45 markah. Guna mod Latihan untuk menyemak setiap jawapan, atau mod Peperiksaan untuk menjawab semua soalan dahulu. Sediakan sehelai kertas kosong dan pensel untuk soalan C2.
Bahagian A: soalan objektif
10 markah
Jawab semua soalan. Pilih satu jawapan yang betul bagi setiap soalan.
1
Soalan 1
Apakah maksud teknologi pembuatan produk?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Teknologi pembuatan produk ialah satu kaedah menghasilkan produk sama ada menggunakan alatan tangan atau mesin (ms. 25). A ialah electrostatic, B ialah electroplating dan D ialah model.
Untuk guru: Mengingat, aras rendah, standard 2.1.1
Buku teks ms. 25
2
Soalan 2
Gambar menunjukkan seorang tukang memotong papan kayu. Apakah kaedah pembuatan yang digunakan dan apakah sumber tenaganya?
Gambar 1
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Kaedah moden menggunakan mesin yang digerakkan oleh tenaga elektrik, contohnya mesin gergaji. Kaedah konvensional menggunakan tangan sebagai sumber tenaga, contohnya gergaji tangan (ms. 27).
Untuk guru: Memahami, aras rendah, standard 2.1.2
Buku teks ms. 27
3
Soalan 3
Antara berikut, yang manakah ciri kaedah moden dalam pembuatan produk? I Bentuk seragam antara satu dengan yang lain II Kuantiti pengeluaran terhad III Nilai estetika tinggi IV Mempunyai piawai yang ditetapkan
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Kaedah moden menghasilkan bentuk seragam dan mempunyai piawai yang ditetapkan. Kuantiti terhad dan nilai estetika tinggi ialah ciri kaedah konvensional (Jadual 2.1.1).
Untuk guru: Mengingat, aras rendah, standard 2.1.3
Buku teks ms. 28
4
Soalan 4
Gambar 2 menunjukkan mata gerudi mesin membuang sebahagian bahan daripada blok logam supaya menjadi bentuk yang dikehendaki. Apakah kaedah pembuatan ini?
Gambar 2
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Pemesinan (machining) ialah proses membuang sesuatu bahagian daripada bahan supaya menjadi bentuk yang dikehendaki (Jadual 2.1.3, ms. 31).
Untuk guru: Memahami, aras rendah, standard 2.1.6
Buku teks ms. 31
5
Soalan 5
Gambar 3 menunjukkan model sebuah enjin yang mempunyai bahagian yang boleh bergerak. Mengapakah pereka bentuk menghasilkan model jenis ini?
Gambar 3
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Ini model berfungsi. Pereka menilai kefungsian dari segi pergerakan, kesesuaian cantuman dan jenis bahan (ms. 32). Model statik pula hanya untuk melihat rupa bentuk dan tiada bahagian yang boleh digerakkan.
Untuk guru: Memahami, aras rendah, standard 2.1.6
Buku teks ms. 32
6
Soalan 6
Empat langkah menghasilkan acuan plaster of paris dinyatakan di bawah. P Sapukan lapisan minyak pada model awal 3D Q Celupkan separuh bahagian model ke dalam pes R Letakkan pes plaster of paris di dalam bekas S Tanggalkan model awal 3D dengan berhati-hati Apakah urutan yang betul?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Selepas pes diletakkan dalam bekas (R), model disapu minyak (P), dicelup separuh (Q), dibiarkan kering, kemudian ditanggalkan (S) (Rajah 2.1.8).
Untuk guru: Mengaplikasi, aras sederhana, standard 2.1.6
Buku teks ms. 33
7
Soalan 7
Seorang murid menyediakan 360 ml campuran epoxy resin dan epoxy hardener dengan nisbah 50 : 50. Berapakah isi padu epoxy resin yang diperlukan?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Nisbah 50 : 50 bermaksud separuh-separuh. 360 ml ÷ 2 = 180 ml resin dan 180 ml hardener (Rajah 2.1.9).
Untuk guru: Mengaplikasi, aras rendah, standard 2.1.7
Buku teks ms. 34
8
Soalan 8
Rajah 1 menunjukkan susunan radas untuk proses electroplating. Apakah fungsi bahagian S?
Rajah 1
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
S ialah cecair elektrolit (larutan kuprum sulfat). Ia membenarkan arus elektrik bertindak balas dengan bahan saduran dan bahan yang disadur (Rajah 2.1.15). P ialah bateri (punca kuasa), Q ialah kepingan kuprum (menyaluti objek) dan wayar mengalirkan arus.
