: Mengingat, aras rendah, standard 8.1

Buku teks ms. 163

Soalan 4

Wahyu pertama yang diterima oleh Nabi Muhammad SAW di Gua Hira' ialah daripada surah

al-Mudassir
al-Fatihah
al-Alaq
al-Kafirun

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Wahyu pertama ialah Surah al-Alaq ayat 1 hingga 5, bermula dengan perkataan Iqra'. Surah al-Mudassir ialah wahyu kedua.

Untuk guru: Mengingat, aras rendah, standard 8.2

Buku teks ms. 165

Soalan 5

Siapakah bapa saudara Nabi Muhammad SAW yang menentang hebat dakwah baginda di Bukit Safa?

Abu Lahab
Abu Talib
Abdul Muttalib
Abrahah

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Dakwah secara terang-terangan di Bukit Safa ditentang hebat oleh Abu Lahab (ms. 166). Abu Talib pula memelihara baginda.

Untuk guru: Mengingat, aras rendah, standard 8.2

Buku teks ms. 166

Soalan 6

Maklumat berikut berkaitan dengan seorang khalifah.
• Membuka wilayah Iraq, Syam dan Mesir
• Membahagikan wilayah Islam yang luas bagi memudahkan pentadbiran
Siapakah khalifah tersebut?

Abu Bakar al-Siddiq
Uthman bin Affan
Ali bin Abi Talib
Umar bin al-Khattab

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Pada zaman Umar bin al-Khattab, peneroka dihantar membuka Iraq, Syam (Syria) dan Mesir, dan wilayah dibahagikan (ms. 167).

Untuk guru: Memahami, aras sederhana, standard 8.2

Buku teks ms. 167

Soalan 7

Kerajaan Bani Abbasiyah berpusat di

Damsyik
Baghdad
Cordoba
Anatolia

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Bani Abbasiyah berpusat di Baghdad (750 M hingga 1,258 M). Damsyik dan Cordoba ialah pusat Bani Umaiyah; Anatolia pusat Turki Uthmaniyah.

Untuk guru: Mengingat, aras rendah, standard 8.2

Buku teks ms. 168

Soalan 8

Dalam Piagam Madinah, orang bukan Islam diberikan kebebasan untuk mengamalkan agama dan adat masing-masing. Apakah kesan peruntukan ini?

Orang bukan Islam diwajibkan membayar zakat
Perdagangan dengan Syam dihentikan
Masyarakat Islam dan bukan Islam hidup aman dan bersatu
Semangat assabiyah semakin kuat

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Piagam Madinah menyatukan masyarakat Islam dengan bukan Islam dan mewujudkan kehidupan yang aman antara kaum (ms. 170, 173).

Untuk guru: Menganalisis, aras tinggi, standard 8.3

Buku teks ms. 170

Soalan 9

Siapakah tokoh ilmuan Islam yang dikenali sebagai pengasas ilmu algebra?

Al-Khawarizmi
Al-Biruni
Ibn Sina
Al-Kindi

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Al-Khawarizmi ialah pengasas algebra dan menulis Hisab al-Jabr wa al-Muqabalah. Al-Biruni: geografi; Ibn Sina: perubatan; Al-Kindi: falsafah.

Untuk guru: Mengingat, aras rendah, standard 8.4

Buku teks ms. 181

Soalan 10

Ketua kelas mengadakan mesyuarat dan keputusan dibuat mengikut suara ahli yang terbanyak. Amalan ini sama dengan konsep dalam Tamadun Islam, iaitu

ummah
syura
jihad
wakaf

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Syura ialah mesyuarat untuk mencapai keputusan mengikut suara ahli yang terbanyak (ms. 175).

Untuk guru: Mengaplikasi, aras sederhana, standard 8.4

Buku teks ms. 175

Bahagian B

27 markah

Jawab semua soalan. Baca sumber dengan teliti sebelum menjawab.

Soalan 11

Sumber 1 menunjukkan peta Semenanjung Tanah Arab pada abad keenam Masihi.
Selepas keruntuhan Empangan Maarib sekitar tahun 300 M, berlaku kemerosotan ekonomi dalam masyarakat Arab. Masyarakat Arab mengalami zaman kegelapan yang dikenali sebagai Zaman Jahiliah.

[1 markah] (a)Kota Makkah, Madinah dan Taif terletak di wilayah

ANajdBHijazCHadramaut

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Hijaz

Ketiga-tiga kota penting ini terletak di kawasan tengah, iaitu wilayah Hijaz (ms. 160).

