Pendidikan Islam nota, topik 9
Fikah: Jinayah dalam Islam
Buku teks Pendidikan Islam Tingkatan 5 KSSM, halaman 153–162
Matlamat bab ini
- Murid boleh menjelaskan maksud, hukum melaksanakan hukuman dan dalil naqli jinayah dalam Islam (4.29.1)
- Murid boleh menyatakan kategori jinayah, iaitu hudud, qisas dan ta'zir, serta hukumannya (4.29.2)
- Murid boleh menyenaraikan lima kesalahan hudud, iaitu zina, qazaf, mencuri, minum arak dan merompak, serta hukumannya (4.29.2)
- Murid boleh menghuraikan hukuman bagi perompak mengikut kategori, qisas bagi pembunuhan dan kecederaan, serta ta'zir (4.29.2)
- Murid boleh menerangkan empat hikmah hukuman jinayah dalam Islam (4.29.3)
- Murid boleh mengelakkan diri daripada jinayah dengan beradab dan istiqamah (4.29.4)
Topik ini mempelajari Pelajaran 15: Jinayah dalam Islam جنايه دالم إسلام. Kita belajar maksud dan dalil jinayah, tiga kategori hukuman (hudud, qisas, ta'zir) dan hikmah hukuman jinayah.
9.1Maksud, hukum dan dalil jinayah مقصود، حكوم دان دليل جنايه
Jinayah جنايه: kesalahan-kesalahan yang dinyatakan hukumannya dalam al-Quran, as-Sunnah dan sebahagiannya daripada mahkamah (buku teks, ms. 153).
كسالهن٢ يڠ ديناتاكن حكومنڽ دالم القرءان، السنة دان سبهاكينڽ درڤد محكمه.
كسالهن٢ يڠ ديناتاكن حكومنڽ دالم القرءان، السنة دان سبهاكينڽ درڤد محكمه.
| Perkara | Isi |
|---|---|
| Hukum melaksanakan hukuman jinayah | Wajib واجب |
| Dalil naqli 1 | Surah al-Baqarah, 2: ayat 178 (qisas) |
| Dalil naqli 2 | Hadis riwayat Muslim daripada Abdullah bin Mas'ud RA |
Dalil 1: al-Baqarah, ayat 178 دليل ١
Ayat al-Quran: buku teks Pendidikan Islam Tingkatan 5, ms. 153.
Maksud: Wahai orang yang beriman! Diwajibkan kamu menjalankan hukuman qisas (balasan yang sama) dalam perkara orang yang mati dibunuh, iaitu orang merdeka dengan orang merdeka, hamba dengan hamba dan perempuan dengan perempuan.
Dalil 2: hadis Ibn Mas'ud دليل ٢
Hadis: buku teks Pendidikan Islam Tingkatan 5, ms. 154.
Maksud: Tidak halal darah (nyawa) seorang Muslim yang bersaksi bahawa tiada tuhan selain Allah SWT dan Muhammad ialah Rasulullah, kecuali dengan salah satu daripada tiga sebab:
| Sebab | Penjelasan |
|---|---|
| 1 | Orang yang sudah berkahwin melakukan zina |
| 2 | Orang yang membunuh (nyawa dibalas dengan nyawa) |
| 3 | Orang yang meninggalkan agama dan keluar daripada jemaah Islam |
Hukuman hudud dilaksanakan oleh pihak berkuasa (mahkamah). Orang awam tidak boleh melaksanakannya sendiri (buku teks, ms. 157).
Apakah hukum melaksanakan hukuman jinayah, dan nyatakan satu dalil naqli.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Hukumnya wajib. Dalil: surah al-Baqarah, ayat 178, atau hadis riwayat Muslim daripada Abdullah bin Mas'ud RA.
9.2Kategori jinayah dan hukumannya كسالهن جنايه دان حكومنڽ
Rajah: buku teks, ms. 154.
| Kategori | Maksud ringkas |
|---|---|
| Hudud حدود | Hukuman yang telah ditetapkan jenis dan bentuknya dalam al-Quran dan as-Sunnah |
| Qisas قصاص | Hukuman yang telah ditetapkan jenis dan bentuknya, dilaksanakan secara balasan yang sama |
| Ta'zir تعزير | Hukuman yang tidak ditetapkan jenis dan bentuknya; ditentukan oleh mahkamah (hakim) |
Hudud: lima kesalahan حدود
Hukum melaksanakan hudud ialah wajib. Lima kesalahan hudud ialah zina, qazaf, mencuri, minum arak dan merompak (ms. 155).
| Kesalahan | Maksud | Hukuman |
|---|---|---|
| Minum arak مينوم ارق | Meminum sebarang bahan yang memabukkan sama ada dinamakan arak atau tidak, banyak atau sedikit | Sebat 40 kali |
| Mencuri منچوري | Mengambil harta orang lain secara tersembunyi (tanpa kerelaan) dengan tujuan memilikinya | 1. Potong tangan 2. Memulangkan barang yang dicuri |
| Qazaf قذف | Tuduhan zina atau menafikan nasab terhadap orang yang baik akhlaknya | 1. Sebat 80 kali 2. Tidak diterima sebagai saksi |
| Zina زنا | Melakukan persetubuhan haram tanpa nikah yang sah antara lelaki dengan perempuan | Zina bukan muhsan (belum berkahwin): sebat 100 kali dan buang daerah setahun. Zina muhsan (sudah berkahwin): rejam dengan batu sehingga mati |
| Merompak مروموڤق | Melakukan serbuan dengan menggunakan kekerasan untuk merampas harta, membunuh atau menakutkan orang awam secara terbuka | Mengikut kategori (jadual di bawah) |
Buku teks, ms. 156 dan 157.
