Reka Bentuk dan Teknologi soalan, bab 1

NamaKelasTarikh

Pengenalan kepada reka bentuk dan teknologi

44 markah. Guna mod Latihan untuk menyemak setiap jawapan, atau mod Peperiksaan untuk menjawab semua soalan dahulu. Sediakan sehelai kertas kosong dan pensel untuk soalan C2.

Bahagian A: soalan objektif

10 markah

Jawab semua soalan. Pilih satu jawapan yang betul bagi setiap soalan.

Soalan 1

Apakah maksud teknologi?

Pengetahuan tentang penyusunan bahan secara terancang untuk menghasilkan produk yang memberi impak kepada kehidupan
Pengaplikasian ilmu sains dan matematik dengan menggunakan sumber semula jadi untuk dijadikan alat, tenaga atau sistem
Pengubahsuaian terhadap produk sedia ada supaya menjadi lebih baik dan mesra pengguna
Konsep atau aturan yang digunakan pada elemen reka bentuk supaya visual menjadi menarik

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

A ialah definisi reka bentuk, C ialah inovasi dan D ialah prinsip reka bentuk. Teknologi ialah pengaplikasian ilmu sains dan matematik dengan sumber semula jadi untuk dijadikan alat, tenaga atau sistem (ms. 2).

Untuk guru: Mengingat, aras rendah, standard 1.1.1

Buku teks ms. 2

Soalan 2

Antara berikut, yang manakah elemen reka bentuk?
I  Garisan
II  Kontras
III  Tekstur
IV  Harmoni

I dan II
II dan IV
I dan III
III dan IV

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Garisan dan tekstur ialah elemen. Kontras dan harmoni ialah prinsip reka bentuk.

Untuk guru: Mengingat, aras rendah, standard 1.1.2

Buku teks ms. 4

Soalan 3

Puan Lina mereka bentuk lukisan, logo dan iklan untuk sebuah syarikat minuman. Apakah kerjaya Puan Lina?

Arkitek
Pereka bentuk produk
Pereka bentuk industri
Pereka bentuk grafik

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Pereka bentuk grafik mereka bentuk lukisan, logo, dan iklan (Jadual 1.3, ms. 21).

Untuk guru: Memahami, aras rendah, standard 1.2.4

Buku teks ms. 21

Soalan 4

Kerusi plastik dalam Rajah 1 tidak mudah rosak atau hancur dan tahan lama semasa digunakan. Oleh itu, kerusi ini mudah memasuki pasaran. Kriteria reka bentuk yang baik ini ialah

Kerusi plastik berwarna-warni yang disusun bertindan — Rajah 1

Kekuatan kualiti dan kebolehpasaran
Kecenderungan inovasi
Keaslian reka bentuk
Ergonomik

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Produk yang kuat (tidak mudah rosak) dan berkualiti (tahan lama) mudah memasuki pasaran: kekuatan kualiti dan kebolehpasaran (ms. 14).

Untuk guru: Mengingat, aras rendah, standard 1.1.6

Buku teks ms. 14

Soalan 5

Rajah 2 menunjukkan sebuah roda warna. Warna X ialah warna tertier. Apakah warna X?

Roda warna dengan warna primer dan sekunder berlabel; satu segmen di antara kuning dan hijau berlabel X — Rajah 2

Kuning jingga
Hijau biru
Kuning hijau
Biru ungu

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Warna tertier ialah campuran warna primer dengan warna sekunder di sebelahnya. X terletak di antara kuning (primer) dan hijau (sekunder), jadi X ialah kuning hijau.

Untuk guru: Memahami, aras rendah, standard 1.1.2

Buku teks ms. 8

Soalan 6

Antara reka bentuk berikut, yang manakah menunjukkan prinsip keseimbangan simetri?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Keseimbangan simetri (formal) mempunyai persamaan pada kedua-dua belah bahagiannya. Hanya pasu B sama di kiri dan kanan garis tengah. A, C dan D tidak sama pada kedua-dua belah (asimetri).