[2 markah] (b)Nyatakan dua kaum dalam masyarakat Arab sebelum kedatangan Islam.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Kaum Hadhari1
Kaum Badwi1

Tandakan setiap isi yang betul.

[1 markah] (c)Mengapakah masyarakat Arab ketika itu tidak mampu membina semula Empangan Maarib?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Kehidupan sosial yang lemah menyebabkan mereka tidak mewarisi ilmu dari zaman sebelumnya1

Tandakan setiap isi yang betul.

[2 markah] (d)Pada pendapat anda, apakah kesan buruk jika semangat assabiyah diamalkan dalam masyarakat Malaysia hari ini?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 2 isi

Perpaduan kaum terjejas / masyarakat berpecah belah1
Mudah berlaku pergaduhan atau konflik antara kaum1
Timbul sikap bermegah dengan kaum sendiri dan memandang rendah kaum lain1
Negara tidak stabil dan pembangunan terganggu1

Tandakan setiap isi yang betul.

Untuk guru: Memahami, aras rendah, standard 8.1

Buku teks ms. 160

Soalan 12

Sumber 2 ialah garis masa beberapa peristiwa dalam sejarah Tamadun Islam.

Garis masa: 570 M kelahiran Nabi, 610 M Peristiwa X, Bani Umaiyah 661–750 M dan 756–1031 M, Bani Abbasiyah 750–1258 M — Sumber 2

[1 markah] (a)Peristiwa X pada tahun 610 M ialah

AHijrah ke MadinahBPenerimaan wahyu pertama di Gua Hira'CPembukaan semula kota Makkah

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Penerimaan wahyu pertama di Gua Hira'

Wahyu pertama diterima pada 17 Ramadan bersamaan 6 Ogos 610 M (ms. 165).

[2 markah] (b)Nyatakan dua peringkat dakwah Nabi Muhammad SAW.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Secara rahsia (selama tiga tahun)1
Secara terang-terangan1

Tandakan setiap isi yang betul.

[1 markah] (c)Berdasarkan Sumber 2, hitung berapa tahun kerajaan Bani Abbasiyah memerintah.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

1258 − 750 = 508 tahun (kira-kira lima abad)1

Tandakan setiap isi yang betul.

[1 markah] (d)Kerajaan yang memerintah dari Damsyik antara 661 M hingga 750 M ialah

ABani UmaiyahBBani AbbasiyahCTurki Uthmaniyah

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Bani Umaiyah

Bani Umaiyah berpusat di Damsyik (661 M hingga 750 M) dan kemudian di Cordoba (756 M hingga 1,031 M).

Untuk guru: Mengaplikasi, aras rendah, standard 8.2

Buku teks ms. 165

Soalan 13

Sumber 3 menunjukkan pelan sebuah peperangan yang dipimpin oleh Nabi Muhammad SAW.

Pelan perang: parit memisahkan barisan 10,000 tentera musuh dengan 3000 tentera Islam — Sumber 3

[1 markah] (a)Apakah strategi yang digunakan oleh tentera Islam dalam peperangan ini?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Strategi bertahan dengan menggali parit (khandak)1

Tandakan setiap isi yang betul.

[1 markah] (b)Namakan satu peperangan lain yang pernah diketuai oleh Nabi Muhammad SAW.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 1 isi

Perang Badar1
Perang Uhud1

Tandakan setiap isi yang betul.

[2 markah] (c)Jelaskan dua akhlak mulia Nabi Muhammad SAW ketika memimpin tentera.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 2 isi

Tentera Islam dilarang membunuh sesuka hati1
Tentera dilarang memusnahkan tumbuhan atau tanam-tanaman1
Baginda mendengar pandangan orang lain dalam mengatur strategi peperangan1
Berperang hanya setelah orang Islam diancam, untuk mempertahankan agama, umat dan negara1

Tandakan setiap isi yang betul.

[2 markah] (d)Sebagai pelajar, bagaimanakah anda boleh mengamalkan konsep jihad dalam kehidupan seharian?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 2 isi

Bersungguh-sungguh menuntut ilmu1
Menjaga maruah diri1
Berdedikasi / tekun melaksanakan sesuatu tugas1
Mempertahankan kesucian agama dan menyayangi tanah air1

Tandakan setiap isi yang betul.

Untuk guru: Menilai, aras sederhana, standard 8.3

Buku teks ms. 172

Soalan 14

Baca Sumber 4 dengan teliti.
Institusi Baitulmal telah diamalkan sejak zaman Nabi Muhammad SAW dan diteruskan oleh pemimpin-pemimpin lain sehingga kini. Islam juga melarang amalan riba dan menegah penipuan semasa berniaga.

