Pendidikan Muzik notesnota, unit 1
Indahnya Melodi
Notes made with reference toNota dibuat dengan rujukan kepada TextbookBuku teks Pendidikan Muzik Tingkatan 3 (KSSM), pageshalaman 2–23
What this chapter coversMatlamat bab ini
- Murid boleh bernyanyi lagu dua lapisan suara (harmoni) dengan pic yang betul (1.1.1)
- Murid boleh memainkan alat muzik secara ensembel berdasarkan skor dengan teknik, pic, ton dan irama yang betul (2.1.1)
- Murid boleh memainkan alat muzik dengan keseimbangan bunyi yang sesuai (2.1.2)
- Murid boleh membaca dan menulis not muzik serta tanda rehat mengikut nilai, iaitu minim bertitik dan semikuaver (3.1.1)
- Murid boleh menerangkan maksud terminologi mezzo piano, mezzo forte, adagio, staccato dan legato (3.1.3)
- Murid boleh menerangkan maksud dan menulis arahan persembahan pada skor muzik, iaitu akhiran 1, 2 dan tanda frasa (3.1.4)
- Murid boleh mencipta melodi mudah dalam nada C Major menggunakan meter 2/4, jenis not dan tanda rehat (4.1.1)
- Murid boleh merancang dan membuat persembahan hasil ciptaan (4.1.2)
- Murid boleh menganalisis dan memberi pendapat tentang muzik Malaysia (Orkestra Cina Moden) dari aspek genre, latar belakang, alat muzik, fungsi, cara persembahan dan elemen muzik (5.1.1)
1.1Bernyanyi secara ensembel: nyanyian harmoni
Nyanyian harmoni ialah nyanyian paduan suara mengikut not-not yang telah digubah secara muzikal. Ia terdiri daripada dua atau lebih lapisan suara. Contohnya nyanyian kumpulan duet, nasyid dan koir.
- Dalam nyanyian unison semua orang menyanyi lapisan suara yang sama. Dalam nyanyian harmoni, kumpulan berbeza menyanyi lapisan suara yang berbeza pada masa yang sama.
- Suara manusia boleh dibahagikan kepada empat jenis suara: soprano, alto, tenor dan bes.
- Suara perempuan: soprano (paling tinggi) dan alto. Suara lelaki: tenor dan bes (paling rendah).
| Jenis suara | Dinyanyikan oleh | Pic (tinggi ke rendah) |
|---|---|---|
| Soprano | Perempuan | Paling tinggi |
| Alto | Perempuan | Tinggi sederhana |
| Tenor | Lelaki | Rendah sederhana |
| Bes | Lelaki | Paling rendah |
Susunan suara berdasarkan rajah Tahukah Anda? dalam buku teks Pendidikan Muzik Tingkatan 3, ms. 4 (suara perempuan di atas, suara lelaki di bawah; anak panah menunjukkan pic yang makin tinggi).
Nyanyian harmoni bukan nyanyian unison. Jika semua menyanyi not yang sama, itu unison. Harmoni sentiasa ada sekurang-kurangnya dua lapisan suara.
Latihan nyanyian dan lagu Hai Hello Hello
- Latihan Nyanyian 1 (meter 4/4): menyanyi dua lapisan suara dengan not panjang yang bersambung.
- Latihan Nyanyian 2: tiga kumpulan, Kumpulan A, B dan C, menyanyi tiga lapisan suara; kemudian semua menyanyi serentak bersama-sama.
- Latihan Nyanyian 3: melodi dengan tempo krocet = 80 dan kord C, G, Am, Em dan D di atas skor.
- Hai Hello Hello (lagu dan lirik: Rosman Adam), tempo krocet = 80. Skor mempunyai Suara 1 dan Suara 2 dan tiga bahagian bertanda A, B dan C. Kord pengiring ditulis di atas skor (antaranya G, Em, Am, D, C). Rangkap yang berwarna hijau dinyanyikan secara harmoni.
Lirik lagu tidak disalin di sini. Hayati lagu itu dalam buku teks dan audio. Mesej lagu (daripada tajuk dan bahagian yang berulang, tafsiran): ucapan salam dan semangat ceria untuk semua orang.
Nyanyi dengan pic yang betul (not yang tepat) dan dengar lapisan suara kumpulan lain supaya bunyi seimbang.
Namakan empat jenis suara dan nyatakan dua yang dinyanyikan oleh lelaki. Apakah beza harmoni dengan unison?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Soprano, alto, tenor dan bes. Lelaki: tenor dan bes. Unison: satu lapisan suara yang sama; harmoni: dua atau lebih lapisan suara serentak.