Untuk guru: Mengaplikasi, aras sederhana, standard 1.1.3

Buku teks ms. 9

Soalan 7

Antara berikut, yang manakah peranan reka bentuk kepada pengeluar dan negara?
I  Melindungi hak cipta rakyat
II  Melahirkan nilai-nilai estetika
III  Meningkatkan pendapatan negara
IV  Memupuk sikap bersyukur kerana kehidupan semakin dipermudah

I dan III
I dan IV
II dan III
II dan IV

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Melindungi hak cipta rakyat dan meningkatkan pendapatan negara ialah peranan kepada pengeluar dan negara. Nilai estetika ialah peranan kepada masyarakat; sikap bersyukur ialah peranan kepada individu (Rajah 1.10).

Untuk guru: Memahami, aras sederhana, standard 1.2.2

Buku teks ms. 19

Soalan 8

Rajah 3 menunjukkan sebuah kubus dan sebuah prisma segi tiga yang dicantumkan dengan glu untuk menghasilkan rumah burung. Apakah teknik pembinaan objek yang digunakan?

Kubus ditambah prisma segi tiga menjadi rumah burung — Rajah 3

Pembenaman
Pembuangan
Peleraian
Penyatuan

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Penyatuan ialah mencantumkan dua atau lebih objek tanpa melibatkan pembuangan atau pembenaman, biasanya dengan paku, skru, glu dan rivet (ms. 16).

Untuk guru: Mengaplikasi, aras sederhana, standard 1.1.7

Buku teks ms. 16

Soalan 9

Antara berikut, yang manakah contoh inovasi?
I  Radio kini boleh bersiaran melalui Internet
II  Marconi menghasilkan radio yang belum pernah wujud sebelumnya
III  Dapur memasak diubah suai menjadi ketuhar gelombang mikro yang lebih mudah digunakan
IV  Seorang pencipta menghasilkan alat baharu yang belum pernah ada di dunia

I dan II
I dan III
II dan IV
III dan IV

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Inovasi ialah pengubahsuaian produk sedia ada (radio diberi fungsi Internet; dapur diubah menjadi ketuhar gelombang mikro). II dan IV menghasilkan produk yang belum pernah wujud, iaitu invensi.

Untuk guru: Menganalisis, aras tinggi, standard 1.3.1

Buku teks ms. 23

Soalan 10

Pustakawan sekolah ingin membeli kerusi untuk murid yang duduk membaca dalam masa yang lama. Kriteria reka bentuk manakah yang paling penting dan mengapa?

Ergonomik, kerana kerusi itu selesa dan mengelakkan kesakitan pinggang dan leher
Keaslian reka bentuk, kerana kerusi itu tidak meniru produk sedia ada
Kecenderungan inovasi, kerana kerusi itu lebih unik daripada kerusi lain
Kreativiti, kerana kerusi itu mempunyai warna yang paling banyak

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Murid duduk lama, jadi keselesaan paling penting. Ergonomik ialah ciri keselesaan yang mengelakkan kesakitan pinggang dan leher (ms. 14). D juga salah kerana kreativiti bermaksud idea baharu, bukan bilangan warna.

Untuk guru: Menilai, aras tinggi, standard 1.1.6

Buku teks ms. 14

Bahagian B: soalan objektif pelbagai bentuk

24 markah

Jawab semua soalan. Setiap soalan bernilai 4 markah.

Soalan 11

Tandakan (✓) bagi elemen reka bentuk dan (✗) bagi yang bukan elemen reka bentuk.

