Sejarah notesnota, unit 11

Bahasa Kebangsaan

TextbookBuku teks Sejarah Tahun 5 SK, pageshalaman 148–161

What this chapter coversMatlamat bab ini

Murid boleh menjelaskan kedudukan bahasa kebangsaan dan bahasa lain dalam Perlembagaan Persekutuan (9.4.1, K9.4.5)
Murid boleh menyatakan peranan bahasa kebangsaan dan kepentingan menggunakannya dengan betul (9.4.2, K9.4.6)
Murid boleh menerangkan institusi dan usaha yang memartabatkan bahasa kebangsaan (9.4.3, K9.4.7)
Murid boleh menghuraikan cabaran penggunaan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan (9.4.4, K9.4.5)
Murid boleh memahami lagu Bahasa Jiwa Bangsa yang menyeru rakyat menggunakan bahasa kebangsaan (9.4.2, K9.4.7)

11.1Kedudukan bahasa kebangsaan

Bahasa Melayu ialah bahasa kebangsaan dan bahasa rasmi negara kita. Bahasa kebangsaan memupuk semangat patriotik dan jati diri bangsa.

Bahasa kebangsaan ialah bahasa Melayu. Kedudukannya termaktub dalam Perlembagaan Persekutuan, Perkara 152.

Petikan Perkara 152 Perlembagaan Persekutuan: bahasa kebangsaan ialah bahasa Melayu dan tiada seorang pun boleh dilarang menggunakan, mengajar atau belajar apa-apa bahasa lain — Perkara 152. Bahasa kebangsaan.

Buku teks Sejarah Tahun 5 SK, ms. 150.

Perkara	Maklumat
Bahasa kebangsaan	Bahasa Melayu (Perkara 152, Perlembagaan Persekutuan)
Bahasa rasmi	Kedudukannya termaktub dalam Akta Bahasa Kebangsaan 1963/67
Bahasa ilmu	Kepentingannya diwartakan dalam Akta Pelajaran 1961 dan Akta Pendidikan 1996
Bahasa lain	Bahasa Mandarin, bahasa Tamil dan bahasa Inggeris boleh digunakan dalam komunikasi harian

Perkara 152 berkata tiada seorang pun boleh dilarang atau dihalang daripada menggunakan (selain bagi maksud rasmi), atau daripada mengajar atau belajar, apa-apa bahasa lain.

Bahasa Melayu menjadi bahasa komunikasi dalam sambutan Bulan Bahasa Kebangsaan kerana bahasa Melayu ialah bahasa kebangsaan. Setiap acara rasmi negara menggunakan bahasa Melayu.

Jangan keliru. Bahasa lain tidak dilarang. Masyarakat pelbagai kaum masih boleh menggunakannya dalam komunikasi harian. Tetapi bahasa kebangsaan tetap bahasa Melayu dan mesti dihormati dan dibanggakan.

Apakah bahasa kebangsaan negara kita? Di manakah kedudukannya termaktub?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Bahasa Melayu. Kedudukannya termaktub dalam Perlembagaan Persekutuan (Perkara 152). Kedudukan bahasa Melayu sebagai bahasa rasmi termaktub dalam Akta Bahasa Kebangsaan 1963/67.

11.2Peranan bahasa kebangsaan

Bahasa kebangsaan mempunyai pelbagai peranan untuk membangunkan negara. Kita mesti yakin dan bangga menggunakan bahasa kebangsaan pada setiap masa.

Dua peranan bahasa kebangsaan: lambang jati diri dan asas pembinaan negara — Peranan bahasa kebangsaan (1).

Buku teks Sejarah Tahun 5 SK, ms. 152.

Enam peranan bahasa kebangsaan: bahasa persuratan, perhubungan, undang-undang, ekonomi, pentadbiran dan pendidikan — Peranan bahasa kebangsaan (2).

Buku teks Sejarah Tahun 5 SK, ms. 153.

