Sejarah nota, bab 6
Cabaran Selepas Pembentukan Malaysia
Buku teks Sejarah Tingkatan 5 KSSM, halaman 114–137
Matlamat bab ini
- Murid boleh menerangkan cabaran dalaman Malaysia selepas pembentukan Malaysia, iaitu pembangunan dan sosioekonomi di Sarawak dan Sabah, krisis politik di Sarawak dan perpaduan kaum (6.1)
- Murid boleh menjelaskan faktor politik, ekonomi dan sosial yang membawa kepada pemisahan Singapura serta kronologinya (6.2)
- Murid boleh menghuraikan bentuk ancaman komunis di Sarawak dan Semenanjung Malaysia serta usaha kerajaan mengatasinya (6.3)
- Murid boleh menjelaskan isu pembangunan dan ekonomi serta peranan Rancangan Malaysia Pertama (6.4)
- Murid boleh menghuraikan punca Peristiwa 13 Mei 1969 dan langkah memulihkan keadaan (6.5)
Bab ini menerangkan cabaran yang dihadapi Malaysia selepas 1963: pembangunan di Sarawak dan Sabah, krisis politik, pemisahan Singapura, ancaman komunis, isu ekonomi dan Peristiwa 13 Mei 1969.
6.1Cabaran dalaman Malaysia
Selepas pembentukan Malaysia, negara menghadapi cabaran pembangunan dan sosioekonomi di Sarawak dan Sabah, krisis politik di Sarawak dan perpaduan kaum.
| Cabaran | Perkara penting | Usaha kerajaan |
|---|---|---|
| Pembangunan dan sosioekonomi | Rakyat masih mengamalkan pertanian sara diri. Saiz negeri besar, perhubungan bergantung pada sungai dan laut. Sekolah banyak di bandar. | Mempelbagaikan pertanian komersial (kelapa sawit, getah, koko) dan petroleum; membina perhubungan; membina sekolah dan melatih guru. Dimasukkan dalam Rancangan Malaysia Pertama (1966). |
| Politik di Sarawak | Jun 1966: 21 ahli Council Negri tidak berpuas hati dengan Stephen Kalong Ningkan. Beliau dipecat oleh Gabenor, menang kes di Mahkamah Tinggi (September 1966), tetapi kalah undi tidak percaya. | Darurat diisytiharkan di Sarawak pada September 1966. Ningkan digantikan oleh Tawi Sli. |
| Perpaduan kaum | Penduduk terdiri daripada Melayu, Cina, India, Melanau, Iban, Bidayuh, Kadazandusun, Murut dan Bajau; jarak jauh antara Semenanjung dengan Sarawak dan Sabah menyukarkan integrasi nasional dan semangat satu negara. | Memperkukuh perpaduan dan integrasi nasional. |
Pembentukan Malaysia menambah hasil bahan asli negara seperti lada hitam, petroleum, minyak kelapa sawit, kayu balak dan koko, tetapi kerajaan masih perlu menyeimbangkan pembangunan di Sarawak dan Sabah.
Cara ingat: tiga cabaran dalaman = Pembangunan, Politik, Perpaduan.
Siapakah menggantikan Stephen Kalong Ningkan sebagai Ketua Menteri Sarawak selepas darurat diisytiharkan?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tawi Sli.
6.2Pemisahan Singapura
Masalah antara pemimpin Persekutuan dengan Singapura timbul daripada faktor politik, ekonomi dan sosial yang sudah wujud sebelum Singapura menyertai Malaysia.