[1 markah] (a)Saiz

A✓ Elemen reka bentukB✗ Bukan elemen reka bentuk

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

✓ Elemen reka bentuk

[1 markah] (b)Kesatuan

A✓ Elemen reka bentukB✗ Bukan elemen reka bentuk

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

✗ Bukan elemen reka bentuk

[1 markah] (c)Ruang

A✓ Elemen reka bentukB✗ Bukan elemen reka bentuk

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

✓ Elemen reka bentuk

[1 markah] (d)Keringkasan

A✓ Elemen reka bentukB✗ Bukan elemen reka bentuk

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

✗ Bukan elemen reka bentuk

Tujuh elemen: garisan, rupa, bentuk, tekstur, saiz, warna, ruang. Kesatuan dan keringkasan ialah prinsip reka bentuk.

Untuk guru: Mengingat, aras rendah, standard 1.1.2, 1.1.3

Buku teks ms. 4

Soalan 12

Padankan setiap gambar dengan fungsi garisan yang betul. Setiap fungsi digunakan sekali sahaja.

[1 markah] (a)Tali gitar

AMenunjukkan pergerakan arah atau aliranBMewakili ketegangan antara dua titikCMenunjukkan kestabilan dan kerehatanDMewakili gerakan dan tenaga yang berpadu

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mewakili ketegangan antara dua titik

[1 markah] (b)Dinding batu-bata

AMenunjukkan pergerakan arah atau aliranBMewakili ketegangan antara dua titikCMenunjukkan kestabilan dan kerehatanDMewakili gerakan dan tenaga yang berpadu

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Menunjukkan kestabilan dan kerehatan

[1 markah] (c)Papan tanda jalan

AMenunjukkan pergerakan arah atau aliranBMewakili ketegangan antara dua titikCMenunjukkan kestabilan dan kerehatanDMewakili gerakan dan tenaga yang berpadu

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Menunjukkan pergerakan arah atau aliran

[1 markah] (d)Paip air

AMenunjukkan pergerakan arah atau aliranBMewakili ketegangan antara dua titikCMenunjukkan kestabilan dan kerehatanDMewakili gerakan dan tenaga yang berpadu

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mewakili gerakan dan tenaga yang berpadu

Tali gitar: garisan lurus mewakili ketegangan antara dua titik. Batu-bata: garisan melintang menunjukkan kestabilan dan kerehatan. Papan tanda: arah atau aliran. Paip air: gerakan dan tenaga yang berpadu (ms. 4–5).

Untuk guru: Memahami, aras rendah, standard 1.1.2

Buku teks ms. 4

Soalan 13

Rajah P, Q, R dan S menunjukkan empat cara membina objek baharu. Namakan teknik pembinaan objek bagi setiap rajah.

[1 markah] (a)P

Bongkah merah dimasukkan ke dalam alur bongkah ungu

APembenamanBPembuanganCPenyatuanDPeleraian

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Pembenaman

[1 markah] (b)Q

Satu bahagian bongkah dikerat keluar menjadi bentuk V

APembenamanBPembuanganCPenyatuanDPeleraian

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Pembuangan

[1 markah] (c)R

Bongkah biru dileraikan menjadi cakera jingga

APembenamanBPembuanganCPenyatuanDPeleraian

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Peleraian

[1 markah] (d)S

Prisma segi tiga jingga dicantum pada kuboid hijau

APembenamanBPembuanganCPenyatuanDPeleraian

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Penyatuan

P: objek dimasukkan ke dalam objek lain (pembenaman). Q: bahagian tidak dikehendaki dibuang (pembuangan). R: objek dileraikan menjadi objek baharu yang lebih ringkas (peleraian). S: dua objek dicantumkan (penyatuan).

Untuk guru: Memahami, aras rendah, standard 1.1.7

Buku teks ms. 16

Soalan 14

Rajah 5 menunjukkan empat lakaran semasa Amir mereka bentuk jam dinding berbentuk jam tangan. Susun lakaran P, Q, R dan S mengikut urutan langkah yang betul.

