Sejarah nota, bab 4
Sistem Persekutuan
Buku teks Sejarah Tingkatan 5 KSSM, halaman 64–87
Matlamat bab ini
- Murid boleh menerangkan latar belakang pembentukan sistem Persekutuan di negara kita dari tahun 1896 hingga tahun 1963 (4.1)
- Murid boleh menjelaskan pembahagian kuasa antara Kerajaan Persekutuan, Kerajaan Negeri dan Kerajaan Tempatan (4.2)
- Murid boleh menghuraikan kerjasama Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri dalam pembangunan sosioekonomi, pemuliharaan khazanah negara, perumahan dan keselamatan (4.3)
- Murid boleh menjelaskan faktor yang mengukuhkan sistem Persekutuan, iaitu keluhuran Perlembagaan dan penyelarasan antara kerajaan (4.4)
Bab ini menerangkan bagaimana sistem Persekutuan terbentuk, bagaimana kuasa dibahagikan antara tiga peringkat kerajaan, bentuk kerjasama antara Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri, dan faktor yang mengukuhkan sistem Persekutuan.
4.1Latar belakang sistem Persekutuan di negara kita
Persekutuan bermaksud penyatuan beberapa buah negeri untuk membentuk sebuah negara bersekutu. Unsur pentingnya ialah Kerajaan Persekutuan (Kerajaan Pusat), Kerajaan Negeri dan pembahagian kuasa dalam pentadbiran.
Sistem Persekutuan di negara kita mempunyai sejarah yang bermula pada tahun 1896 hingga tahun 1963.
| Tahun | Peristiwa | Fakta penting |
|---|---|---|
| 1895 | Konfederasi Negeri Sembilan | Luak Tampin, Rembau dan Seri Menanti disatukan pada 1889, kemudian perjanjian 1895 menubuhkan konfederasi lebih besar. Menerima Residen British. Yamtuan Besar pertama dilantik pada 1898. |
| 1896 | Persekutuan Negeri-Negeri Melayu Bersekutu (NNMB) | Empat negeri Melayu (Perak, Selangor, Negeri Sembilan, Pahang) berdasarkan Perjanjian Persekutuan 1895. Tiada agihan kuasa khusus; banyak keputusan dibuat oleh Residen Jeneral di Kuala Lumpur. |
| 1927 | Penstrukturan semula Majlis Mesyuarat Persekutuan | Untuk memperkemas tadbir urus Persekutuan dan mengukuhkan kedudukan British di negeri Melayu. |
| 1946 | Kesatuan Malaya (Malayan Union) | Menyatukan pentadbiran negeri Melayu serta Pulau Pinang dan Melaka dalam kerajaan berbentuk kesatuan di bawah Gabenor British. Gagal kerana bantahan Raja-raja Melayu dan orang Melayu. |
| 1948 | Persekutuan Tanah Melayu | Sembilan negeri Melayu dan dua Negeri-Negeri Selat. Perjanjian 1948 menetapkan kuasa Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri: bermulanya era moden amalan Persekutuan. Ketua: Pesuruhjaya Tinggi British. |
| 1957 | Persekutuan Tanah Melayu merdeka (31 Ogos) | Kerajaan Persekutuan yang kuat. Yang di-Pertuan Agong sebagai Ketua Persekutuan. Diperkukuh oleh Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen. |
| 1963 | Persekutuan Malaysia (16 September) | Berdasarkan Perjanjian Malaysia: 11 negeri Tanah Melayu, Singapura, Sarawak dan Sabah. |
Buku teks Sejarah Tingkatan 5, ms. 66.
Konfederasi ialah gabungan negeri berdaulat dalam ikatan yang longgar: kuasa dan kedaulatan negeri dikekalkan. Ia berbeza daripada Persekutuan yang mempunyai Kerajaan Pusat dan pembahagian kuasa.
Cara ingat urutan: 1896 NNMB, 1946 Malayan Union, 1948 Persekutuan Tanah Melayu, 1957 Merdeka, 1963 Malaysia. Sistem ini berakar daripada pemerintahan beraja dan peluasan pengaruh British.
Mengapakah Persekutuan 1896 dikatakan tidak mempunyai pembahagian kuasa yang jelas?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tiada agihan kuasa dan fungsi khusus antara Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri; banyak keputusan dibuat oleh Residen Jeneral di Kuala Lumpur.