| Faktor | Penjelasan |
|---|---|
| Politik | Lee Kuan Yew tidak berpuas hati dengan peranan kerajaan Singapura yang terhad. Konflik pemimpin PAP dengan Perikatan. Kempen Malaysian Malaysia menuntut hak sama rata untuk semua kaum dan menimbulkan keresahan. |
| Ekonomi | Singapura mahu pasaran bersama disegerakan; tidak berpuas hati dengan cadangan tambahan cukai kepada Kerajaan Persekutuan; mahu mengenakan kadar faedah pada sebahagian pinjaman RM150 juta untuk pembangunan Sarawak dan Sabah. |
| Sosial | Rusuhan kaum 21 Julai 1964 di Singapura akibat tuntutan persamaan hak yang menjadi isu antara kaum. |
Kronologi pemisahan
| Tarikh | Peristiwa |
|---|---|
| 29 Jun – 1 Julai 1965 | Rundingan Tun Abdul Razak dengan Lee Kuan Yew gagal. |
| Awal Ogos 1965 | Tunku mengarahkan Tun Razak berbincang dengan menteri; Mesyuarat Khas Kabinet bersetuju dengan rancangan pemisahan. |
| 7 Ogos 1965 | Tunku dan Lee Kuan Yew menandatangani persetujuan Singapura keluar. |
| 9 Ogos 1965 | Usul dibawa ke Parlimen; rang undang-undang pemisahan diluluskan. |
Contoh: kira jarak masa
Rusuhan kaum di Singapura (21 Julai 1964) hingga pemisahan (9 Ogos 1965) = lebih kurang 1 tahun 19 hari, iaitu kira-kira setahun.
Pasaran bersama ialah beberapa negara yang menghapuskan cukai antara mereka dan mengenakan cukai import yang sama terhadap negara lain. Pemisahan diselesaikan melalui rundingan, bukan kekerasan.
Nyatakan satu faktor ekonomi yang mendorong pemisahan Singapura.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Singapura menuntut pasaran bersama disegerakan / mahu mengenakan kadar faedah ke atas pinjaman RM150 juta / tidak berpuas hati dengan cadangan tambahan cukai.
6.3Menangani ancaman komunis
Di Sarawak
- Gerakan komunis (CCO) di Sarawak bermula sejak pendudukan Jepun; Bahagian Pertama dan Ketiga menjadi sasaran utama.
- Gerakan politik: komunis menentang gagasan Malaysia. Ahli diburu lalu melarikan diri ke Kalimantan dan membentuk PKKU, dengan PARAKU dan PGRS bagi menubuhkan republik komunis.
- Serangan bersenjata: serangan di Batu Kitang, Kuching pada 5 Ogos 1952 menandakan permulaan serangan terhadap orang awam.
- Perang saraf: perhimpunan awam, risalah, kawasan putih, program pengampunan, pembangunan infrastruktur.
- Operasi ketenteraan: Operasi Hammer, RASCOM, Operasi Sri Aman.
Buku teks Sejarah Tingkatan 5, ms. 122.
| Tarikh | Peristiwa |
|---|---|
| 6 Julai 1965 | Operasi Hammer dilancarkan; petempatan baharu di Bahagian Pertama (Jalan Kuching-Serian, kira-kira 1200 keluarga, kebanyakannya Hakka). |
| 24 Februari 1970 | Operasi Jala Raja di Nonok (Asajaya), Bahagian Pertama. |
| 8 Ogos 1971 | Operasi Ngayau dilancarkan di Bahagian Ketiga. |
| 26 Mac 1972 | RASCOM dibentuk di Bahagian Ketiga. |
| 21 Oktober 1973 | Operasi Sri Aman dilancarkan; Ketua Menteri Sarawak, Abdul Rahman Ya'kub, menandatangani memorandum persefahaman di Rumah Sri Aman dan komunis CCO menyerah diri. |
| 4 Julai 1974 | Operasi Sri Aman ditamatkan. |
| 17 Oktober 1990 | Perjanjian damai menamatkan ancaman komunis di Sarawak. |
Di Semenanjung Malaysia
- PKM menyerang anggota keselamatan: serang hendap di Kroh, Perak (17 Jun 1968, 16 terkorban); Ketua Polis Negara Tan Sri Abdul Rahman Hashim ditembak (7 Jun 1974); Ketua Polis Perak Tan Sri Khoo Chong Kong ditembak (13 November 1975).
- Orang awam dan kemudahan awam turut menjadi sasaran: seorang wanita diseksa hingga mati di Sintok, Kedah (Julai 1969); periuk api dipasang di Jalan Changlun, Kedah; jalan raya dan jambatan kereta api diletupkan.
- Tugu Negara dibom pada 26 Ogos 1975. Rakyat marah dan kerajaan mengukuhkan perisikan serta menguatkuasakan Akta Keselamatan Dalam Negeri.