Empat lakaran: P oktagon dengan bulatan, Q lapan garisan jejari, R oktagon, bulatan dan tali, S oktagon dengan garisan jejari — Rajah 5

[1 markah] (a)Langkah 1

APBQCRDS

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

[1 markah] (b)Langkah 2

APBQCRDS

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

[1 markah] (c)Langkah 3

APBQCRDS

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

[1 markah] (d)Langkah 4

APBQCRDS

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Langkah 1: lakar bentuk oktagon dengan garisan jejari (Q). Langkah 2: bina garisan binaan oktagon (S). Langkah 3: lakar bentuk bulatan (P). Langkah 4: lakar bahagian tali (R). Langkah 5 ialah perincian lakaran (Rajah 1.7, ms. 12).

Untuk guru: Mengaplikasi, aras sederhana, standard 1.1.4

Buku teks ms. 12

Soalan 15

Kenal pasti prinsip reka bentuk yang paling jelas digunakan dalam setiap situasi.

[1 markah] (a)Logo kelab sekolah hanya menggunakan satu bentuk daun yang mudah supaya senang diingati.

AKeringkasanBKontrasCHarmoniDPengulangan

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Keringkasan

[1 markah] (b)Papan tanda keselamatan menggunakan tulisan putih di atas latar belakang merah supaya menarik perhatian.

AKeringkasanBKontrasCHarmoniDPengulangan

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Kontras

[1 markah] (c)Jubin lantai bercorak sama disusun berulang-ulang secara bersiri untuk membentuk corak.

AKeringkasanBKontrasCHarmoniDPengulangan

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Pengulangan

[1 markah] (d)Bilik tidur dihias dengan ton warna biru muda dan hijau muda yang hampir sama sehingga memberikan rasa damai.

AKeringkasanBKontrasCHarmoniDPengulangan

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Harmoni

(a) Idea diolah dalam bentuk visual yang ringkas: keringkasan. (b) Perbezaan ketara warna terang dan gelap: kontras. (c) Penyusunan semula secara berulang-ulang untuk menghasilkan corak: pengulangan. (d) Ton warna yang hampir sama memberi keamanan dan kedamaian: harmoni.

Untuk guru: Menganalisis, aras sederhana, standard 1.1.3

Buku teks ms. 9

Soalan 16

Tandakan (✓) bagi pernyataan yang betul dan (✗) bagi pernyataan yang salah.

[1 markah] (a)Reka bentuk abstrak melibatkan produk yang boleh dilihat tetapi tidak boleh dipegang.

A✓ BetulB✗ Salah

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

✓ Betul

[1 markah] (b)Pengiklanan ialah contoh bidang reka bentuk konkrit.

A✓ BetulB✗ Salah

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

✗ Salah

[1 markah] (c)Salah satu kepentingan reka bentuk dan teknologi ialah membuka laluan kerjaya dan pekerjaan.

A✓ BetulB✗ Salah

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

✓ Betul

[1 markah] (d)Sesuatu produk masih dipanggil invensi walaupun usianya melebihi 10 tahun dan ramai orang telah biasa menggunakannya.

A✓ BetulB✗ Salah

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

✗ Salah

(b) Pengiklanan ialah reka bentuk abstrak (komunikasi), Jadual 1.1. (d) Produk tidak lagi dipanggil invensi apabila usianya melebihi 10 tahun atau banyak orang telah biasa menggunakannya (ms. 23).

Untuk guru: Mengingat, aras rendah, standard 1.1.1, 1.2.1, 1.3.1

Buku teks ms. 3

Bahagian C: soalan subjektif

10 markah

Jawab semua soalan. Tulis jawapan anda di ruang yang disediakan. Untuk lakaran, gunakan kertas kosong, kemudian tandakan skema sendiri.

Soalan 17

Encik Rahman bekerja di hadapan komputer selama lapan jam sehari. Dia selalu sakit pinggang dan leher. Dia ingin membeli kerusi dalam Rajah 6 yang dijual dengan harga RM450. Penjual mendakwa kerusi itu "diperbuat daripada kulit asli", sedangkan kerusi itu sebenarnya diperbuat daripada kain jaring.