Peranan	Penerangan
Lambang jati diri	Lambang negara Malaysia di persada dunia dan perakuan jati diri rakyat Malaysia
Asas pembinaan negara	Masyarakat berbilang kaum memerlukan satu bahasa yang difahami oleh semua kaum sebagai panduan
Bahasa persuratan	Digunakan dalam karya persuratan, contohnya pantun, syair dan novel
Bahasa perhubungan	Bahasa komunikasi antara masyarakat berbilang kaum di negara kita dan peringkat serantau
Bahasa undang-undang	Digunakan dalam urusan rasmi di mahkamah
Bahasa ekonomi	Digunakan dalam kegiatan ekonomi di negara kita
Bahasa pentadbiran	Digunakan dalam urusan rasmi seperti mesyuarat, kursus, taklimat, bengkel dan surat-menyurat
Bahasa pendidikan	Bahasa pengantar dan penyampaian maklumat dalam sistem pendidikan negara kita

Ingat lapan peranan: jati diri, asas pembinaan negara, persuratan, perhubungan, undang-undang, ekonomi, pentadbiran dan pendidikan.

Bahasa kebangsaan ialah alat perhubungan bagi mengeratkan perpaduan dalam kalangan masyarakat. Setiap individu haruslah memainkan peranan penting dalam usaha membangunkan negara.

Jangan keliru antara bahasa undang-undang (urusan rasmi di mahkamah) dengan bahasa pentadbiran (mesyuarat, kursus, taklimat, bengkel dan surat-menyurat).

Apakah bahasa yang digunakan dalam urusan rasmi di mahkamah? Namakan peranan bahasa kebangsaan itu.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Bahasa kebangsaan (bahasa Melayu). Peranannya ialah bahasa undang-undang.

11.3Institusi dan usaha memartabatkan bahasa kebangsaan

Pelbagai langkah dan usaha yang berterusan telah diambil untuk memartabatkan bahasa kebangsaan. Bahasa kebangsaan dapat memupuk semangat cinta akan negara.

Tiga institusi: Dewan Bahasa dan Pustaka, sistem pendidikan dan Universiti Kebangsaan Malaysia — Institusi dan usaha memartabatkan bahasa kebangsaan.

Buku teks Sejarah Tahun 5 SK, ms. 154.

Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP)

DBP ditubuhkan pada tahun 1956. Antara fungsi penubuhan DBP:

Membina dan memperkaya bahasa kebangsaan dalam semua bidang.
Menerbitkan pelbagai bahan bacaan dalam bahasa kebangsaan.
Membakukan ejaan, sebutan dan membentuk istilah.
Menggalakkan penggunaan bahasa kebangsaan yang betul dalam semua urusan.

Sistem pendidikan

Tahun	Peristiwa
1956	Penyata Razak menjadikan bahasa kebangsaan sebagai bahasa pengantar di sekolah kebangsaan
1960	Penyata Rahman Talib menjadikan bahasa kebangsaan sebagai bahasa pengantar di sekolah dan universiti
1963/67	Akta Bahasa Kebangsaan diwujudkan

Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM)

UKM ditubuhkan pada tahun 1970 bagi memartabatkan bahasa kebangsaan sebagai bahasa ilmu.

Bulan Bahasa Kebangsaan, Dekad Bahasa Kebangsaan dan MBMMBI

Usaha	Maklumat
Bulan Bahasa Kebangsaan	Disambut pada setiap bulan Oktober untuk menggalakkan penggunaan bahasa kebangsaan dalam kalangan masyarakat
Dekad Bahasa Kebangsaan	Memperkasakan peranan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan dan bahasa rasmi yang mencakupi pelbagai bidang dan sektor di Malaysia
MBMMBI	Dasar Memartabatkan Bahasa Malaysia, Memperkukuh Bahasa Inggeris. Diperkenalkan pada tahun 2012

Memartabatkan bahasa kebangsaan ialah tanggungjawab semua. Bahasa kebangsaan mencerminkan jati diri dan identiti negara.