Hukuman bagi perompak mengikut kategori (ms. 158)
| Perbuatan perompak | Hukuman |
|---|---|
| 1. Merampas harta dan membunuh | Dibunuh, kemudian disalib |
| 2. Tidak merampas harta tetapi membunuh | Dibunuh |
| 3. Merampas harta tetapi tidak membunuh | Dipotong tangan dan kaki secara bersilang |
| 4. Tidak merampas harta dan tidak membunuh | Buang daerah |
Cara ingat: semakin berat perbuatan, semakin berat hukuman. Bunuh + rampas = bunuh dan salib; tiada bunuh dan tiada rampas = buang daerah sahaja.
Jangan tertukar: qazaf ialah tuduhan zina (80 sebat), bukan zina (100 sebat). Minum arak 40 sebat. Zina muhsan ialah rejam, bukan sebat.
Nyatakan hukuman bagi (a) peminum arak, (b) penuduh zina tanpa saksi, (c) pencuri.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
(a) Sebat 40 kali. (b) Sebat 80 kali dan tidak diterima sebagai saksi. (c) Potong tangan dan memulangkan barang yang dicuri.
Qisas قصاص
Hukum: wajib jika mangsa atau waris mangsa menuntut balasan yang sama. Namun mangsa atau waris boleh menggantikan qisas dengan diat atau memaafkannya (ms. 159).
| Jenis | Maksud | Hukuman |
|---|---|---|
| Pembunuhan | Perbuatan yang menyebabkan kehilangan nyawa | 1. Mati 2. Diat, jika ada pengampunan daripada waris mangsa |
| Perbuatan yang membawa kepada kecederaan | Perbuatan yang mendatangkan kecederaan | 1. Balasan yang sama 2. Diat, jika ada pengampunan daripada mangsa atau waris mangsa |
Spektrum ilmu سفيكتروم علمو
Diat (pampasan) ialah jumlah bayaran berdasarkan persetujuan atau yang ditetapkan oleh mahkamah.
Jenis pembunuhan menurut syariat Islam: dengan sengaja, seperti sengaja dan tanpa niat (ms. 159).
Apakah pilihan yang ada kepada waris mangsa bunuh selain menuntut qisas?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Menerima diat (pampasan) atau memaafkan pembunuh.
Ta'zir تعزير
Hukum: hakim harus menjatuhkan hukuman berdasarkan ijtihad dan maslahat (kebaikan) rakyat dan negara bagi kesalahan yang tiada peruntukannya dalam hudud dan qisas (ms. 160).
Spektrum ilmu سفيكتروم علمو
Contoh hukuman ta'zir: teguran, denda, penjara, sebat dan hukuman mati.
| Hudud | Qisas | Ta'zir | |
|---|---|---|---|
| Hukuman ditetapkan? | Ya | Ya | Tidak, hakim menentukan |
| Contoh | Zina, qazaf, mencuri, minum arak, merompak | Pembunuhan, mencederakan | Teguran, denda, penjara |
9.3Hikmah hukuman jinayah حكمه حكومن جنايه
| Hikmah | Penerangan (ms. 160) |
|---|---|
| 1. Keadilan | Menegakkan keadilan dalam kalangan manusia agar dapat hidup bersejahtera |
| 2. Keampunan | Mendidik dan menghukum pelaku supaya mendapat keampunan daripada Allah SWT |
| 3. Keselamatan | Menjamin keselamatan, kestabilan dan keamanan bagi masyarakat dan negara |
| 4. Ekonomi | Merancakkan pertumbuhan ekonomi tanpa bimbang kes rompakan dan kecurian |
Nilai (4.29.4): murid mengelakkan diri daripada jinayah dengan beradab dan istiqamah.
Nyatakan dua hikmah hukuman jinayah dalam Islam.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana dua: menegakkan keadilan; pelaku mendapat keampunan Allah SWT; menjamin keselamatan dan keamanan masyarakat dan negara; merancakkan pertumbuhan ekonomi.
Rumusan روموسن
| Bahagian | Isi penting |
|---|---|
| Hukum | Wajib melaksanakan hukuman jinayah |
| Dalil | al-Baqarah 2:178; hadis riwayat Muslim (Ibn Mas'ud) |
| Kategori | Hudud, qisas, ta'zir |
| Hudud | Minum arak 40; qazaf 80; zina bukan muhsan 100 + buang daerah setahun, muhsan rejam; mencuri potong tangan; merompak ikut kategori |
| Qisas | Balasan sama; boleh diganti diat atau maaf |
| Ta'zir | Hakim menentukan berdasarkan ijtihad dan maslahat |
| Hikmah | Keadilan, keampunan, keselamatan, ekonomi |