2.1Bermain alat muzik secara ensembel: gitar
Standard 2.1.1: memainkan alat muzik secara ensembel berdasarkan skor dengan teknik, pic, ton dan irama yang betul. Dalam unit ini alat muzik ialah gitar.
| Teknik asas | Maksud |
|---|---|
| Penjarian kord | Cara memegang kord dengan teknik yang betul |
| Strumming | Teknik bermain gitar secara strumming (memetik tali dengan gerakan ke bawah dan ke atas, mengikut simbol pada skor) |
| Permainan skel | Memainkan skel Major dan minor dengan penjarian yang betul |
Lima langkah pembelajaran gitar
- Mempelajari penjarian kord: kord I, IV dan V dalam nada F Major, D minor, Bb Major dan G minor.
- Memahirkan penjarian dan strumming berdasarkan kord dan irama.
- Memainkan skel (penjarian skel gitar).
- Mengiringi lagu: bermain gitar berdasarkan kord untuk mengiringi lagu.
- Membuat persembahan gitar: mempersembahkan ensembel gitar secara kumpulan.
Keseimbangan bunyi (2.1.2): memainkan gitar dengan bunyi yang sesuai dengan kumpulan, tidak terlalu kuat atau terlalu lembut. Permainan gitar yang baik merangkumi tempo yang tepat, ton yang baik dan kesesuaian cara strumming.
Kord primer dalam nada F Major
Kord primer ialah kord pada darjah I, IV dan V. Dalam F Major: F (I), Bb (IV) dan C (V).
Rajah daripada buku teks Pendidikan Muzik Tingkatan 3, ms. 10.
- Huruf besar Roman (I, IV, V) ialah kord Major; huruf kecil (ii, iii, vi) ialah kord minor (Gm, Am, Dm); viio ialah kord E dim.
- Gambar penjarian kord C menunjukkan jari 1, 2 dan 3; kord F dan Bb menunjukkan jari 1, 2, 3 dan 4.
Kord primer ialah I, IV dan V sahaja. Gm, Am dan Dm bukan kord primer dalam F Major.
Skel F Major pada gitar
Skel F Major mempunyai lapan not: F, G, A, Bb, C, D, E, F. Tanda kunci mempunyai satu bemol (Bb). Penjarian yang ditunjukkan dalam buku teks:
| Not | F | G | A | Bb | C | D | E | F |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Jari | 1 | 3 | 0 (buka) | 1 | 3 | 0 (buka) | 2 | 3 |
Rajah daripada buku teks Pendidikan Muzik Tingkatan 3, ms. 11.
Strumming
- Simbol strumming: simbol berbentuk kurungan (⊓) = strum ke bawah; V = strum ke atas.
- Sebelum bermain, tepuk irama dahulu.
- Latihan Strumming 1 (tempo krocet = 80, 4/4, kord F, Bb, C, F): tiga krocet strum ke bawah dan satu tanda rehat krocet dalam satu bar, kemudian empat krocet; berakhir dengan semibrif (4 detik).
- Latihan Strumming 2: menambah dua kuaver pada detik tertentu (contohnya detik 4 dan &). Dalam buku teks, kuaver pertama ialah strum ke bawah dan kuaver kedua strum ke atas (diperoleh daripada simbol yang ditunjukkan).
Nyatakan kord primer dalam F Major. Apakah jari untuk not A pada skel F Major?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
F, Bb dan C. Not A dimainkan pada tali buka (0), tanpa jari.
3.1Notasi muzik dan terminologi
Jenis not dan tanda rehat (3.1.1)
Rajah daripada buku teks Pendidikan Muzik Tingkatan 3, ms. 16.
| Jenis not | Nilai (kiraan) | Tanda rehat |
|---|---|---|
| Semibrif | 4 | tanda rehat semibrif |
| Minim bertitik | 3 | tanda rehat minim bertitik |
| Minim | 2 | tanda rehat minim |
| Krocet | 1 | tanda rehat krocet |
| Kuaver | ½ | tanda rehat kuaver |
| Semikuaver | ¼ | tanda rehat semikuaver |
Buku teks memberi nilai minim bertitik (3) dan semikuaver (¼). Nilai lain (semibrif, minim, krocet, kuaver) ialah pelajaran terdahulu dan nilai tanda rehat sama dengan nilai not.
Titik di sebelah not atau tanda rehat menambah nilainya sebanyak setengah (½) daripada nilai asal.
Contoh pengiraan titik
Minim bertitik: 2 + ½ × 2 = 2 + 1 = 3 kiraan.Krocet bertitik: 1 + ½ × 1 = 1½ kiraan.
