Geografi nota, bab 11
Panduan kerja lapangan
Buku teks Geografi Tingkatan 2 KSSM, halaman 160–167
Matlamat bab ini
- Murid boleh memilih isu atau tajuk kerja lapangan yang sesuai daripada tema DSKP Tingkatan 2 (11.1)
- Murid boleh menentukan objektif kajian dengan menggunakan kata kerja yang sesuai (11.2)
- Murid boleh memilih kaedah kajian, iaitu pemerhatian, temu bual, soal selidik dan rujukan (11.3)
- Murid boleh merekod, mengumpul dan menganalisis data serta mempersembahkannya dalam bentuk jadual, rajah dan peta pemikiran (11.4)
- Murid boleh merumus dan menulis laporan kajian mengikut format yang ditetapkan (11.5)
11Lima langkah kerja lapangan
Kerja lapangan ialah kajian yang dibuat sendiri oleh murid di luar bilik darjah untuk mengukuhkan apa yang dipelajari dan mempraktikkan kemahiran geografi. Panduan ini membantu murid menjalankannya dengan mudah, teratur dan sistematik.
Susunan langkah: buku teks Geografi Tingkatan 2, ms. 160-161.
Setiap langkah ialah satu seksyen buku teks: 11.1 tajuk, 11.2 objektif, 11.3 kaedah, 11.4 data, 11.5 laporan. Hafal urutan ini kerana setiap langkah memberi kesan kepada langkah berikutnya.
11.1Pemilihan isu atau tajuk
Tajuk dipilih daripada tema atau isu geografi dalam DSKP Tingkatan 2. Isu semasa yang berkaitan dengan topik yang telah dipelajari amat sesuai.
Kaedah pemilihan tajuk (Rajah 11.1) mempunyai empat langkah yang dihubungkan dengan isu, tajuk, lokasi dan data.
| Langkah | Apa yang perlu dibuat |
|---|---|
| 1 | Kenal pasti isu atau masalah yang wujud. |
| 2 | Pastikan tajuk yang dipilih sudah dipelajari. |
| 3 | Pilih lokasi dan ruang yang terlibat. |
| 4 | Pastikan data dan maklumat mudah diperoleh. |
Buku teks, ms. 162 (Rajah 11.1).
Contoh tajuk dalam buku teks
Laporan contoh bertajuk "Pengangkutan awam di Taman Tun Syed Nasir, Tanjung Agas, Tangkak, Johor". Tajuk ini berkaitan dengan bab Pengangkutan yang telah dipelajari dan lokasinya jelas (satu taman perumahan).Buku teks, ms. 161.
Tajuk yang belum dipelajari atau data yang sukar diperoleh ialah pilihan yang kurang sesuai, walaupun isunya menarik.
Nyatakan empat perkara yang perlu dipastikan semasa memilih tajuk kerja lapangan.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Isu atau masalah yang wujud; tajuk sudah dipelajari; lokasi dan ruang yang terlibat; data dan maklumat mudah diperoleh.
11.2Menentukan objektif
Objektif kajian menerangkan tujuan anda menjalankan kajian. Objektif perlu dimulakan dengan kata kerja.
| Kata kerja | Contoh objektif |
|---|---|
| Mengenal pasti | Mengenal pasti jenis pengangkutan awam yang digunakan |
| Mengkaji | Mengkaji kekerapan penggunaan bas |
| Mencadangkan | Mencadangkan cara menambah baik perkhidmatan |
| Menghuraikan | Menghuraikan masalah yang dihadapi pengguna |
| Menjelaskan | Menjelaskan kepentingan pengangkutan awam |
Kata kerja: buku teks, ms. 162. Contoh ayat ialah contoh penulis berdasarkan tajuk laporan buku teks.
Objektif bukan soalan dan bukan tajuk. Tulis sebagai pernyataan yang bermula dengan kata kerja, contohnya "Mengkaji ...", bukan "Apakah ...?".
Tulis satu objektif kajian bagi tajuk "Pengangkutan awam di taman perumahan saya" menggunakan kata kerja "mengenal pasti".
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Contoh: Mengenal pasti jenis pengangkutan awam yang terdapat di taman perumahan saya. (Mulakan dengan kata kerja dan berkaitan dengan tajuk.)
11.3Penentuan kaedah kajian
Kaedah yang bersesuaian membantu anda memperoleh maklumat dengan lebih mudah dan tepat. Terdapat empat kaedah:
| Kaedah | Cara dibuat | Perkara penting |
|---|---|---|
| Pemerhatian | Membuat pemerhatian dan mencatat perkara atau isu yang hendak dikaji | Foto yang diambil menjadi bahan bukti |
| Temu bual | Berjumpa dan bersoal jawab dengan seseorang secara lisan | Perlu borang temu bual; orang yang ditemu bual ialah orang sumber |
| Soal selidik | Mengedarkan borang soal selidik; responden menjawab soalan yang disediakan | Orang yang menjawab dipanggil responden |
| Rujukan | Merujuk di pusat sumber sekolah, laman web, buku, majalah, jurnal, keratan akhbar dan bahan multimedia lain | Nyatakan sumber dalam senarai rujukan laporan |
Buku teks, ms. 163.
