Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan notesnota, unit 11

Pameran Kesihatan

Notes made with reference toNota dibuat dengan rujukan kepada TextbookBuku teks Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan Tahun 6 Sekolah Kebangsaan (KSSR Semakan 2017), pageshalaman 73-94

What this chapter coversMatlamat bab ini

Saya boleh menyatakan perubahan fizikal remaja, peranan hormon dan cara menghargai perubahan diri (1.1.1, 1.1.2, 1.1.3)
Saya boleh menyenaraikan situasi yang mendorong tingkah laku seksual, kemahiran asertif dan kesan tingkah laku seksual terhadap mangsa dan pemangsa (1.2.1, 1.2.2, 1.2.3, 1.2.4)
Saya boleh menerangkan bahaya penyalahgunaan dadah dan kesannya kepada diri, keluarga dan masyarakat (2.1.1, 2.1.2, 2.1.3, 2.1.4)
Saya boleh menjelaskan perubahan emosi dan naluri seksual remaja serta cara mengurusnya (3.1.1, 3.1.2, 3.1.3)
Saya boleh menerangkan kepentingan hubungan kekeluargaan (4.1.1, 4.1.2, 4.1.3)
Saya boleh membezakan tekanan positif dan tekanan negatif serta cara mengurus tekanan negatif (5.1.1, 5.1.2, 5.1.3)
Saya boleh menyatakan hepatitis, HIV dan AIDS, penyakit bawaan air dan bawaan makanan serta simptom, pencegahan dan rawatannya (6.1.1, 6.1.2, 6.1.3)
Saya boleh membezakan pengaruh positif dan negatif dalam komuniti terhadap keselamatan diri (7.1.1, 7.1.2, 7.1.3)

Unit ini ialah Pendidikan Kesihatan. Sekolah mengadakan Pameran Kesihatan dan Jururawat Puan Syafiqah menerangkan tentang kesihatan diri dan reproduktif, penyalahgunaan bahan, pengurusan mental dan emosi, kekeluargaan, pencegahan penyakit dan keselamatan.

1Kesihatan diri dan reproduktif

Hargai perubahan diri (ms. 74-75)

Remaja mengalami perubahan fizikal. Sajak Hargai Perubahan mengajar kita menerima perubahan ini, menjaga kebersihan diri, berpakaian sopan dan menjaga pergaulan antara lelaki dengan perempuan.

Hormon ialah bahan kimia yang dirembeskan oleh kelenjar endokrin dan mempunyai kesan terhadap kegiatan organ-organ lain.
Hormon testosteron mengawal kematangan dan perkembangan organ seks lelaki.
Hormon estrogen mengawal kematangan dan perkembangan organ seks perempuan.

Dalam bual bicara di ms. 75, seorang murid berkata jerawat tumbuh di muka dan seorang lagi berkata suaranya turut berubah. Ini contoh perubahan fizikal remaja.

Jangan terpengaruh (ms. 76-79)

Peringkat remaja mencabar kerana emosi sering berubah. Perasaan ingin bebas daripada kongkongan keluarga dan ingin mencuba sesuatu yang baharu boleh menjerumuskan kepada tingkah laku seksual yang negatif.

Situasi yang mendorong tingkah laku seksual	Penjelasan buku teks (ms. 76)
Menonton bahan pornografi	Bahan ini mengundang kesan emosi dan naluri seksual.
Berdua-duaan di dalam kelas	Jika tidak ditemani oleh rakan-rakan, elakkan berdua-duaan dengan rakan berlainan jantina.
Pusat hiburan	Tempat hiburan seperti karaoke berpotensi menjerumuskan remaja.
Berjalan berseorangan	Demi keselamatan diri, elakkan berjalan berseorangan di tempat yang sunyi.
Melepak di taman	Aktiviti yang tidak berfaedah boleh mendorong kepada tingkah laku tidak bermoral.

Kemahiran asertif ialah keupayaan menyatakan pendapat dan perasaan sama ada positif atau negatif secara jelas dan jujur tanpa dipengaruhi oleh orang lain.

