Sejarah nota, bab 6
Ancaman komunis dan perisytiharan darurat
Buku teks Sejarah Tingkatan 4 KSSM, halaman 144–169
Matlamat bab ini
- Murid boleh menjelaskan latar belakang kemasukan pengaruh komunis dari China dan Indonesia serta penubuhan PKM (6.1)
- Murid boleh menerangkan sebab perisytiharan darurat pada 1948 dan tindakan komunis melumpuhkan ekonomi, infrastruktur dan keselamatan (6.2)
- Murid boleh menghuraikan usaha menangani ancaman komunis, termasuk pasukan keselamatan, Rancangan Briggs, perang saraf dan Rundingan Baling (6.3)
- Murid boleh menilai kesan zaman darurat dari aspek politik dan sosioekonomi (6.4)
- Murid boleh menghargai pengorbanan pasukan keselamatan dan rakyat demi keamanan negara
Bab ini menerangkan bagaimana fahaman komunis masuk ke Tanah Melayu, bagaimana Parti Komunis Malaya (PKM) melancarkan perjuangan bersenjata sehingga darurat diisytiharkan pada 1948, usaha kerajaan membanteras komunis, dan kesan zaman darurat sehingga ia ditamatkan pada 1960.
6.1Kemasukan pengaruh komunis
Komunisme ialah ideologi yang diasaskan oleh Karl Marx dan Friedrich Engels (karya Communist Manifesto dan Das Kapital). Ekonomi dan barang pengguna menjadi milik negara. Percubaan menyebarkannya di negara kita bermula pada 1920-an.
| Sumber | Perkara penting |
|---|---|
| China | Cawangan Parti Kuomintang (KMT) dibawa masuk awal 1920-an; menjelang 1924 ada di hampir setiap bandar utama (Muar, Melaka, Seremban, Klang, Kuala Lumpur, Sungai Petani). Main School bergerak dalam kalangan orang Hailam di bawah Parti Komunis China (PKC). KMT dan PKC berpecah pada 1927. Comintern (berpusat di Moscow) mengarahkan penubuhan Parti Komunis Nanyang (PKN) 1928; PKN gagal, lalu PKM ditubuhkan. |
| Indonesia | Pemimpin seperti Tan Malaka dan Alimin menyebarkan fahaman (1920) di Seberang Perai, Perak Utara dan Kedah. Selepas Parti Komunis Indonesia (PKI) gagal menguasai Pulau Jawa (1926), PKI cuba membuka cawangan di Tanah Melayu. Orang Melayu tidak menyambutnya kerana komunis menggunakan kekerasan. |
Parti Komunis Malaya (PKM)
- 30 April 1930, di Kuala Pilah, Negeri Sembilan. Bergerak melalui kesatuan sekerja, pertubuhan, akhbar dan sekolah Cina.
- Zaman Jepun: bekerjasama dengan British, membentuk MPAJA (Bintang Tiga) 1942 dan menerima senjata, latihan dan bekalan.
- Selepas Jepun menyerah: kekosongan politik kerana British lewat kembali. Bintang Tiga keluar hutan dan membunuh mereka yang dituduh bersubahat dengan Jepun.
- MPAJA dibubarkan 1 Disember 1945, tetapi PKM dibenarkan sebagai pertubuhan sah. PKM menyusup masuk PMFTU; dari Disember 1947 hingga Mei 1948 menguasai 335 kesatuan sekerja dan menyusup PKMM, MDU dan PUTERA-AMCJA.
- British meluluskan Trade Union Ordinance No. 9 of 1948, menyekat pengaruh komunis dan akhirnya mengharamkan PKM.
Jangan tertukar: PKM ditubuhkan pada 1930 (selepas PKN 1928); MPAJA pula ditubuhkan pada 1942.
Apakah sebab British meluluskan Trade Union Ordinance No. 9 of 1948?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Pergerakan komunis dalam kesatuan sekerja mengancam ekonomi dan keselamatan negara; ordinan ini menyekat pengaruh komunis dan akhirnya mengharamkan PKM.