4.2Kuasa kerajaan Persekutuan dan kerajaan negeri
Pentadbiran kerajaan dibahagikan kepada tiga peringkat: Kerajaan Persekutuan, Kerajaan Negeri dan Kerajaan Tempatan. Perlembagaan Persekutuan memperuntukkan kuasa perundangan dan kuasa pemerintahan yang khusus bagi melicinkan sistem dan mengelakkan masalah antara kedua-dua peringkat. Kuasa lebih besar diberi kepada peringkat Persekutuan untuk menjamin kestabilan dan kemajuan negara.
| Peringkat | Badan perundangan | Senarai kuasa dan contoh |
|---|---|---|
| Kerajaan Persekutuan | Parlimen (undang-undang untuk seluruh Malaysia) | Senarai Persekutuan: hal ehwal luar negeri, pertahanan, keselamatan dalam negeri, pentadbiran keadilan, kewarganegaraan, kewangan, perhubungan dan pengangkutan, pelajaran, perubatan dan kesihatan. |
| Kerajaan Negeri | Dewan Undangan Negeri (DUN) | Senarai Negeri: undang-undang Islam, tanah, pertanian dan perhutanan, kerajaan tempatan, hari kelepasan negeri. |
| Kuasa bersama | Parlimen dan DUN | Senarai Bersama: kebajikan awam, biasiswa, perlindungan haiwan liar dan taman negara, perancangan bandar dan luar bandar, kesihatan awam, kebudayaan dan sukan, perumahan. Jika bercanggah, undang-undang Parlimen dipatuhi. |
| Kerajaan Tempatan | Tiada kuasa khusus; di bawah Kerajaan Negeri | Pihak Berkuasa Tempatan (PBT) di bawah Akta Kerajaan Tempatan 1976 [Akta 171]: Majlis Bandaraya, Majlis Perbandaran, Majlis Daerah. |
Peruntukan tambahan bagi Sarawak dan Sabah
- Diberi kuasa tambahan untuk menyesuaikan kemasukan mereka ke dalam Persekutuan Malaysia.
- Tambahan Senarai Negeri: undang-undang dan adat anak negeri, Mahkamah Anak Negeri, kereta api di Sabah.
- Tambahan Senarai Bersama: undang-undang diri (perkahwinan, perceraian, penjagaan anak, nafkah), penyelidikan pertanian dan perhutanan, pilihan raya bagi Dewan Negeri.
- Di bawah Akta Imigresen 1963, Sarawak dan Sabah mengekalkan kuasa kawalan kemasukan dan kediaman.
Peranan Kerajaan Tempatan
Kerajaan Tempatan ialah kerajaan peringkat ketiga dan perantara antara Kerajaan Negeri dengan rakyat. Ia ialah kerajaan yang paling rapat dengan rakyat kerana memberi perkhidmatan terus kepada penduduk setempat.
Buku teks Sejarah Tingkatan 5, ms. 71.
Contoh: mengelaskan kuasa
Pertahanan = Senarai Persekutuan. Tanah = Senarai Negeri. Perumahan = Senarai Bersama. Pusat pentadbiran Kerajaan Persekutuan berpindah dari Kuala Lumpur ke Putrajaya pada tahun 1999; pada tahun 2000 Putrajaya menjadi Wilayah Persekutuan.
Pelajaran serta perubatan dan kesihatan ialah Senarai Persekutuan, manakala kesihatan awam dan kebersihan ialah Senarai Bersama. Tanah dan undang-undang Islam ialah Senarai Negeri.
Apakah tujuan Perlembagaan Persekutuan memberi kuasa lebih banyak kepada Kerajaan Persekutuan?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mewujudkan Kerajaan Persekutuan yang kuat untuk menjamin kestabilan dan kemajuan negara.
4.3Kerjasama kerajaan Persekutuan dan kerajaan negeri
Pembangunan sosioekonomi
Kerajaan Persekutuan menubuhkan agensi yang memberi bantuan kewangan dan kepakaran; Kerajaan Negeri menyediakan tanah kerana tanah di bawah kuasanya.
| Peringkat | Pendekatan dan agensi |
|---|---|
| Awal kemerdekaan: pembangunan tanah | FELDA (1956) membuka tanah baharu; FELCRA (1966) menyatukan, memulihkan dan membangunkan tanah terbiar. Segitiga Jengka (Temerloh, Jerantut, Maran) ialah rancangan wilayah pertama FELDA (1966). Pembangunan in-situ: kemudahan asas dan rumah di desa. |
| Selepas 1970: pembangunan wilayah | KEDA, PERDA, KESEDAR, KETENGAH, DARA, KEJORA; di Sarawak LKTS dan SALCRA; di Sabah SLDB. |
| Selepas 2005: koridor wilayah | Iskandar (2006), NCER (2007), ECER (2007), SCORE (2008), SDC (2008). Tumpuan pada negeri dan wilayah yang kurang pesat untuk mewujudkan keseimbangan pembangunan. |
Pemuliharaan khazanah negara
- Pengurusan hidupan liar dan taman negara ialah tanggungjawab bersama. Akta Perlindungan Hidupan Liar 1972 [Akta 76] digantikan dengan Akta 716 (2010). PERHILITAN mengurus di Semenanjung; Sarawak: Perbadanan Perhutanan Sarawak; Sabah: Jabatan Hidupan Liar Sabah.
