Bahasa Melayu Warisan Kita

3.1Susur galur bahasa Melayu

Bahasa ialah alat perhubungan manusia. Bahasa Melayu ialah salah satu daripada ribuan bahasa yang berbeza dan dipertuturkan di Alam Melayu.

Bahasa Melayu bersifat terbuka dan mudah menerima unsur luar. Sebab itu bahasa Melayu terus berkembang.

Filum dan rumpun

Buku teks Sejarah Tahun 5 SK, ms. 32.

Bahasa Melayu warisan negara

Bahasa Melayu sebagai warisan negara harus dikekalkan kerana:

• bahasa Melayu mencerminkan identiti sebuah negara bangsa;
• tamadun sesebuah negara dapat dilihat pada warisan seni budaya, iaitu bahasa, amalan dan cara hidup pelbagai kaum;
• warisan negara perlu dikekalkan demi kesinambungan budaya.

Syair Bahasa Melayu Warisan Negara mengajak kita menggunakan bahasa dengan bijaksana, menjaga santun bahasa dan tidak malu menuturkannya. Syair juga mengingatkan kita bahawa bahasa menyatukan kita dan menjadikan negara aman.

Buku teks Sejarah Tahun 5 SK, ms. 33.

3.2Taburan wilayah penutur bahasa Melayu

Bahasa Melayu menjadi khazanah yang diwarisi dan terkenal semenjak zaman Kesultanan Melayu Melaka. Penggunaannya tersebar di seluruh dunia dan digunakan sebagai bahasa lingua franca.

Buku teks Sejarah Tahun 5 SK, ms. 34.

Senarai wilayah penutur

Imbas kembali buku teks menyenaraikan 18 wilayah:

• Malaysia, Indonesia, Selatan Thailand, Filipina, Brunei, Singapura
• Kemboja, Vietnam (Melayu Champa), Afrika Selatan, Sri Lanka, Pulau Cocos, Taiwan
• Madagaskar, New Zealand, Pulau Easter, Arab Saudi, Pulau Krismas, Australia Barat

Catatan Francois Valentijn (1726)

Francois Valentijn ialah seorang penulis Belanda. Pada tahun 1726 beliau merekodkan bahawa bahasa Melayu:

• bukan sahaja dituturkan di daerah pinggir laut tetapi juga digunakan di seluruh Kepulauan Melayu dan negeri-negeri sebelah timur;
• difahami di mana sahaja oleh setiap orang, seperti bahasa Perancis atau Latin di Eropah;
• dimengerti di Parsi dan lebih jauh, dan di sebelah timur sehingga ke Kepulauan Filipina.

Menurut catatan itu, jika seseorang tidak mengetahui bahasa Melayu, dia dianggap sebagai orang yang tidak terpelajar di Timur.

Buku teks Sejarah Tahun 5 SK, ms. 35 (sumber: Arkib Negara Malaysia).

3.3Persamaan dalam sebutan

Penyebaran bahasa Melayu sangat meluas. Kedatangan pengaruh luar memperkaya perbendaharaan kata bahasa Melayu. Pada hari ini, bahasa Melayu mempunyai kosa kata daripada bahasa Sanskrit, Arab, Portugis, Belanda, Inggeris, Cina dan Tamil.

Buku teks Sejarah Tahun 5 SK, ms. 36.

3.4Peranan bahasa Melayu pada masa dahulu dan kini

Bahasa Melayu memainkan peranan penting dalam membangunkan negara. Hingga kini, bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar terus digunakan dalam bidang-bidang ini dan menjadi salah satu warisan kebanggaan negara.

Buku teks Sejarah Tahun 5 SK, ms. 37.

Dahulu dan kini

Buku teks Sejarah Tahun 5 SK, ms. 38.

Buku teks Sejarah Tahun 5 SK, ms. 39.

3.5Bahasa rasmi dan bahasa perpaduan

Bahasa Melayu sebagai bahasa rasmi

• Bahasa Melayu ialah bahasa rasmi negara kita.
• Kedudukannya dimantapkan melalui Akta Bahasa Kebangsaan 1963/67.
• Bahasa rasmi menjadi medium dalam urusan pentadbiran harian.
• Masyarakat pelbagai kaum di Malaysia bebas menggunakan bahasa lain dalam urusan harian mereka.

Bahasa Melayu sebagai bahasa perpaduan

Bahasa Melayu menyatukan rakyat berbilang kaum. Bahasa ini mudah difahami dan menjadi medium utama untuk menyampaikan maklumat kepada masyarakat.

Aktiviti yang memupuk perpaduan:

• minggu bahasa kebangsaan
• pertandingan deklamasi sajak
• berbalas pantun
• syarahan dan pidato antara murid berbilang kaum

Aktiviti ini secara tidak langsung menyatukan bangsa melalui bahasa.

3.6Cinta akan negara

Mengetahui susur galur dan peranan bahasa Melayu mendorong kita supaya sentiasa berusaha, bersedia dan berani menghadapi cabaran.