Bahasa Melayu soalan, tema 11
NamaKelasTarikh
Sejarah dan warisan
42 markah. Guna mod Latihan untuk menyemak setiap jawapan, atau mod Peperiksaan untuk menjawab semua soalan dahulu.
Bahagian A: soalan objektif
10 markahPilih satu jawapan yang paling tepat bagi setiap soalan.
1
Soalan 1
Antara yang berikut, yang manakah kata kerja tak transitif?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Berhijrah tidak memerlukan objek: Masyarakat Minang berhijrah ke Tanah Melayu. Menggunakan (piring), memakai (pakaian) dan menyerupai (gerakan) mesti diikuti objek (ms. 131).
2
Soalan 2
Busana putera dan puteri Perak merupakan warisan tradisional yang tak lapuk dek hujan, tak lekang dek panas.
Apakah maksud peribahasa yang bercetak condong itu?
Apakah maksud peribahasa yang bercetak condong itu?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
Peribahasa ini ialah moto Tema 11 (ms. 121) dan digunakan dalam petikan Kenali Ipoh (ms. 124): sesuatu yang kekal dan tidak berubah.
3
Soalan 3
Sultan itu telah mangkat pada usia 80 tahun.
Perkataan bahasa istana yang bercetak tebal bermaksud
Perkataan bahasa istana yang bercetak tebal bermaksud
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Mangkat ialah bahasa istana bagi meninggal dunia (Perkasa Ilmu, ms. 128).
4
Soalan 4
Pilih ayat-ayat yang menggunakan perkataan berhuruf condong dengan betul.
I Melaka ialah bandar raya yang bersejarah.
II Ramai belia berhijrah ke bandaraya untuk mencari pekerjaan.
III Masjid Paloh terletak di Bandaraya Ipoh.
IV Majlis Bandar Raya Pulau Pinang dirasmikan pada tahun 1976.
I Melaka ialah bandar raya yang bersejarah.
II Ramai belia berhijrah ke bandaraya untuk mencari pekerjaan.
III Masjid Paloh terletak di Bandaraya Ipoh.
IV Majlis Bandar Raya Pulau Pinang dirasmikan pada tahun 1976.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
bandar raya (dua perkataan) untuk makna umum; Bandaraya (serangkai, huruf besar) untuk kata nama khas yang diwartakan. Ayat II sepatutnya bandar raya; ayat IV sepatutnya Majlis Bandaraya Pulau Pinang (ms. 123).
5
Soalan 5
Pengunjung Festival Kuih Tradisional itu __________ melihat aneka kuih yang dijual di setiap gerai.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Rambang mata: sukar memilih kerana terlalu banyak yang menarik (ms. 124).
6
Soalan 6
Bahagian yang bergaris dalam ayat di bawah mungkin mengandungi kesalahan penggunaan bahasa atau mungkin juga tidak. Pilih A, B atau C jika ayat itu mengandungi kesalahan, dan pilih D jika tiada kesalahan.
Para peserta membincangkan tentang peraturan permainan congkak sebelum pertandingan bermula.
Para peserta membincangkan tentang peraturan permainan congkak sebelum pertandingan bermula.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
C
Membincangkan ialah kata kerja transitif yang terus diikuti objek tanpa kata sendi. Bentuk tak transitif berbincang pula memerlukan tentang: berbincang tentang peraturan.
7
Soalan 7
Antara yang berikut, yang manakah benar tentang format karangan laporan?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Perkasa Ilmu ms. 129: tajuk digariskan; kata sendi nama dan kata hubung berhuruf kecil; tandatangan dan nama pelapor (huruf besar) di sebelah kiri.
8
Soalan 8
Dalam cerpen Tikar Mengkuang, mengapakah Mak Cik Senah tidak membenarkan Suraya menyiat daun mengkuang lagi?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
D
“Suraya pernah cuba untuk menyiat daun mengkuang itu tetapi jarinya tertusuk duri. Sejak itu, Mak Cik Senah tidak membenarkan Suraya menyiat mengkuang lagi.” (ms. 130). Ini menunjukkan sifat penyayang Mak Cik Senah.
9
Soalan 9
Wau Bulan
Wau bulan merupakan sejenis layang-layang tradisional yang sinonim dengan negeri Kelantan. Wau ini dinamakan wau bulan kerana bahagian ekornya berbentuk seperti bulan sabit. Pembuatan wau memerlukan kesabaran yang tinggi kerana rangkanya diraut daripada buluh, kemudian ditampal dengan kertas berwarna dan dihias dengan corak bunga yang halus. Selepas musim menuai, penduduk kampung berkumpul di sawah yang lapang untuk menerbangkan wau. Wau yang dipasang busur akan berdengung apabila ditiup angin.
Perkataan diraut dalam petikan di atas bermaksud
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
A
Meraut bermaksud menghaluskan (menipiskan) kayu atau buluh dengan pisau. Bilah buluh diraut supaya ringan dan mudah dibentuk menjadi rangka wau.