Satu semikuaver = ¼ kiraan, jadi 4 semikuaver = 1 kiraan = 1 krocet.
Mengisi bar dalam meter 3/4
Meter 3/4 = 3 kiraan dalam satu bar. Minim bertitik (3) memenuhi satu bar. Minim + krocet = 2 + 1 = 3. Krocet + dua kuaver + krocet = 1 + 1 + 1 = 3.
Titik menambah setengah daripada nilai not itu sendiri, bukan 1 kiraan sentiasa. Titik pada minim menambah 1, titik pada krocet menambah ½.
Dalam buku teks, Latihan Irama 1 menggunakan meter 3/4; Latihan Irama 2 hingga 4 menggunakan meter 4/4 dengan kiraan 1 & 2 & dan e & a untuk not yang lebih pendek. Tepuk tempo sambil menyenandungkan irama.
Hitung jumlah kiraan: minim bertitik + krocet dalam meter 4/4. Berapa semikuaver menyamai dua krocet?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
3 + 1 = 4 kiraan, memenuhi satu bar 4/4. Satu krocet = 4 semikuaver, jadi dua krocet = 8 semikuaver.
Dinamik dan artikulasi (3.1.3)
Rajah daripada buku teks Pendidikan Muzik Tingkatan 3, ms. 18.
| Istilah | Simbol | Maksud |
|---|---|---|
| Mezzo piano | mp | Sederhana lembut |
| Mezzo forte | mf | Sederhana kuat |
| Staccato | Stacc | Terputus-putus |
| Legato | Leg / Legato | Lancar atau licin |
| Adagio (tempo) | Adagio | Perlahan, krocet = 66 hingga 76 |
Dinamik ialah kuat atau lembut, tempo ialah laju atau perlahan. mp dan mf ialah dinamik; Adagio ialah tempo; staccato dan legato ialah cara memainkan not (artikulasi).
Arahan persembahan (3.1.4)
Rajah daripada buku teks Pendidikan Muzik Tingkatan 3, ms. 18 (lirik di bawah skor ditutup).
- Akhiran 1, 2: main sehingga tanda akhiran 1, kemudian ulang semula dari tempat yang ada tanda permulaan ulangan dan terus main sehingga berjumpa tanda akhiran 2. Bar yang mempunyai tanda akhiran 1 tidak perlu dimainkan pada ulangan.
- Tanda frasa: garis lengkung di atas not. Frasa ialah satu rangkai lagu yang dinyanyikan dalam satu nafas atau tidak putus.
Pada ulangan, bar akhiran 1 dilangkau, bukan dimainkan. Akhiran 2 dimainkan selepas ulangan.
Apakah maksud staccato? Mengapakah tanda frasa penting kepada penyanyi?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Staccato bermaksud terputus-putus. Tanda frasa menunjukkan satu rangkai lagu yang dinyanyikan dalam satu nafas tanpa putus (penyanyi tahu tempat bernafas).
4.1Pengkaryaan: mencipta melodi dalam meter 2/4
Irama ialah pergerakan bunyi muzikal hasil gabungan bunyi panjang dan pendek. Pic ialah kedudukan bunyi (rendah, tengah, tinggi). Melodi = irama + pic.
Empat langkah penciptaan (buku teks ms. 19):
- Mencipta corak irama menggunakan meter 2/4, 3/4 atau 4/4 serta not dan tanda rehat.
- Menyusun pic berdasarkan solfa do, re, mi, fa, so, la, ti, do pada baluk.
- Mencipta lirik yang mempunyai makna dan ketepatan irama yang betul.
- Membuat persembahan: menyanyikan hasil ciptaan dengan iringan gitar dan alat perkusi.
Melodi dalam meter 2/4 (ms. 20 hingga 21)
- Langkah 1: cipta corak irama 8 bar menggunakan krocet dan minim sebagai irama asas. Meter 2/4 = 2 kiraan dalam satu bar, jadi 8 bar = 16 kiraan.
- Langkah 2: gunakan solfa do, mi dan so sebagai permulaan; letakkan solfa di bawah corak irama.
- Langkah 3: susun pada baluk dalam nada C Major: do = C, mi = E, so = G.
- Langkah 4: namakan hasil karya, letakkan tempo yang sesuai, dan masukkan nama pencipta serta lirik.
Not tonik ialah not do bagi sesebuah skel. Pada kebiasaannya sesebuah lagu berakhir dengan not tonik.
Tip Penciptaan (buku teks): gunakan corak irama yang berulang-ulang bagi mengukuhkan melodi sesebuah ciptaan.
Lagu nyanyian mempunyai lirik. Lagu yang melodinya dimainkan oleh alat berpic dipanggil lagu instrumental (Info Muzik, ms. 20).