Jangan tertukar tahun. DBP 1956 (sama tahun dengan Penyata Razak), Penyata Rahman Talib 1960, UKM 1970 dan MBMMBI 2012.

Bilakah Universiti Kebangsaan Malaysia ditubuhkan? Mengapakah universiti itu ditubuhkan?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Pada tahun 1970. Ia ditubuhkan bagi memartabatkan bahasa kebangsaan sebagai bahasa ilmu.

11.4Cabaran penggunaan bahasa Melayu

Rakyat Malaysia tanpa mengira kaum haruslah fasih menggunakan bahasa kebangsaan. Penggunaan bahasa kebangsaan yang menyeluruh dapat melahirkan sebuah negara maju. Walaupun terdapat pelbagai cabaran, kedudukan dan penggunaan bahasa kebangsaan perlu diperkukuh supaya sejajar sebagai identiti negara.

Cabaran	Penerangan
Komunikasi harian	Bahasa Melayu sering kali digunakan bersama-sama dengan bahasa lain. Kita perlu mengutamakan bahasa Melayu.
Sikap penutur	Penutur yang malu atau tiada kesungguhan menyukarkan usaha memartabatkan bahasa kebangsaan. Kita mesti yakin dengan keupayaan bahasa kebangsaan.
Bidang teknologi maklumat	Kebanyakan alat dan aplikasi teknologi maklumat menggunakan bahasa Inggeris.
Latar belakang keluarga	Ibu bapa atau keluarga perlu memberikan semangat dan tunjuk ajar kepada anak-anak dalam penggunaan bahasa kebangsaan yang betul.
Bidang pendidikan	Murid cenderung menggunakan bahasa ibunda atau dialek mereka semasa proses pembelajaran.
Penggunaan bahasa rojak	Dalam sesuatu majlis atau media sosial, bahasa dicampuradukkan. Penyusunan ayat, kosa kata dan sebutan sering disalahgunakan.

Bahasa rojak ialah bahasa yang bercampur aduk kata-kata yang digunakan oleh penuturnya.

Sebagai warganegara Malaysia, kita seharusnya berbangga dan memartabatkan bahasa Melayu sebagai bahasa perpaduan serta identiti negara.

Apakah yang dimaksudkan dengan bahasa rojak?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Bahasa yang bercampur aduk kata-kata yang digunakan oleh penuturnya.

11.5Bahasa jiwa bangsa dan cinta akan negara

Lagu Bahasa Jiwa Bangsa dicipta untuk menaikkan semangat menggunakan bahasa kebangsaan. Lirik lagu menyeru rakyat Malaysia agar menggunakan bahasa kebangsaan dalam kehidupan harian. Lagu/lirik: Dol Ramli.

Melalui bahasa, rakyat yang berbilang kaum dapat disatukan.
Penggunaan bahasa kebangsaan membuktikan rakyat bersatu serta memahami antara satu sama lain.
Kita seharusnya yakin dan bangga menggunakan bahasa kebangsaan walau di mana-mana kita berada.

Cinta akan negara

Masyarakat yang menggunakan bahasa kebangsaan dengan betul dapat menjadikannya identiti negara yang dibanggakan. Antara universiti di luar negara yang menawarkan pengajian bahasa Melayu ialah Universiti Hankuk (Korea Selatan), Universiti Ohio (Amerika Syarikat), Universiti Victoria, Wellington (New Zealand) dan Universiti Pengajian Asing, Beijing (China).

Peringkat	Kesannya
Diri	Menguasai dan menjiwai bahasa kebangsaan menanam jati diri dan cinta akan negara
Masyarakat	Semangat cinta akan negara melahirkan masyarakat yang saling menghormati dan bersatu padu
Negara	Masyarakat yang bersatu padu mewujudkan negara yang dihormati seluruh dunia

Mengapakah bahasa kebangsaan dikatakan bahasa jiwa bangsa?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Melalui bahasa, rakyat yang berbilang kaum dapat disatukan. Penggunaan bahasa kebangsaan membuktikan rakyat bersatu dan memahami antara satu sama lain.