[1 markah] (a)Apakah fungsi Baitulmal?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Berfungsi seperti perbendaharaan negara yang mengurus kewangan untuk pembangunan negara1

Tandakan setiap isi yang betul.

[2 markah] (b)Nyatakan dua sumber Baitulmal.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 2 isi

Zakat (zakat fitrah, zakat harta, ternakan, pertanian, emas, perak)1
Sedekah, wakaf dan wasiat1
Pelaburan dan saham1
Harta negara (cukai perdagangan, cukai harta, sumber kekayaan alam, harta tanpa waris)1
Harta daripada peperangan (jizyah, ghanimah, kharaj)1
Harta warisan yang tidak berwaris1

Tandakan setiap isi yang betul.

[1 markah] (c)Mengapakah Islam melarang amalan riba?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Riba boleh menghancurkan konsep keadilan dalam masyarakat / membebankan1

Tandakan setiap isi yang betul.

Untuk guru: Memahami, aras rendah, standard 8.4

Buku teks ms. 177

Soalan 15

Sumber 5 menunjukkan dua buah masjid.

Masjid dengan banyak tingkap dan menara putih — P: Masjid Tengkera, Melaka

Masjid berkubah dengan banyak menara — P: Masjid Tengkera, Melaka

[1 markah] (a)Mengapakah menara masjid dibina dalam bentuk tirus dan memuncak tinggi?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Supaya laungan azan didengari dari jarak yang jauh1

Tandakan setiap isi yang betul.

[2 markah] (b)Masjid P mempunyai banyak tingkap. Jelaskan sebabnya.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Iklim Nusantara panas dan lembap serta hujan yang kerap1
Tingkap yang banyak berfungsi untuk penyejukan dan pengudaraan1

Tandakan setiap isi yang betul.

[1 markah] (c)Penggunaan kubah sebagai struktur utama bumbung pada masjid Q ialah ciri seni bina zaman

ABani UmaiyahBTurki UthmaniyahCKhulafa al-Rasyidin

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Turki Uthmaniyah

Kubah sebagai struktur utama bumbung ditemui di masjid-masjid zaman Turki Uthmaniyah, contohnya Masjid Sultan Ahmet (ms. 185).

[2 markah] (d)Pada pendapat anda, mengapakah kita perlu memelihara warisan seni bina Islam di negara kita?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 2 isi

Simbol kegemilangan Tamadun Islam untuk dihayati generasi akan datang1
Menghargai kreativiti dan sumbangan masyarakat dahulu1
Menanamkan rasa bangga / cinta akan negara1
Menarik pelancong dan menjadi sumber ilmu1

Tandakan setiap isi yang betul.

Untuk guru: Menganalisis, aras sederhana, standard 8.5

Buku teks ms. 184

Bahagian C

6 markah

Jawab soalan ini dengan lengkap.

Soalan 16

Tamadun Islam memberikan sumbangan yang besar dalam bidang sosial dan ilmu pengetahuan yang kekal hingga sekarang.

[3 markah] (a)Huraikan tiga sumbangan Tamadun Islam dalam bidang sosial.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 3 isi

Mengangkat kedudukan dan maruah wanita; wanita berpeluang mendapat pendidikan (contoh: Siti 'Aisyah)1
Memajukan penyelidikan saintifik, contohnya industri kertas dan pertanian (pengairan, benih, baja)1
Mewujudkan pusat kegiatan intelektual seperti masjid di Damsyik, Kufah, Basrah dan universiti di Cordoba dan Toledo1
Kemunculan ilmuan Islam seperti Ibn Sina, Al-Khawarizmi dan Al-Biruni1

Tandakan setiap isi yang betul.

[3 markah] (b)Sebagai generasi muda, bagaimanakah anda boleh menghargai sumbangan ilmuan Islam bagi memajukan negara?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 3 isi

Mencontohi semangat Iqra': rajin membaca dan menuntut ilmu1
Menjalankan kajian / penyelidikan untuk mencipta inovasi1
Menguasai pelbagai bidang ilmu seperti sains, matematik dan teknologi1
Berkongsi ilmu dengan orang lain1
Mengkaji dan menghargai karya tokoh ilmuan Islam1

Tandakan setiap isi yang betul.

Untuk guru: Menilai, aras tinggi, standard 8.4

Buku teks ms. 178

Kembali ke nota Kertas model