Merancang dan membuat persembahan (4.1.2)
Cadangan aktiviti buku teks: cipta melodi sendiri mengikut Langkah 1 hingga 4 dan persembahkan ciptaan pada akhir pembelajaran.
Berapa kiraan dalam 8 bar meter 2/4? Apakah not C Major bagi so?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
8 × 2 = 16 kiraan. So ialah G.
5.1Penghayatan muzik: Orkestra Cina Moden
Orkestra Cina Moden (dikenali sebagai Hua Yue Tuan) ialah ensembel muzik yang menggabungkan ciri-ciri muzik Cina dan Barat. Gabungan itu menghasilkan muzik yang unik dan asli. Ia sangat popular dalam kalangan masyarakat Cina di seluruh Malaysia.
Perkembangan (latar belakang)
| Tempoh | Perkembangan |
|---|---|
| Awal kurun ke-20 | Pelajar Cina yang melanjutkan pengajian muzik di Eropah kembali ke tanah air China dan membentuk orkestra unik yang menggunakan muzik Cina dan Barat |
| 1930-an | Titik bermulanya orkestra moden di negara China |
| 1960-an | Mula bertapak di Malaysia, kesan beberapa ahli muzik tempatan yang dipengaruhi pelajaran muzik di Hong Kong dan juga popularitinya melalui rekod-rekod yang boleh didapati di Malaysia |
Kedudukan persembahan
Kedudukan duduk mengikut format Orkestra Barat: konduktor, pemain alat muzik tiupan, digesek, dipetik dan perkusi, serta skor muzik.
Rajah daripada buku teks Pendidikan Muzik Tingkatan 3, ms. 13.
Alat muzik: empat bahagian utama
Mengikut cara alat dimainkan: alat muzik bertali yang dipetik, bertali yang digesek, alat muzik tiupan dan alat perkusi.
| Bahagian | Alat muzik (nama dalam buku teks) |
|---|---|
| Bertali, dipetik | Pipa, Yueqin, Liu yue qin, Sanxian, Ruan, Guzheng, Yanqin (seperti yang dikelaskan dalam buku teks) |
| Bertali, digesek | Erhu, Gaohu, Banhu, Zhonghu, Gehu |
| Tiupan | Dizi, Xiao, Suona, Sheng |
| Perkusi | Shimian Luo, Dagu, Jiang zhou Dagu, Muyu, Luo, Bangzi |
Rajah daripada buku teks Pendidikan Muzik Tingkatan 3, ms. 14.
Fungsi dan repertoir
- Fungsi: hiburan; selalu dianjurkan oleh institusi pertubuhan Cina, persatuan Buddhist atau sekolah jenis kebangsaan Cina dengan pelbagai tujuan.
- Repertoir: kebanyakan lagu diimport dari Hong Kong, Taiwan dan China. Antaranya Tarian Gila Ular Emas, Cahaya Bulan Di Atas Sungai Musim Bunga, Tarian Orang Yao dan Lagu Baru Penjaga Kuda (Concerto).
- Ada juga lagu yang berlatarbelakangkan tempat seperti Malay Dance (Inang), Inang Cina dan Tanah Airku.
Elemen muzik
| Elemen | Ciri dalam Orkestra Cina Moden |
|---|---|
| Melodi | Lagu klasik Cina kebanyakannya menggunakan skel pentatonik dan alunan melodi dalam gaya seolah-olah bercerita. Pengaruh muzik Barat: melodi tidak terbatas pada skel pentatonik, tetapi ciri pentatonik masih menjadi keutamaan. |
| Ekspresi | Pelbagai dinamik (kuat, lembut, ansur kuat, ansur lembut); bunyi boleh dilanjutkan, dilicinkan, dipendekkan atau dilembutkan; ada bunyi dipercepatkan atau diperlahankan; mood yang berbeza-beza |
| Irama | Lebih menjurus kepada arah bunyi-bunyi persekitaran semula jadi. Bunyi dan irama yang digabung jalinkan menghasilkan muzik yang amat unik dan asli, bercirikan budaya masyarakat Cina |
Orkestra Cina Moden bukan hanya muzik Cina tradisional. Ia menggabungkan muzik Cina dan Barat dan duduk mengikut format Orkestra Barat.
Mengapakah Orkestra Cina Moden dikatakan muzik unik dan asli? Namakan empat bahagian alatnya.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Kerana ia menggabungkan ciri muzik Cina dan Barat dan bercirikan budaya masyarakat Cina. Bahagian: bertali dipetik, bertali digesek, tiupan dan perkusi.