6.2Ancaman komunis dan perisytiharan darurat
Latar: dua persidangan di Calcutta, India (Kongres Belia Asia, 19–25 Februari 1948; Parti Komunis India, Mac 1948) menggesa pengikut komunis di tanah jajahan memperhebat perjuangan menentang imperialis. Jawatankuasa Eksekutif Pusat PKM memutuskan perjuangan bersenjata untuk menubuhkan Republik Komunis di Tanah Melayu.
| Tarikh | Peristiwa |
|---|---|
| 16 Jun 1948 | Komunis membunuh tiga pengurus ladang Eropah di Sungai Siput, Perak (Arthur Walker, John Allison, Ian Cristian). |
| 16 Jun 1948 | Sir Edward Gent, Pesuruhjaya Tinggi British, mengisytiharkan darurat di kawasan tertentu Perak (Ipoh, Sungai Siput) dan Johor (Muar, Kluang, Kulai, Plentong). |
| 17 Jun 1948 | Diperluas ke seluruh Perak dan Johor. |
| 18 Jun 1948 | Dikuatkuasakan di seluruh Tanah Melayu. |
Buku teks Sejarah Tingkatan 4, ms. 148 (Sumber: Pusat Maklumat Utusan dan Unit Foto Utusan Melayu).
Tindakan komunis
| Sasaran | Tindakan |
|---|---|
| Ekonomi | Menyerang lombong bijih timah dan ladang getah; 1948–1956 komunis menyerang 80 lombong. Merosakkan pokok getah, kilang estet, rumah asap dan kedai; membunuh pekerja. |
| Infrastruktur | Mengebom dan mengalihkan landasan kereta api, menembak dan membakar kenderaan, mensabotaj telefon, telegraf dan paip air, serta menyerang pekerja awam. |
| Rakyat | Mengugut, menculik, merampas, membakar dan membunuh. Contoh: 5 Julai 1949, bom tangan di Sheum Circus, Kampar (4 mati, 46 cedera parah). |
| Pasukan keselamatan | Menyerang balai polis (Balai Polis Bukit Kepong, Muar, 22 Februari 1950) bagi menunjukkan kerajaan tidak mampu melindungi rakyat. |
Korban 1948–1960: orang awam 4 668 (2 473 terbunuh, 1 385 tercedera, 810 hilang). Pasukan keselamatan: polis 1 214, Special Constables 1 339, Auxiliary Police 396, tentera 1 478 (terkorban dan tercedera).
Pembunuhan Sir Henry Gurney: dilantik 13 September 1948 menggantikan Gent; diserang hendap komunis di Jalan Kuala Kubu Bharu pada 6 Oktober 1951 ketika ke Bukit Fraser.
Mengapakah komunis menyerang lombong bijih timah dan ladang getah?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Untuk melemahkan ekonomi British, kerana kedua-duanya sumber ekonomi utama; juga untuk mencetuskan huru-hara supaya rakyat hilang keyakinan terhadap British.
6.3Usaha menangani ancaman komunis
1. Penguatkuasaan Undang-Undang Darurat
- Menahan suspek tanpa bicara; hukuman berat kepada pembantu komunis.
- Hukuman mati bagi membawa senjata api dan bahan letupan.
- Menggeledah rumah, memagar kampung, perintah berkurung, mewujudkan Kampung Baru.
- Mengharamkan PKM dan parti radikal (AWAS, PETA, PERAM, PKMM, Hizbul Muslimin); menangkap pemimpin radikal seperti Ahmad Boestamam dan Ishak Haji Muhammad.