Kerusi pejabat merah dengan sandaran kepala, tempat letak tangan dan roda — Rajah 6

[1 markah] (a)Nyatakan kriteria reka bentuk yang baik yang paling sesuai untuk kerusi Encik Rahman.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Ergonomik [1]1

Tandakan setiap isi yang betul.

[2 markah] (b)Nilaikan dakwaan penjual itu. Nyatakan etika reka bentuk yang tidak dipatuhi dan beri satu sebab.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Etika: jujur [1]1
Sebab: penjual memberi maklumat bahan yang tidak benar / ada agenda terselindung / harga mungkin membebankan pengguna [1]1

Tandakan setiap isi yang betul.

[1 markah] (c)Selain kerusi, Encik Rahman boleh menggunakan pengesan ergo (ergo sensor). Terangkan satu cara alat ini membantunya.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 1 isi

Kamera menganalisis kedudukan badan sama ada lurus atau bongkok [1]1
Memaparkan masa yang sesuai untuk berdiri dan berehat [1]1
Mengelakkan punggung, pinggang dan mata menjadi letih [1]1
Memutuskan bekalan elektrik secara automatik apabila pengguna meninggalkan skrin [1]1

Tandakan setiap isi yang betul.

Untuk guru: Menilai, aras sederhana, standard 1.1.6, 1.2.3, 1.3.3

Buku teks ms. 14

Soalan 18

Kelab Alam Sekitar ingin menghasilkan bekas alat tulis daripada botol plastik terpakai untuk dijual semasa Hari Kantin. Bekas itu mesti boleh berdiri sendiri di atas meja dan menarik minat murid.

[1 markah] (a)Nyatakan etika reka bentuk yang dipatuhi apabila menggunakan botol plastik terpakai.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mesra alam sekitar: menggunakan bahan yang boleh dikitar semula tanpa menjejaskan alam sekitar [1]1

Tandakan setiap isi yang betul.

[4 markah] (b)Pada kertas kosong, lakarkan reka bentuk bekas alat tulis anda. Labelkan lakaran anda. Kemudian semak lakaran anda dengan skema dan tandakan setiap perkara yang ada.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Contoh: bahagian atas botol dikerat (pembuangan) dan bahagian bawah dijadikan bekas; dua botol yang dipotong berlainan tinggi dicantumkan dengan glu (penyatuan); tapak rata supaya stabil; corak jalur warna yang berulang di keliling bekas.

Lakaran menunjukkan bentuk asas botol (silinder) dengan jelas [1]1
Lakaran menunjukkan satu teknik pembinaan objek dan dilabel, contohnya bahagian atas botol dikerat (pembuangan) atau dua bahagian dicantumkan (penyatuan) [1]1
Tapak atau kaki yang rata dilukis supaya bekas boleh berdiri sendiri (keseimbangan) [1]1
Sekurang-kurangnya satu elemen atau prinsip dilabel pada lakaran, contohnya warna, tekstur atau corak berulang (pengulangan) [1]1

Tandakan setiap isi yang betul.

[1 markah] (c)Wajarkan satu kriteria reka bentuk yang baik yang terdapat pada reka bentuk anda.

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Mana-mana 1 isi

Kreativiti: idea baharu menggunakan botol terpakai yang memperbaiki fungsinya menjadi bekas [1]1
Kecenderungan inovasi: reka bentuk unik dan lebih berdaya saing daripada bekas di pasaran [1]1
Kekuatan kualiti: bekas kukuh / tidak mudah rosak, jadi mudah dijual [1]1
Keaslian reka bentuk: rekaan sendiri, tidak meniru produk sedia ada [1]1

Tandakan setiap isi yang betul.

Untuk guru: Mencipta, aras tinggi, standard 1.1.4, 1.1.7, 1.2.3

Buku teks ms. 16

Kembali ke nota Bab 2 soalan Kertas model