Untuk guru: Menganalisis, aras sederhana, standard 2.1.8
Buku teks ms. 37
9
Soalan 9
Seorang pereka bentuk menilai model 3D gasing menggunakan borang penilaian reka bentuk. Dia mendapati gasing tidak berpusing dengan baik dan mudah tumbang. Prinsip reka bentuk manakah yang tidak dipenuhi dan apakah tindakan yang sesuai?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Kriteria keseimbangan bagi gasing ialah gasing berpusing dengan baik (Jadual 2.1.5). Model dinilai sebelum produk sebenar supaya kelemahan diatasi, jadi reka bentuk perlu ditambah baik (ms. 38-39).
Untuk guru: Menganalisis, aras sederhana, standard 2.1.9, 2.1.10
Buku teks ms. 38
10
Soalan 10
Sebuah syarikat menghasilkan kunci daripada keluli. Syarikat itu mahu kunci tahan karat dan calar, dan mempunyai warna tembaga yang cantik. Kaedah kemasan manakah yang paling sesuai dan mengapa?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Electroplating sesuai untuk bahan binaan logam kerana memerlukan kekonduksian elektrik, dan saduran melindungi permukaan daripada calar dan karat serta memberi warna (ms. 36). Pelekat sesuai untuk kayu dan MDF; electrostatic ialah kajian cas statik, bukan kaedah kemasan.
Untuk guru: Menilai, aras sederhana, standard 2.1.8
Buku teks ms. 36
Bahagian B: soalan objektif pelbagai bentuk
24 markah
Jawab semua soalan. Setiap soalan bernilai 4 markah.
11
Soalan 11
Nyatakan sama ada alat atau mesin berikut digunakan dalam kaedah konvensional atau kaedah moden.
Gergaji tangan dan ketam kayu digerakkan oleh tangan (konvensional). Pemutar skru tanpa wayar dan mesin penyembur cat digerakkan oleh tenaga elektrik (moden), ms. 27.
Untuk guru: Mengingat, aras rendah, standard 2.1.2
Buku teks ms. 27
12
Soalan 12
Padankan setiap gambar dengan kaedah pembuatan yang betul.
[1 markah](a)PTunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tuangan
[1 markah](b)QTunjuk jawapanSembunyi jawapan
Sambungan
[1 markah](c)RTunjuk jawapanSembunyi jawapan
Pembentukan
[1 markah](d)STunjuk jawapanSembunyi jawapan
Pemesinan
P: peleburan dan menuang ke dalam acuan (tuangan). Q: menyambungkan bahagian (sambungan, di sini mengimpal). R: mengubah bentuk bahan (pembentukan). S: membuang sebahagian bahan (pemesinan). Jadual 2.1.3, ms. 31.
Untuk guru: Memahami, aras rendah, standard 2.1.6
Buku teks ms. 31
13
Soalan 13
Tandakan (✓) bagi pernyataan yang betul dan (✗) bagi pernyataan yang salah tentang kemasan model 3D.
[1 markah](a)Cas elektrik yang berlainan saling menarik antara satu dengan yang lain.Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
✓ Betul
[1 markah](b)Electroplating sesuai digunakan pada kayu kerana kayu mengalirkan arus elektrik.Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
✗ Salah
[1 markah](c)Cecair elektrolit bagi saduran tembaga ialah kuprum sulfat.Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
✓ Betul
[1 markah](d)Pelekat ialah bahan kemasan yang sesuai untuk bahan binaan keluli.Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
✗ Salah
(b) Electroplating memerlukan kekonduksian elektrik dan sesuai untuk bahan berasaskan logam, bukan kayu. (d) Pelekat digunakan pada kayu dan MDF; keluli sesuai disembur, disapu atau disadur (Jadual 2.1.4).
Untuk guru: Mengingat, aras rendah, standard 2.1.8
Buku teks ms. 36
14
Soalan 14
Rajah 2 menunjukkan carta alir proses pembuatan produk. Namakan bahagian yang diwakili oleh huruf P, Q, R dan S.
Rajah 2
[1 markah](a)PTunjuk jawapanSembunyi jawapan
Kaji selidik
[1 markah](b)QTunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mock-up
[1 markah](c)RTunjuk jawapanSembunyi jawapan
Penilaian / pengujian
[1 markah](d)STunjuk jawapanSembunyi jawapan
Kaedah moden
Urutan: perancangan, kaji selidik (P), lakaran atau lukisan, mock-up (Q) atau model, penilaian atau pengujian (R), pembinaan produk, kemudian kaedah konvensional atau kaedah moden (S). Rajah 2.1.2, ms. 26.