- Taman laut: 42 pulau diwartakan sejak 1994. Kerajaan Persekutuan membentuk dasar, Kerajaan Negeri berkuasa atas pembangunan pulau. Jabatan Taman Laut ditubuhkan 2007, dipindahkan ke Jabatan Perikanan 2018. Perairan Sabah di bawah Taman-Taman Sabah.
Perumahan rakyat
- Awal merdeka: Kementerian Kerajaan Tempatan dan Perumahan (1964); Kerajaan Negeri menjual tanah pada harga rendah.
- Selepas 1970: mengatasi kemiskinan. PPR (1997); agensi negeri seperti PKNS; program PAKR.
- Mampu milik: Majlis Perumahan Negara (2014); PR1MA dan Rumah Mesra Rakyat (Persekutuan); Rumah Selangorku, Rumah Mampu Milik Johor (negeri), untuk golongan pertengahan.
Keselamatan dan kedaulatan negara
| RASCOM | ESSCOM | |
|---|---|---|
| Nama penuh | Rajang Area Security Command | Eastern Sabah Security Command |
| Tempat | Bahagian Ketiga, Sarawak | 10 daerah Pantai Timur Sabah (ESSZONE) |
| Sebab | Ancaman komunis yang meningkat | Pencerobohan pengganas Sulu di Lahad Datu, 12 Februari 2013 |
| Tarikh | 26 Mac 1972 (dibubarkan 1995) | 1 April 2013 |
| Pengerusi/ketua | Pengerusi MKN: Tun Abdul Razak. Ketua Menteri Sarawak sebagai Pengarah Operasi Negeri. | Perdana Menteri mengerusikan Jawatankuasa Pemantau; Ketua Menteri Sabah mengerusikan ESSZONE. |
Keselamatan dan pertahanan di bawah kuasa Persekutuan (KDN dan KEMENTAH, diselaraskan oleh Majlis Keselamatan Negara). ESSCOM mengintegrasikan ATM, PDRM dan APMM.
Nyatakan dua agensi yang ditubuhkan oleh Kerajaan Persekutuan untuk pembangunan tanah.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
FELDA (1956) dan FELCRA (1966).
4.4Faktor yang mengukuhkan sistem Persekutuan
Keluhuran Perlembagaan
- Perlembagaan Persekutuan ialah undang-undang tertinggi; undang-undang Parlimen dan DUN tidak boleh bercanggah dengannya.
- Perkara 75: jika undang-undang Negeri tidak selaras dengan undang-undang Persekutuan, undang-undang Persekutuan mengatasi undang-undang Negeri.
Penyelarasan Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri
| Saluran | Peranan |
|---|---|
| Mesyuarat Menteri Besar dan Ketua Menteri | Dipengerusikan Perdana Menteri; membincangkan pelaksanaan dasar. Contoh: Mesyuarat Khas 17 Mac 2020 menyelaras Perintah Kawalan Pergerakan (COVID-19). |
| Majlis Kewangan Negara | Hal kewangan: pemberian wang, cukai, pinjaman Persekutuan kepada Negeri. |
| Majlis Tanah Negara | Dasar dan kawalan penggunaan tanah (pertanian, perlombongan, perhutanan). |
| Majlis Negara bagi Kerajaan Tempatan | Perundingan untuk membangunkan Kerajaan Tempatan. |
| Majlis ditubuhkan kerajaan | Majlis Keselamatan Negara, Majlis Air Negara, Majlis Perumahan Negara. |
Tiga majlis pertama termaktub dalam Perlembagaan Persekutuan. Jawatan Setiausaha Persekutuan bagi Sarawak dan Sabah diwujudkan pada 1963 untuk mengeratkan hubungan.
Nilai: bermusyawarah dalam membuat keputusan, pentadbiran yang sistematik dan sikap kerjasama. Rakyat dan pemimpin pada semua peringkat perlu menunaikan tanggungjawab masing-masing.
Apakah yang berlaku jika undang-undang Negeri bercanggah dengan undang-undang Persekutuan?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Undang-undang Persekutuan mengatasi undang-undang Negeri (Perkara 75).