Contoh (ms. 77): Karim mengajak Sandra datang ke rumahnya sedangkan ibu bapanya tiada di rumah. Sandra menolak dengan sopan dan berkata tidak sopan jika dia berada di rumah Karim bersama-sama kawan lelaki yang lain. Dia berkata “TIDAK” dengan jelas.

Tingkah laku seksual yang tidak sihat (berdua-duaan, mesej lucah, menonton pornografi) mendatangkan risiko (ms. 78): ketagihan melakukan aktiviti seksual, hubungan seksual dan hamil sebelum nikah, serta jangkitan penyakit seksual termasuk HIV dan AIDS.

Carta kesan tingkah laku seksual kepada mangsa dan pemangsa, pada diri dan keluarga — Kesan tingkah laku seksual: mangsa dan pemangsa.

Rajah daripada buku teks Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan Tahun 6, m.s. 79.

Ingat: mangsa dan pemangsa kedua-duanya menanggung kesan. Mangsa: hamil luar nikah, jangkitan penyakit seksual, disisihkan masyarakat. Pemangsa: rasa bersalah yang berpanjangan, sukar mendapat kepercayaan orang lain, menerima hukuman setimpal.

Semak diri: Apakah kemahiran asertif?

Show answer

Keupayaan menyatakan pendapat dan perasaan secara jelas dan jujur tanpa dipengaruhi oleh orang lain.

2Penyalahgunaan bahan

Kumpulan boria Boria Antidadah membuat persembahan sempena Hari Kanak-kanak. Tema lagu itu ialah bahaya dadah kepada diri, keluarga dan masyarakat. Lagu itu menasihatkan kita memilih rakan dengan baik dan menjauhi dadah, kerana dadah merosakkan generasi dan negara.

Dalam seminar pencegahan dadah (ms. 81), penceramah ialah seorang doktor. Dalam contoh gambar, seorang lelaki asing menawarkan air kepada seorang budak. Budak itu menolak dengan sopan kerana pesan ibunya: jangan mengambil barang daripada orang yang tidak dikenali.

Kesan kepada diri, keluarga dan masyarakat perlu disebut dengan jelas. Buku teks meminta murid menyatakan kesannya daripada keratan akhbar, jadi jawapan ini diberi sebagai contoh yang munasabah: ketagihan dan rosak kesihatan (diri), keluarga malu dan ditimpa masalah (keluarga), generasi pembina negara musnah (masyarakat; ikut tema lagu Boria).

Tolak tawaran makanan atau minuman daripada orang yang tidak dikenali dengan sopan, lalu beritahu ibu bapa atau guru.

3Pengurusan mental dan emosi

Perubahan emosi remaja adalah normal (ms. 82). Remaja mudah beremosi, sedih, tidak sabar dan ingin disayangi. Remaja juga mula tertarik kepada individu yang berlainan jantina akibat perubahan naluri seksual. Umur peringkat remaja ialah 12 tahun hingga 24 tahun (sumber: WHO).

Cara mengurus perubahan emosi remaja: berbincang dengan ibu bapa, berjumpa guru kaunseling, belajar bersama rakan sebaya, bersyukur, mengawal perasaan marah, berfikiran positif — Cara mengurus perubahan emosi remaja.

Rajah daripada buku teks Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan Tahun 6, m.s. 83.

Naluri seksual diurus melalui aktiviti berfaedah: beriadah, bersukan, gotong-royong dan program berbentuk keagamaan.

Semak diri: Namakan dua aktiviti berfaedah untuk mengurus naluri seksual.

Show answer

Mana-mana dua: beriadah dan bersukan, gotong-royong, program berbentuk keagamaan.

4Kekeluargaan

Amir kehilangan ibu. Ayah tetap menjaga anak-anak dan Amir berjanji menjadi anak yang baik dan membantu menjaga adik. Hubungan kekeluargaan yang baik penting (ms. 85). Kad keluarga menyenaraikan kepentingannya:

membina keluarga bahagia
tolong-menolong sesama anggota keluarga
memupuk rasa tanggungjawab
mewujudkan ikatan kasih sayang
mengeratkan hubungan
dapat memahami perasaan
saling menyokong
berasa bangga

5Tekanan

Tekanan positif ialah tindak balas yang baik dari segi fizikal, emosi dan mental seseorang terhadap situasi atau punca tekanan (sumber: myhealth.gov.my).
Tekanan negatif ialah suatu reaksi yang tidak spesifik (keliru) oleh diri seseorang disebabkan oleh sesuatu bebanan yang menimpanya (Dr. Hans Selye, pengasas teori stres).