2. Pemerkasaan pasukan keselamatan
| Pasukan | Ciri penting |
|---|---|
| Cawangan Khas (polis) | Badan perisikan; Guy C. Madoc, Ogos 1950; menyusup organisasi PKM. |
| Special Constables | 1948; 24 ribu orang mengawal ladang dan lombong. |
| Polis Hutan | Bermula sebagai Flying Squad; Police Field Force 1953; Pasukan Polis Hutan 18 Oktober 1958. |
| Polis Wanita | Ogos 1955; pegawai pertama Barbara D.R. Wentworth. |
| Senoi Praaq | 1956; Orang Asli (Urang Perang dalam bahasa Semai); “The Silent Killers”. |
| Auxiliary Police | 17 ribu orang (Disember 1948); melindungi bandar dan kampung. |
| Askar Melayu | 1933; Rejimen diperbesar tiga kepada tujuh rejimen; memusnahkan kubu komunis. |
| Askar Komanwel | Britain, Australia, New Zealand, India, Afrika Timur, Fiji dan lain-lain; 1954: 25 ribu askar Britain, 10 ribu Gurkha. |
| Sarawak Rangers | Orang Iban; menjejak komunis; cogan kata “Agi Idup Agi Ngelaban”. |
| Home Guard | Pengawal kampung; 79 ribu orang (Julai 1951); menyekat bekalan makanan dan ubat kepada komunis. |
3. Pendaftaran kebangsaan dan kad pengenalan
Diperkenalkan 23 Julai 1948 bagi mengawal pergerakan penduduk dan membezakan orang awam dengan komunis. Semua yang berumur 12 tahun ke atas perlu mendaftar dan membawa kad pengenalan.
4. Rancangan Briggs (1950)
Buku teks Sejarah Tingkatan 4, ms. 157 (Sumber: Mohd Azzam Mohd Hanif Ghows, 2007).
- Dilancarkan oleh Sir Henry Gurney; Leftenan Jeneral Sir Harold Briggs ialah Pengarah Operasi.
- Tujuan: memutuskan hubungan PKM dengan Min Yuen yang membekalkan makanan, senjata, maklumat dan ubat.
- Penduduk setinggan di pinggir hutan dipindahkan ke Kampung Baru (elektrik, air paip, sekolah, kesihatan; dipagar dan dikawal Special Constables). Sehingga Mac 1952: lebih 423 ribu orang ke 410 Kampung Baru.
- Min Yuen (Organisasi Massa): mendapatkan makanan dan wang, peras ugut, propaganda, perisikan, sabotaj, rekrut ahli; beroperasi malam tanpa senjata api.
5. Lain-lain usaha
| Usaha | Butiran |
|---|---|
| Tawaran pengampunan | 6 September 1949 oleh Gurney; Radio Malaya, poster, 40 juta risalah dan 12 juta pas dalam bahasa Cina, Melayu, Tamil. |
| Bulan Rakyat Melawan Penjahat | 22 Disember 1949; sukarelawan 435 905 orang menjelang Mac 1950; mengeratkan hubungan kaum. |
| Perintah berkurung | Memudahkan operasi (Labis, Jun 1951); hukuman kepada yang enggan bekerjasama (Tanjung Malim, Mac 1952, 22 jam). |
6. Perang saraf (Sir Gerald Templer, 1952)
Perang saraf ialah rancangan British menghapuskan komunis dengan memenangi hati dan fikiran rakyat supaya mereka bekerjasama dan memberikan maklumat.
- Mengadakan lawatan ke sekolah, kampung, hospital, estet dan Kampung Baru.
- Melonggarkan syarat kewarganegaraan: 14 September 1952, kira-kira 1.2 juta Cina dan 180 ribu India layak menjadi warganegara.
- Pilihan raya Majlis Perbandaran Kuala Lumpur (pilihan raya tempatan pertama).
- Hadiah wang tunai: $250 ribu bagi Chin Peng, hidup atau mati.
- Memenangi kepercayaan Orang Asli (14 kubu); memajukan perkhidmatan penerangan.
