Akhlak: Masjid Destinasiku
Matlamat bab ini
- Murid boleh menyatakan maksud masjid dari segi bahasa dan istilah (6.9.1)
- Murid boleh menyatakan dalil naqli berkaitan adab di masjid (6.9.2)
- Murid boleh menjelaskan adab ketika masuk, berada di dalam dan keluar dari masjid (6.9.3)
- Murid boleh menghuraikan hikmah beradab di masjid (6.9.4)
- Murid boleh menerangkan cara memakmurkan masjid dan merancang aktiviti untuk memakmurkannya (6.9.5, 6.9.6)
Pelajaran 28 ialah tentang masjid مسجد, destinasi yang sentiasa kita tuju. Kita belajar maksud masjid, dalil naqli tentang adab di masjid, adab ketika masuk, berada di dalam dan keluar, hikmah beradab dan cara memakmurkan masjid.
16.1Maksud masjid مقصود مسجد
Dari segi bahasa: berasal daripada perkataan Arab sajada yang bermaksud sujud. Masjid ialah tempat sujud.
Dari segi istilah: tempat yang dibina khusus untuk solat lima waktu dan solat sunat bagi orang Islam.
مسجد برأصل درڤد ڤركاتاءن عرب سجد، ياءيت تمڤت سجود. دري سڬي ايستيله، مسجد اياله تمڤت يڠ دبينا خصوص اونتوق صلاة ليم وقتو دان صلاة سنة باڬي اورڠ إسلام.
Buku teks Pendidikan Islam Tingkatan 2, ms. 211.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
16.2Dalil naqli adab di masjid دليل نقلي ادب دمسجد
1. Ayat al-Quran: orang yang layak memakmurkan masjid
Ayat al-Quran: buku teks, ms. 211.
Maksud ayat (buku teks)
Sesungguhnya yang layak memakmurkan (menghidupkan) masjid Allah SWT ialah orang yang beriman kepada Allah SWT dan hari akhirat, serta mendirikan solat, menunaikan zakat dan tidak takut melainkan Allah SWT. Maka dengan sifat itu, mereka diharapkan menjadi golongan yang mendapat petunjuk.
2. Hadis: ganjaran membina masjid
Maksud hadis (buku teks, Spektrum Ilmu)
Uthman bin Affan RA berkata, "Aku mendengar Rasulullah SAW bersabda, Sesiapa yang membina masjid kerana Allah SWT, Allah SWT akan membina untuknya di dalam syurga seumpamanya."
3. Hadis: solat dua rakaat sebelum duduk
Maksud hadis (buku teks)
Apabila seseorang daripada kamu memasuki masjid, hendaklah dia menunaikan solat dua rakaat sebelum dia duduk.
Hadis dan maksud: buku teks, ms. 211 dan 212.
| Dalil | Pengajaran |
|---|---|
| Surah at-Taubah, 9: 18 | Yang layak memakmurkan masjid ialah orang beriman yang solat, berzakat dan hanya takut kepada Allah SWT |
| Hadis Uthman bin Affan RA | Membina masjid kerana Allah SWT dibalas dengan bangunan seumpamanya di syurga |
| Hadis Abu Qatadah RA | Solat dua rakaat sebelum duduk apabila masuk masjid (solat sunat tahiyyatulmasjid) |
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
16.3Adab di masjid ادب دمسجد
| Masuk ke masjid | Berada di dalam masjid | Keluar dari masjid |
|---|---|---|
| Sunat membaca doa memohon dibukakan pintu rahmat Membaca selawat ketika melihat masjid Mendahulukan kaki kanan Tidak membawa sesuatu yang berbau atau mengganggu keselesaan jemaah lain |
Menunaikan solat sunat tahiyyatulmasjid Berniat iktikaf selepas selesai solat sunat tahiyyatulmasjid Duduk dengan tertib dan menghadap kiblat Menjaga ketenteraman masjid Berzikir, membaca al-Quran, menuntut ilmu dan berselawat Memperkatakan sesuatu yang berfaedah |
Sunat membaca doa memohon limpah kurnia Allah SWT Memulakan langkah dengan kaki kiri Memberi salam kepada orang yang berada di dalam atau berhampiran pintu masjid (mengikut keadaan) |
Buku teks, ms. 212.
Doa masuk dan keluar masjid
Maksud: Ya Allah, bukakanlah untukku pintu rahmat-Mu.
Maksud: Ya Allah, sesungguhnya aku memohon kepada-Mu limpah kurnia-Mu.
Doa dan maksud: buku teks, ms. 212.
Hadis Fatimah binti Rasulullah SAW
Adab ini berdasarkan hadis berikut.
Maksud hadis (buku teks)
Fatimah binti Rasulullah SAW berkata, "Apabila Rasulullah SAW masuk ke masjid, baginda membaca: Dengan nama Allah, salam sejahtera ke atas Rasulullah. Ya Allah, ampunkanlah dosaku dan bukakanlah untukku pintu rahmat-Mu. Apabila keluar, baginda membaca bacaan yang sama tetapi memohon: bukakanlah untukku pintu kurnia-Mu."
Hadis dan maksud: buku teks, ms. 213.
| Masuk masjid | Keluar masjid | |
|---|---|---|
| Kaki | Kanan dahulu | Kiri dahulu |
| Doa memohon | Pintu rahmat dibuka | Limpah kurnia Allah SWT |
| Bacaan lain | Bismillah, salam ke atas Rasulullah SAW dan memohon ampun atas dosa (hadis Fatimah) | |
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
16.4Hikmah beradab di masjid حكمه برادب دمسجد
| Hikmah | Penerangan |
|---|---|
| Menenangkan akal fikiran | Fikiran tenang kerana semua orang menjaga adab masing-masing |
| Merasai ketenangan jiwa | Setiap orang menumpukan sepenuh hati beribadah kepada Allah SWT |
| Mengukuhkan persaudaraan | Timbul perasaan kasih sayang sesama Islam kerana menurut tuntutan agama |
| Ibadah sempurna dan khusyuk | Suasana persekitaran tenteram apabila semua orang beradab |
| Memperkasakan fungsi masjid | Masjid digunakan untuk kepentingan umat dan menyerlahkan syiar Islam |
| Kembali kepada ajaran Rasulullah SAW | Baginda membina dan memakmurkan masjid di mana-mana sahaja baginda berada, maka kita kembali mengikut teladan itu |
Buku teks, ms. 213.
16.5Cara memakmurkan masjid چارا مغعمارهكن مسجد
Masjid ialah syiar dan hak bersama masyarakat Islam. Maka kita perlu melibatkan diri dalam aktiviti yang diadakan di masjid.
Menunaikan solat fardu berjemaah setiap waktu dan berazam datang ke masjid. Solat berjemaah ialah fardu kifayah yang menunjukkan fungsi masjid sebagai tempat ibadah umat Islam.
Belajar membaca al-Quran dan tafsir, berzikir dan beriktikaf. Pelbagai ibadah boleh dilakukan dalam satu masa.
Menyediakan bilik bagi musafir. Ini menarik lebih ramai ke masjid dan memenuhi keperluan semasa masyarakat.
Menganjurkan aktiviti yang menarik minat semua lapisan masyarakat seperti sukan dan riadah.
Buku teks, ms. 214.
Aktiviti buku teks (ms. 215)
Jika anda dilantik menjadi pengerusi surau sekolah, nyatakan cara yang dapat anda lakukan untuk memakmurkan surau itu.
Contoh idea (bukan daripada buku teks): solat berjemaah, kelas al-Quran, ceramah, kempen kebersihan dan program sukan atau riadah untuk pelajar.