10
Soalan 10
Berdasarkan petikan Wau Bulan dalam soalan 9, yang manakah kata kerja tak transitif?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
B
Penduduk kampung berkumpul di sawah: di sawah ialah keterangan tempat, bukan objek. Memerlukan (kesabaran) dan menerbangkan (wau) ialah kata kerja transitif; dihias ialah kata kerja pasif.
Bahagian B: soalan berstruktur
32 markahJawab semua soalan. Jawab dengan ayat yang lengkap apabila diminta.
11
Soalan 11
Tentukan sama ada kata kerja yang bercetak tebal dalam ayat-ayat di bawah ialah kata kerja transitif atau kata kerja tak transitif. Ayat-ayat ini berdasarkan petikan Rentak Tarian Piring.
[1 markah]
(a)Kebanyakan masyarakat Minang bermastautin di Negeri Sembilan.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Kata kerja tak transitif
di Negeri Sembilan ialah keterangan tempat, bukan objek.
[1 markah]
(b)Penari tarian piring memakai pakaian tradisional yang berwarna-warni.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Kata kerja transitif
Objek: pakaian tradisional. Boleh dipasifkan: Pakaian tradisional dipakai oleh penari.
[1 markah]
(c)Tarian ini diadakan ketika padi di sawah sudah menguning.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Kata kerja tak transitif
[1 markah]
(d)Kemahiran penari menyebabkan mereka tidak menjatuhkan piring.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Kata kerja transitif
Akhiran -kan menjadikan jatuh transitif; objeknya piring.
12
Soalan 12
Dalam setiap ayat di bawah, terdapat satu kesalahan penggunaan kata kerja. Kenal pasti kesalahan tersebut dan tulis jawapan yang betul. Anda tidak perlu menyalin ayat itu semula.
[1 markah]
(a)Suraya merasa sangat gembira apabila dapat mencuba menganyam tikar mengkuang.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(b)Haliza ingin bertemu Encik Azam untuk bertanya tentang bengkel mencanting batik itu.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
13
Soalan 13
Tulis maksud perkataan bahasa istana yang bercetak tebal dalam ayat-ayat di bawah.
[1 markah]
(a)Tuanku sedang beradu di kamar.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(b)Baginda bersantap bersama-sama pembesar istana.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(c)“Ampun Tuanku, patik datang membawa hadiah,” sembah Bendahara.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
14
Soalan 14
Baca petikan di bawah dengan teliti, kemudian jawab soalan-soalan yang berikutnya.
Gasing Pak Hamid
Bunyi ketukan kayu kedengaran dari bengkel kecil di belakang rumah Pak Hamid di Kampung Tok Jembal. Lelaki berusia 68 tahun itu telah membuat gasing selama lebih empat puluh tahun. Kemahirannya diwarisi daripada arwah bapanya yang juga seorang pembuat gasing yang terkenal di kampung itu.
Pak Hamid hanya menggunakan kayu yang keras seperti kayu merbau dan kemuning. Menurut beliau, kayu keras tidak mudah pecah apabila gasing dipangkah dan dapat berpusing dengan stabil. Kayu itu dipotong, ditarah dan dilarik sehingga licin. Setiap biji gasing disiapkan dengan tekun selama dua hingga tiga hari. Bagi Pak Hamid, kerja yang tergesa-gesa hanya menghasilkan gasing yang tidak seimbang.
Terdapat dua jenis gasing yang dihasilkan oleh Pak Hamid, iaitu gasing pangkah dan gasing uri. Gasing pangkah digunakan untuk memangkah gasing lawan, manakala gasing uri dipertandingkan untuk melihat gasing yang paling lama berpusing. Gasing hasil tangan Pak Hamid pernah berpusing selama lebih satu jam dalam pertandingan peringkat negeri.
Namun begitu, Pak Hamid kecewa kerana semakin kurang remaja yang berminat dengan permainan gasing. Kebanyakan mereka lebih suka menghabiskan masa dengan gajet. Oleh itu, beliau membuka kelas percuma pada setiap hujung minggu. Sambutannya amat menggalakkan. Kini, seramai dua puluh orang remaja kampung itu sudah pandai memusingkan gasing. Pak Hamid berharap permainan warisan ini akan terus dimainkan oleh generasi akan datang.
[1 markah]
(a)Daripada siapakah Pak Hamid mewarisi kemahiran membuat gasing?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Pak Hamid mewarisi kemahiran membuat gasing daripada arwah bapanya.
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(b)Mengapakah Pak Hamid hanya menggunakan kayu yang keras?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Kayu keras tidak mudah pecah apabila gasing dipangkah dan dapat berpusing dengan stabil.
Mana-mana 1 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(c)Apakah maksud perkataan tekun dalam perenggan kedua?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 1 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(d)Apakah perbezaan antara gasing pangkah dengan gasing uri?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Gasing pangkah digunakan untuk memangkah gasing lawan, manakala gasing uri dipertandingkan untuk melihat gasing yang paling lama berpusing.
