Sejarah nota, bab 1
Kedaulatan Negara
Buku teks Sejarah Tingkatan 5 KSSM, halaman 2–19
Matlamat bab ini
- Murid boleh menjelaskan takrif kedaulatan mengikut bahasa Yunani, Inggeris, Arab dan Melayu serta pandangan tokoh (1.1)
- Murid boleh membezakan jenis kedaulatan, iaitu tradisional, moden, undang-undang dan antarabangsa (1.1)
- Murid boleh menghuraikan ciri negara yang berdaulat, iaitu pemerintahan, sempadan, perundangan dan rakyat (1.2)
- Murid boleh menjelaskan kepentingan mewujudkan negara berdaulat dari aspek pentadbiran, ekonomi, sosial dan hubungan luar negara (1.3)
- Murid boleh menghuraikan peranan pemerintah dan rakyat dalam langkah mempertahankan kedaulatan negara (1.4)
- Murid boleh merasionalkan kepentingan mengekalkan kedaulatan dan menjiwai identiti negara bangsa Malaysia (1.3, 1.4)
Bab ini menerangkan konsep kedaulatan, ciri negara yang berdaulat, kepentingan mewujudkan negara berdaulat dan langkah yang dilakukan oleh pemerintah dan rakyat untuk mempertahankannya.
1.1Konsep kedaulatan
Kedaulatan ialah kekuasaan tertinggi dan kewibawaan sesebuah negara yang bebas, serta mempunyai hak untuk melaksanakan pemerintahan dan pentadbiran negara.
Kedaulatan negara kita dapat dilihat dengan lebih jelas sejak zaman Kesultanan Melayu Melaka.
Takrif mengikut bahasa
| Bahasa | Istilah | Maksud |
|---|---|---|
| Yunani | supernuus atau superanus | Agung atau tertinggi; negara yang bebas dan merdeka. |
| Inggeris | sovereignty | Negara mempunyai kuasa penuh terhadap pemerintahan. |
| Arab | daulah | Kuasa pemerintahan sesebuah kerajaan. |
| Melayu | daulat | Kekuasaan tertinggi terhadap pemerintahan negara. |
Jangan tertukar antara bahasa: daulah ialah Arab (kuasa pemerintahan), supernuus ialah Yunani (agung atau tertinggi).
Pandangan tokoh
| Tokoh | Idea utama |
|---|---|
| Aristotle (ahli falsafah Yunani) | Kuasa tertinggi dalam pemerintahan; kerajaan terikat oleh undang-undang. |
| Ibnu Khaldun (ilmuwan Islam) | Kekuatan negara berasaskan semangat kekitaan bangsa; digabungkan dengan semangat beragama, bangsa rela berkorban. |
| Jean Bodin (ahli falsafah politik Perancis) | Kuasa tertinggi yang kekal dan tidak terbatas untuk membuat, mentafsir dan melaksanakan undang-undang. |
| Tunku Abdul Rahman | Dibina atas prinsip kebebasan dan keadilan demi kebajikan rakyat. |
| Tun Mohd Salleh Abas | Asas negara merdeka: bebas di peringkat antarabangsa dan mengatur urusan dalam negeri tanpa campur tangan asing. |
Jenis kedaulatan
| Jenis | Ciri utama |
|---|---|
| Tradisional | Pemerintahan berkuasa mutlak, sejak tamadun awal. Di negara kita berpaksi pada kedaulatan Raja-raja Melayu, diperkukuh oleh taat setia rakyat. |
| Moden | Berkait dengan negara bangsa selepas Revolusi Keagungan (England) dan Revolusi Perancis; hak rakyat dan kerajaan berperlembagaan; nasionalisme selepas Perang Dunia Pertama. Negara kita lahir daripada gabungan negeri: Persekutuan Tanah Melayu 1957 dan Persekutuan Malaysia 1963. |
| Undang-undang | Kerajaan dan rakyat terikat oleh undang-undang. Dijaga oleh badan kehakiman yang bebas. Prinsip keempat Rukun Negara. |
| Antarabangsa | Pengiktirafan PBB; negara tidak boleh dicabuli negara lain. Deklarasi Hubungan Persahabatan PBB 1970 mengesahkan prinsip persamaan kedaulatan dari segi undang-undang antarabangsa. |
Buku teks Sejarah Tingkatan 5, ms. 7 (Arkib Negara Malaysia).
Fakta penting: Persekutuan Tanah Melayu diterima sebagai anggota ke-82 PBB pada 17 September 1957. Kemerdekaan: 31 Ogos 1957. Pembentukan Malaysia: 16 September 1963.
Jenis kedaulatan manakah yang dibuktikan oleh keanggotaan Malaysia dalam PBB?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Kedaulatan antarabangsa, kerana PBB mengiktiraf negara kita sebagai negara bebas, merdeka dan berdaulat.
1.2Ciri negara yang berdaulat
| Ciri | Huraian | Contoh di Malaysia |
|---|---|---|
| Pemerintahan | Menjaga kestabilan politik, keamanan, pertahanan dan ekonomi. | Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen. Ketua Utama Negara: Yang di-Pertuan Agong. Ketua Kerajaan: Perdana Menteri dibantu Jemaah Menteri. |
| Sempadan | Garis pemisah antara negeri atau negara; diakui oleh masyarakat antarabangsa, khasnya PBB. | Darat, air dan udara bersama Singapura, Thailand, Indonesia, Brunei dan Filipina. |
| Perundangan | Asas peraturan negara; memelihara kesejahteraan, menjamin keadilan dan melindungi rakyat. | Berpandukan Perlembagaan Persekutuan; Parlimen menggubal undang-undang. |
| Rakyat | Penduduk yang terikat kepada undang-undang dan peraturan. | Pelbagai kaum, agama dan adat resam; disatukan oleh bahasa dan kebudayaan, Rukun Negara dan identiti nasional. |
Buku teks Sejarah Tingkatan 5, ms. 8 (Dewan Bahasa dan Pustaka).
Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen
Raja Berperlembagaan: pemerintahan beraja mengikut peruntukan Perlembagaan Persekutuan. Tiga institusi beraja: Yang di-Pertuan Agong (Persekutuan), institusi beraja negeri dan Majlis Raja-Raja.
Demokrasi Berparlimen: demokrasi secara perwakilan melalui pilihan raya.
Nyatakan empat ciri negara yang berdaulat.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mempunyai pemerintahan, sempadan, perundangan dan rakyat.
1.3Kepentingan mewujudkan negara berdaulat
| Aspek | Kepentingan |
|---|---|
| Keberkesanan pentadbiran | Bebas mentadbir tanpa campur tangan pihak luar; dasar dilaksana melalui Jemaah Menteri dan kementerian; kerjasama Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri melalui pengagihan kuasa. |
| Kemakmuran ekonomi | Melaksanakan dasar pembangunan ekonomi (pertanian, perindustrian, perdagangan) untuk meningkatkan taraf hidup rakyat berbilang kaum. |
| Kesejahteraan sosial | Pendidikan melahirkan generasi berilmu dan berkemahiran; bahasa kebangsaan, kebudayaan, sukan dan Rukun Negara memupuk muhibah dan perpaduan. |
| Hubungan luar negara | Menjalin hubungan diplomatik, perjanjian dan kerjasama; keanggotaan pertubuhan serantau dan antarabangsa meningkatkan imej negara dan diiktiraf setaraf negara lain. |
Cara ingat: P-E-S-H = Pentadbiran, Ekonomi, Sosial, Hubungan luar negara.
Mengapakah kedaulatan penting untuk menjalin hubungan luar negara?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Kedaulatan memberi hak kepada negara untuk menjalinkan hubungan diplomatik, membuat perjanjian dan bekerjasama dengan negara lain tanpa dikawal pihak asing.
1.4Langkah mempertahankan kedaulatan
| Langkah | Pemerintah | Rakyat |
|---|---|---|
| Kestabilan politik dan kemakmuran ekonomi | Pentadbiran cekap; elak rasuah; agihan kekayaan adil kepada semua kaum; laksana undang-undang menurut perlembagaan. | Setia kepada raja dan negara; sokong dasar kerajaan; bekerjasama antara kaum; patuh undang-undang. |
| Perpaduan kaum | Menggubal dasar dan undang-undang integrasi nasional; melaksana dasar bahasa, pendidikan dan kebudayaan; program dan kempen; peruntukan perbelanjaan. | Menggunakan bahasa kebangsaan dan menghayati Rukun Negara; hormati agama dan budaya kaum lain; bertoleransi; sertai program kemasyarakatan. |
| Patriotisme | Sambutan Hari Kebangsaan dan Hari Pahlawan; Sejarah mata pelajaran teras; kempen, filem dan rencana; mengabadikan nama tokoh pada bangunan dan jalan. | Menghormati lambang negara (Jalur Gemilang, Jata Negara, lagu Negaraku); menghargai adat dan warisan; menaikkan imej negara; menghargai tokoh pelbagai kaum. |
| Pertahanan negara | Menggubal dasar keselamatan; perjanjian dan latihan ketenteraan bersama; memodenkan aset tentera; pasukan keselamatan sentiasa siap siaga. | Peka terhadap isu keselamatan; tidak berkolaborasi dengan pihak luar yang mengancam negara; menganggotai pasukan keselamatan dan sukarelawan; sanggup berkorban. |
Patriotisme ialah perasaan cinta yang mendalam terhadap negara serta sanggup mempertahankan sejarah, bahasa, undang-undang, warisan dan budaya.
Apabila soalan menyebut pemerintah dan rakyat, jawab peranan kedua-duanya. Jangan hanya menulis tindakan pemerintah; sertakan juga peranan rakyat.
Contoh jawapan: kedaulatan bergantung pada warga yang bersatu
Perpaduan rakyat menjamin kestabilan politik dan menarik pelaburan (ekonomi); mengelakkan konflik antara kaum dan memudahkan pemerintah melaksanakan dasar (pentadbiran); serta menjadikan negara sukar dicampuri kuasa asing (pertahanan).
Nyatakan dua peranan rakyat dalam mengukuhkan pertahanan negara.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana dua: peka terhadap isu keselamatan; tidak berkolaborasi dengan pihak luar yang mengancam negara; menganggotai pasukan keselamatan atau sukarelawan; sanggup berkorban.
Cabaran dan nilai murni
- Cabaran abad ke-21 terhadap kedaulatan: pencerobohan, pelarian, dadah dan rasuah, yang menjejaskan keselamatan, perpaduan, kestabilan politik dan ekonomi.
- Pemerintah dan rakyat perlu bekerjasama, bersefahaman dan bermuafakat.
- Keunikan negara: perpaduan rakyat berbilang kaum dan semangat rela berkorban.
Rumusan
| Subtopik | Perkara mesti ingat |
|---|---|
| 1.1 Konsep | Supernuus (Yunani), sovereignty (Inggeris), daulah (Arab), daulat (Melayu); empat jenis: tradisional, moden, undang-undang, antarabangsa |
| 1.2 Ciri | Pemerintahan, sempadan, perundangan, rakyat |
| 1.3 Kepentingan | Pentadbiran, ekonomi, sosial, hubungan luar negara |
| 1.4 Langkah | Kestabilan politik dan ekonomi, perpaduan kaum, patriotisme, pertahanan negara: peranan pemerintah dan rakyat |