Jangan keliru: orang sumber ialah orang yang ditemu bual, manakala responden ialah orang yang menjawab borang soal selidik.
Bandingkan: temu bual dijalankan secara lisan dengan satu orang; soal selidik menggunakan borang bertulis yang boleh diedarkan kepada ramai orang.
Kaedah kajian manakah yang memerlukan murid mengambil foto sebagai bahan bukti?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Pemerhatian.
11.4Cara merekod, mengumpul dan menganalisis data
Data yang direkod daripada beberapa kaedah kajian perlu dikumpul dan dianalisis. Data yang dianalisis biasanya dipersembahkan dalam bentuk jadual, rajah dan peta pemikiran supaya lebih jelas dan tersusun.
| Kepentingan pengangkutan awam | Bilangan responden | Peratusan (daripada 30) |
|---|---|---|
| Mengurangkan kos | 12 | 40% |
| Mengurangkan kesesakan lalu lintas | 8 | 26.7% |
| Menjimatkan masa | 6 | 20% |
| Mengurangkan pencemaran udara | 4 | 13.3% |
| Jumlah | 30 | 100% |
Data: Jadual 11.1, buku teks ms. 164 (sumber: soal selidik). Lajur peratusan dikira oleh penulis.
Peta pemikiran (Rajah 11.2)
Murid juga boleh melukis peta pemikiran sebagai bahan grafik. Buku teks memberi lapan contoh:
Rajah 11.2 Contoh peta pemikiran: buku teks Geografi Tingkatan 2, ms. 164.
Cara mengenali: peta alir mempunyai kotak berpanah yang menunjukkan urutan; peta pokok bercabang seperti pokok; peta dakap menggunakan kurungan { }; peta titi menunjukkan hubungan antara dua perkara melalui faktor penghubung yang ditulis pada garis penghubung (contohnya "seperti").
Daripada Jadual 11.1, hitung peratus responden yang memilih "menjimatkan masa".
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
6 ÷ 30 × 100 = 20%.
11.5Merumus dan menulis laporan kajian
Selepas data dianalisis, hasil kajian dan rumusan ditulis dalam bentuk laporan mengikut format Jadual 11.2. Laporan yang siap dihantar kepada guru mata pelajaran untuk ditaksir dan dinilai.
| Bil. | Kandungan laporan |
|---|---|
| 1 | Penghargaan |
| 2 | Pendahuluan |
| 3 | Objektif kajian |
| 4 | Kawasan kajian |
| 5 | Kaedah kajian |
| 6 | Hasil kajian |
| 7 | Rumusan |
| 8 | Rujukan |
| 9 | Lampiran |
Jadual 11.2 Format laporan kajian lapangan: buku teks, ms. 165.
Kriteria penilaian (Rajah 11.3)
| Peringkat | Perkara yang dinilai |
|---|---|
| 1. Perancangan | Jadual kerja, pengagihan kerja, objektif kajian, penentuan kaedah kajian |
| 2. Proses awal | Mengumpul maklumat daripada pelbagai sumber menggunakan kaedah yang sesuai |
| 3. Laporan akhir | Grafik, tafsiran konsep, isi utama / huraian / contoh |
Buku teks, ms. 165.
Surat yang berkaitan (ms. 166-167)
- Surat makluman kepada ibu bapa/penjaga: memberitahu bahawa semua murid terlibat dalam kerja lapangan sebagai sebahagian pentaksiran sekolah, dilaksanakan di luar waktu persekolahan, pada tarikh yang ditetapkan sekolah. Ada keratan jawapan untuk ibu bapa membenarkan atau tidak membenarkan anak mereka.
- Surat akuan diri murid: ditandatangani pengetua dan diberi kepada murid untuk meminta kerjasama pihak yang dikunjungi bagi mendapatkan maklumat.
Dalam format laporan, rujukan berada sebelum lampiran, dan rumusan berada selepas hasil kajian.
Nyatakan tiga bahagian laporan kajian lapangan yang ditulis selepas "Hasil kajian".
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Rumusan, rujukan, lampiran.
Rumusan
| Langkah | Isi penting |
|---|---|
| 11.1 Tajuk | Kenal pasti isu; tajuk sudah dipelajari; pilih lokasi dan ruang; data mudah diperoleh. |
| 11.2 Objektif | Mulakan dengan kata kerja: mengenal pasti, mengkaji, mencadangkan, menghuraikan, menjelaskan. |
| 11.3 Kaedah | Pemerhatian (foto), temu bual (orang sumber), soal selidik (responden), rujukan (senarai rujukan). |
| 11.4 Data | Rekod, kumpul, analisis; persembahkan dalam jadual, rajah dan peta pemikiran. |
| 11.5 Laporan | Sembilan bahagian: penghargaan hingga lampiran; dinilai pada perancangan, proses awal, laporan akhir. |