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(e)Tandakan Betul atau Salah: Kelas gasing Pak Hamid diadakan setiap hari selepas waktu sekolah.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Salah
Perenggan 4: kelas percuma diadakan pada setiap hujung minggu.
15
Soalan 15
Berdasarkan petikan Gasing Pak Hamid dalam soalan 14, jawab soalan-soalan berikut.
[2 markah]
(a)Pada pendapat anda, wajarkah tindakan Pak Hamid membuka kelas gasing secara percuma? Berikan satu alasan.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Wajar, kerana kelas percuma dapat menarik lebih ramai remaja untuk belajar tanpa membebankan ibu bapa, maka permainan gasing tidak akan pupus.
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah]
(b)Selain membuka kelas, nyatakan dua cara lain untuk memastikan permainan tradisional seperti gasing tidak dilupakan oleh generasi muda.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 2 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
16
Soalan 16
Baca petikan cerpen di bawah, kemudian jawab soalan-soalan yang berikutnya.
“Boleh, Su! Kamu juga boleh cuba menganyam tikar itu. Sayang sekali kalau seni menganyam ini hilang begitu sahaja,” jelas Mak Cik Senah. Suraya mengangguk tanda setuju. Dia berazam untuk menyambung seni warisan anyaman tikar mengkuang nenek moyangnya.(Tikar Mengkuang, Ummi Solehah, 2016; buku teks ms. 130)
[1 markah]
(a)Nyatakan satu persoalan dalam petikan di atas.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 1 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
[2 markah]
(b)Berdasarkan keseluruhan cerpen, nyatakan satu sifat Mak Cik Senah beserta buktinya.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mak Cik Senah seorang yang penyayang. Buktinya, dia tidak membenarkan Suraya menyiat mengkuang lagi selepas jari Suraya tertusuk duri.
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(c)Apakah pengajaran yang dapat anda peroleh daripada petikan di atas?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana 1 isi
Tandakan setiap isi yang betul.
17
Soalan 17
Bina ayat yang lengkap dan gramatis dengan menggunakan setiap ungkapan di bawah. Ayat anda mesti menunjukkan maksudnya dengan jelas.
[1 markah]
(a)tak lapuk dek hujan, tak lekang dek panas
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Amalan berbalas pantun dalam majlis perkahwinan masyarakat Melayu tak lapuk dek hujan, tak lekang dek panas.
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(b)menambat selera
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Aroma rendang tok yang dimasak oleh nenek benar-benar menambat selera kami.
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(c)titik tolak
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Lawatan ke Galeri Numismatik menjadi titik tolak minat Mohan untuk mengumpul duit syiling lama.
Tandakan setiap isi yang betul.
18
Soalan 18
Baca pengumuman di bawah, kemudian jawab soalan-soalan yang berikutnya.
Satu bengkel mencanting batik tradisional peringkat kebangsaan akan diadakan pada hari Sabtu, 29 Julai, dari pukul 9:00 pagi hingga 12:00 tengah hari di Dewan Kenanga. Yuran masuk ialah RM25.00 seorang peserta. Pihak urus setia akan menyediakan canting, lilin, pewarna dan kain putih sahaja. Peralatan tambahan lain hendaklah dibawa sendiri oleh peserta. Borang penyertaan dan bayaran hendaklah dihantar sebelum 15 Julai.(Diubah suai daripada buku teks, ms. 127)
[1 markah]
(a)Berapakah jumlah yuran yang perlu dibayar oleh tiga orang peserta?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
[1 markah]
(b)Namakan dua alatan yang disediakan oleh pihak urus setia.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Tandakan setiap isi yang betul.
19
Soalan 19
Anda diminta menulis karangan bertajuk “Kebaikan Mempromosikan Kuih Tradisional pada Peringkat Antarabangsa”.
Tulis satu perenggan isi sahaja (60 hingga 80 patah perkataan) bagi karangan tersebut. Perenggan anda mesti mengandungi isi, huraian dan contoh, serta menggunakan sekurang-kurangnya satu peribahasa atau ungkapan menarik.
[5 markah]
(a)Tulis perenggan anda.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Selain itu, promosi kuih tradisional pada peringkat antarabangsa dapat menarik lebih ramai pelancong asing ke negara kita. Pelancong yang pernah merasai keenakan kuih tradisional di pameran luar negara akan teruja untuk datang ke Malaysia bagi menikmatinya. Hal ini akan menjana pendapatan negara melalui sektor pelancongan. Contohnya, pengunjung Festival Kuih Tradisional di Kuala Lumpur pasti rambang mata melihat roti jala, kuih lapis dan dodol yang menambat selera. Bak kata pepatah, tak kenal maka tak cinta. (74 patah perkataan)
Tandakan setiap isi yang betul.