Untuk guru: Memahami, aras rendah, standard 2.1.2
Buku teks ms. 26
15
Soalan 15
Kenal pasti aspek perbezaan antara kaedah konvensional dengan kaedah moden yang paling jelas ditunjukkan dalam setiap situasi.
[1 markah](a)Sebuah kilang boleh mengeluarkan 5 000 botol, tetapi seorang tukang yang bekerja dengan tangan hanya mampu mengeluarkan 20 botol.Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Kuantiti
[1 markah](b)Pelanggan memilih kerusi buatan tangan kerana keindahan dan nilai seninya yang tinggi.Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Estetika
[1 markah](c)Semua cawan yang dikeluarkan oleh mesin mempunyai bentuk yang sama antara satu dengan yang lain.Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Hasil (bentuk)
[1 markah](d)Setiap tukang menggunakan ukuran sendiri dan tiada piawai tertentu yang dipatuhi.Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Kualiti
(a) kuantiti: pengeluaran terhad (konvensional) berbanding banyak (moden). (b) estetika: nilai estetika tinggi (konvensional). (c) hasil (bentuk produk): bentuk seragam (moden). (d) kualiti: konvensional tiada piawai tertentu, moden mempunyai piawai yang ditetapkan (Jadual 2.1.1).
Untuk guru: Menganalisis, aras sederhana, standard 2.1.3
Buku teks ms. 28
16
Soalan 16
Langkah menghasilkan model 3D menggunakan epoxy resin dan epoxy hardener dinyatakan di bawah dalam susunan yang tidak betul. P Tuangkan campuran ke dalam acuan Q Kacau campuran kedua-dua bahan sehingga sebati R Biarkan bahan mengeras dan keluarkan hasil tuangan daripada acuan S Sediakan sukatan epoxy resin dan epoxy hardener dengan nisbah 50 : 50 Susun langkah-langkah itu mengikut urutan yang betul.
Sediakan resin dan hardener 50 : 50 (S), kacau hingga sebati (Q), tuang ke dalam acuan (P), biarkan mengeras dan keluarkan (R). Pakai sarung tangan getah kerana bahan ini merengsakan dan menghakis (Rajah 2.1.9, ms. 34).
Untuk guru: Mengaplikasi, aras rendah, standard 2.1.7
Buku teks ms. 34
Bahagian C: soalan subjektif
11 markah
Jawab semua soalan. Tulis jawapan anda di ruang yang disediakan. Untuk lakaran, gunakan kertas kosong, kemudian tandakan skema sendiri.
17
Soalan 17
Sebuah kilang perabot menggunakan kaedah moden untuk menghasilkan kerusi kayu. Mesin di kilang itu menghasilkan 15 buah kerusi dalam satu jam dan beroperasi selama 8 jam sehari. Seorang tukang yang menggunakan kaedah konvensional hanya dapat menghasilkan 12 buah kerusi sehari.
[1 markah](a)Berapakah bilangan kerusi yang dapat dihasilkan oleh tukang itu dalam 5 hari?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah](b)Hitung bilangan kerusi yang dihasilkan oleh kilang dalam 5 hari dan beza bilangannya dengan tukang itu.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah](c)Walaupun kilang menghasilkan lebih banyak kerusi, nyatakan satu sebab pelanggan masih memilih kerusi buatan tukang.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 1 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
Untuk guru: Mengaplikasi, aras sederhana, standard 2.1.3
Buku teks ms. 28
18
Soalan 18
Kelab Reka Bentuk dan Teknologi sekolah akan menjual rantai kunci berbentuk gasing pada Hari Kantin. Anda ditugaskan membuat lakaran model 3D bermaklumat untuk rantai kunci itu.
[2 markah](a)Nyatakan dua maklumat penting yang mesti ada pada lakaran model 3D.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 2 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[3 markah](b)Pada kertas kosong, lakarkan rantai kunci gasing anda. Labelkan lakaran anda. Kemudian semak lakaran anda dengan skema dan tandakan setiap perkara yang ada.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Contoh: lakaran 3D gasing berbadan bulat yang meruncing ke bawah, tinggi 60 mm dan lebar 40 mm, badan plastik berwarna biru, hujung bawah logam keluli lembut, gelung rantai kunci di atas.
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah](c)Selepas model 3D siap dibuat, model itu perlu dinilai. Nyatakan satu aspek penilaian dan satu sebab model dinilai sebelum produk sebenar dihasilkan.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
Untuk guru: Mencipta, aras tinggi, standard 2.1.4, 2.1.5, 2.1.9