- Kawasan hitam (aktif komunis, perintah berkurung) dan kawasan putih (bebas komunis). Hingga 1954: Melaka, Terengganu, Kedah, Perlis dan Negeri Sembilan.
7. Rundingan Baling
- 28 Disember 1955, Sekolah Inggeris Baling, Kedah.
- Kerajaan: Tunku Abdul Rahman, Tan Cheng Lock, David Marshall. PKM: Chin Peng, Chen Tien, Rashid Maidin.
- Tunku minta PKM bubar, letak senjata dan menyerah. Chin Peng minta PKM diiktiraf parti politik sah. Tunku enggan; rundingan gagal.
Jangan tertukar: Rancangan Briggs (1950) ialah penempatan semula ke Kampung Baru; perang saraf (1952) ialah memenangi hati rakyat di bawah Templer.
Nyatakan tujuan Rancangan Briggs dan satu kesannya kepada penduduk.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tujuan: memutuskan hubungan PKM dengan Min Yuen (bekalan makanan, senjata, maklumat, ubat). Kesan: penduduk setinggan di pinggir hutan dipindahkan ke Kampung Baru yang dipagar dan dikawal.
6.4Kesan zaman darurat
| Aspek | Kesan |
|---|---|
| Politik: warganegara | Syarat kewarganegaraan dilonggarkan 1952; 1.2 juta Cina dan 180 ribu India menjadi warganegara. |
| Politik: MCA | Dibentuk oleh Tan Cheng Lock pada 27 Februari 1949, Kuala Lumpur. Meyakinkan British bahawa bukan semua orang Cina menyokong komunis. Sehingga Februari 1953: 250 ribu ahli; mengumpulkan $2.5 juta untuk Kampung Baru. |
| Politik: kemerdekaan | British sedar darurat tidak dapat ditamatkan dengan strategi ketenteraan semata-mata. CLC, Parti Perikatan (UMNO–MCA–MIC) dan kemenangannya dalam Pilihan Raya Umum 1955 meyakinkan British; PKM hilang alasan berjuang. |
| Sosioekonomi: kos | $250 ribu hingga $300 ribu sehari; lebih $10 juta sebulan atau $120 juta setahun; lebih $7 juta untuk Kampung Baru (1950–1953). |
| Sosioekonomi: penderitaan | Pengeluaran padi dan makanan berkurang, harga naik, peniaga dan pelombong diperas ugut, catuan makanan (ubi kayu, keledek, jagung), perintah berkurung. |
| Sosioekonomi: hubungan kaum | Kampung Baru dihuni mengikut kaum; kawalan ketat menyebabkan pergaulan terbatas dan hubungan kaum renggang. |
Penamatan darurat: berkuat kuasa 31 Julai 1960; tempoh 12 tahun (1948–1960). Tunku Abdul Rahman menandatangani penamatan Ordinan Peraturan-Peraturan Darurat 1948.
Mengapakah Rancangan Briggs boleh menjejaskan hubungan antara kaum?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Kampung Baru dihuni mengikut kaum (Cina dikumpulkan bersama) dan kawalan ketat mengehadkan pergaulan, maka hubungan antara kaum menjadi renggang.
Rumusan
| Topik | Perkara mesti ingat |
|---|---|
| 6.1 Pengaruh komunis | KMT/PKC dari China; PKI dari Indonesia; PKN 1928; PKM 30 April 1930 di Kuala Pilah; MPAJA 1942; Trade Union Ordinance 1948 |
| 6.2 Darurat | Sungai Siput 16 Jun 1948; Gent; seluruh Tanah Melayu 18 Jun 1948; Gurney dibunuh 6 Oktober 1951 |
| 6.3 Usaha | Kad pengenalan 1948; Briggs 1950 (Kampung Baru); pengampunan 1949; Templer perang saraf 1952; Baling 28 Disember 1955 |
| 6.4 Kesan | MCA 1949; warganegara 1952; Perikatan 1955; kos besar; hubungan kaum renggang; tamat 31 Julai 1960 |