Contoh (ms. 86): Beto takut gagal ujian Matematik lalu tekanan positif membuat dia belajar secara berjadual dan mengulang kaji secara kerap, dan keputusan ujiannya meningkat. Tekanan berlaku apabila seseorang berada dalam keadaan terancam sama ada dari segi emosi, fizikal dan perasaan.

Roda cara mengurus tekanan negatif — Cara mengurus tekanan negatif.

Rajah daripada buku teks Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan Tahun 6, m.s. 87.

Cara mengurus tekanan negatif: sentiasa berfikiran positif; sentiasa sabar menghadapi dugaan; berbincang dengan ahli keluarga atau rakan; bersyukur dengan apa yang ada; berusaha untuk berubah menjadi lebih baik; berdoa kepada Tuhan; menerima rakan seadanya; menjauhkan diri daripada perkara negatif seperti malas mengulang kaji pelajaran.

Peratusan kemurungan ialah 18.3%, iaitu satu daripada lima remaja mengalami kemurungan, dua daripada lima mengalami keresahan dan satu daripada 10 mengalami tekanan (Kementerian Kesihatan Malaysia, 10 Oktober 2019).

6Penyakit berjangkit

Penyakit	Simptom	Pencegahan	Rawatan
Hepatitis: keradangan hati akibat jangkitan virus hepatitis A, B, C, D dan E	Demam, lesu, kurang selera makan, cirit-birit	Pengambilan air bersih; sistem pembentungan dan kumbahan teratur; pengambilan vaksin	Rujuk pakar perubatan; banyakkan minum air dan berehat
HIV dan AIDS	Demam, sakit tekak, sakit otot, letih, ruam, turun berat badan	Jauhi seks bebas; amalkan gaya hidup sihat berlandaskan agama dan kepercayaan; tidak berkongsi jarum suntikan	Tiada ubat khusus tetapi ubat antivirus dapat melambatkan proses penyakit
Penyakit bawaan air dan makanan	Sakit perut, cirit-birit, muntah, demam	Pastikan sumber air bersih; jauhi makanan mentah; basuh makanan segar; basuh alatan hidangan dengan bersih; basuh tangan sebelum makan dan minum	Rujuk pakar perubatan dan makan ubat yang dicadangkan

HIV (Human Immunodeficiency Virus) memusnahkan sistem pertahanan badan, menjadikan seseorang itu terdedah kepada jangkitan. HIV yang tidak dikawal menjadi bertambah teruk pada peringkat akhir, iaitu AIDS (Acquired Immunodeficiency Syndrome).
PBA (Penyakit Bawaan Air) disebabkan oleh kuman yang disebarkan melalui air tercemar. PBM (Penyakit Bawaan Makanan) disebabkan oleh pengambilan makanan yang tercemar.

HIV dan AIDS boleh tersebar melalui hubungan seks yang tidak selamat dan berkongsi jarum suntikan (ms. 88).

7Komuniti selamat

Komuniti ialah keseluruhan orang yang tinggal di suatu tempat, daerah, negara dan sebagainya di bawah satu pemerintahan (Kamus Pelajar Edisi Keempat).

Pengaruh positif: gotong-royong, sambutan hari perayaan, membantu jiran melintas jalan. Pengaruh negatif: buli, kawasan kotor, melepak — Pengaruh dalam komuniti terhadap keselamatan diri.

Rajah daripada buku teks Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan Tahun 6, m.s. 90.

Untuk komuniti yang harmoni, kita perlu sering bertegur sapa dengan jiran dan menghormati antara satu sama lain. Contoh (ms. 91): kawasan rumah Pak Abu yang berselerak dan tidak terurus mengancam keselamatan; Sofia, Jane dan Alex mencadangkan membantu Pak Abu membersihkan kawasan rumahnya dan bersatu untuk melindungi komuniti.