Buku teks Sejarah Tingkatan 5, ms. 125 (Utusan Malaysia, 1975).
| Usaha mengatasi | Penjelasan |
|---|---|
| Strategi COIN | Usaha keselamatan dan pembangunan untuk memenangi hati dan fikiran rakyat. |
| Perjanjian Kerjasama Sempadan 1976 | Malaysia-Thailand: pagar sempadan dan operasi bersama. |
| Perjanjian Hat Yai (2 Disember 1989) | PKM bersetuju membubarkan unit bersenjata dan memusnahkan senjata, bahan letupan dan jerangkap samar. |
Jangan tertukar: Operasi Hammer di Bahagian Pertama (1965); RASCOM di Bahagian Ketiga; Operasi Sri Aman di Bahagian Kedua.
Apakah hasil Perjanjian Hat Yai 1989?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
PKM membubarkan unit bersenjata dan memusnahkan senjata api, bahan letupan dan jerangkap samar; gerakan bersenjata PKM tamat.
6.4Isu pembangunan dan ekonomi
Kerajaan menyediakan rancangan lima tahun. Rancangan Malaysia Pertama (1966–1970) turut melibatkan Sarawak dan Sabah.
| Isu | Usaha mengatasi |
|---|---|
| Terlalu bergantung pada eksport getah dan bijih timah; harga bahan mentah jatuh; petani berpendapatan rendah | Mempelbagaikan pertanian (kelapa sawit, koko) dan industri pemprosesan; mencari pasaran baharu; mempelbagaikan komoditi |
| Taraf hidup berbeza antara kawasan | Program pembangunan bersepadu; aktiviti perkilangan; mempercepat integrasi; bantuan Bank Dunia |
| Peluang pekerjaan terhad; pengangguran meningkat | Pusat latihan vokasional dan teknikal; meluaskan peluang pekerjaan |
| Masalah kesihatan dan sosial; kadar kelahiran dan kematian tinggi | Program Perancang Keluarga; menambah baik kesihatan luar bandar |
Isu lain: bantuan kewangan kepada pengusaha bumiputera kurang, dan kemudahan pengangkutan serta perhubungan luar bandar perlu ditambah baik.
Penekanan RMP: pembangunan luar bandar, kepelbagaian ekonomi dan peluang pekerjaan. Kestabilan politik diperlukan agar rancangan berjaya.
Namakan dua tanaman yang dipelbagaikan bagi mengurangkan pergantungan pada getah dan bijih timah.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Kelapa sawit dan koko.
6.5Tragedi hubungan antara kaum
Peristiwa 13 Mei 1969: rusuhan kaum beberapa hari selepas Pilihan Raya Umum Ketiga, tertumpu di Kuala Lumpur, Selangor dan kawasan sekitar.
Punca
- Ketidakseimbangan ekonomi dan sosial.
- Keputusan pilihan raya; parti mengeksploitasi isu sensitif kaum dan agama semasa berkempen.
- PKM mengambil kesempatan untuk memburukkan hubungan kaum.
- Perarakan kemenangan tidak terkawal yang provokatif.
Langkah mengatasi
| Langkah | Butiran |
|---|---|
| Darurat | Diisytiharkan Yang di-Pertuan Agong, 16 Mei 1969: Perlembagaan digantung, Parlimen ditangguh, perintah berkurung, berita ditapis, pusat perlindungan (Stadium Merdeka). |
| MAGERAN | Dipengerusikan Tun Abdul Razak; berkuasa 16 Mei 1969 hingga 23 Februari 1971. Memulihkan keamanan, keharmonian kaum, menguatkuasakan Akta Hasutan 1948. Dua fokus: perpaduan kaum dan ketidakseimbangan ekonomi. |
| Peranan raja | Sultan Perak menasihati rakyat; Jawatankuasa Muhibah ditubuhkan di Perak. |
Parlimen ditangguh dan Perlembagaan digantung semasa darurat 1969; bukan dibubarkan.
Siapakah mempengerusikan MAGERAN dan apakah fungsi utamanya?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tun Abdul Razak Hussein; mengawal ketenteraman, memulihkan keamanan dan keharmonian kaum serta menyelesaikan ketidakseimbangan ekonomi.