Pendidikan Muzik notesnota, unit 5

Tercipta Irama

Notes made with reference toNota dibuat dengan rujukan kepada TextbookBuku teks Pendidikan Muzik Tingkatan 2 KSSM (cetakan pertama 2017, Aras Mega, ISBN 978-967-0520-93-3), pageshalaman 76–95

What this chapter coversMatlamat bab ini

Murid boleh bernyanyi secara kanon dengan dinamik yang betul (1.1.1 ii)
Murid boleh memainkan alat muzik (gitar) secara ensembel dengan irama yang betul berdasarkan skor, menggunakan kord D Major, G Major dan A Major dalam meter 3/4 (2.1.5)
Murid boleh menulis kord primer dalam kedudukan perdu dalam nada E minor (3.1.8 ii)
Murid boleh mencipta corak irama menggunakan meter 2/4 dan 3/4, jenis not krocet dan kuaver serta tanda rehat (4.1.1 i, ii, iii)
Murid boleh mendengar dan memberi pendapat tentang muzik popular (hip hop) dari aspek genre, latar belakang, alat muzik, fungsi dan cara persembahan (5.1.1)

5.1Dinamik dan nyanyian kanon

Dinamik merujuk kepada perubahan bunyi sama ada kuat atau lembut sesuatu bunyi muzik. Dinamik membolehkan pencipta atau penggubah muzik menghasilkan ekspresi dan melahirkan emosi kepada muzik melalui kekuatan atau kelembutan bunyi.

Buku teks memberi enam simbol dinamik (Jadual 5.1). Susunan dari paling lembut ke paling kuat:

Simbol	Istilah	Maksud	Contoh dalam buku
pp	Pianissimo	sangat lembut	suara berbisik
p	Piano	lembut	lembut daripada suara bercakap
mp	Mezzo piano	sederhana lembut	suara bercakap
mf	Mezzo forte	sederhana kuat	lebih kuat daripada bercakap
f	Forte	kuat	bercakap secara kuat
ff	Fortissimo	sangat kuat	bercakap secara kuat dan bertenaga

Ingat: p = piano = lembut, f = forte = kuat. Mezzo (m) = sederhana. pp dan ff ialah yang paling lembut dan paling kuat.

Dinamik ialah kuat atau lembut bunyi. Jangan mengelirukannya dengan tempo (kelajuan) atau pic (tinggi atau rendah nada).

Latihan Pemanasan Suara (ms. 79). Latihan 11 menyuruh murid menyanyikan enam aras dinamik mengikut aras kekuatannya. Latihan 12 menyanyikan bunyi huruf vokal a, e, i, o, u pada satu baris melodi (meter 4/4), kemudian berulang-ulang dengan pp, ff, f, mp dan p. Latihan 13 mempunyai lima corak (a hingga e) pada tempo krocet = 90: murid mendengar corak itu dahulu, kemudian menyanyi semula.

Nyanyian kanon

Standard 1.1.1 (ii) ialah bernyanyi secara kanon dengan dinamik yang betul. Dalam kanon, kumpulan menyanyikan melodi yang sama tetapi memulakannya pada waktu yang berbeza. (Takrif umum: halaman yang dibaca tidak memberi takrif bertulis, hanya contoh kanon.)

Accompanied canon (kanon beriringan): kanon yang diiringi permainan yang bukan dalam bentuk kanon. Contohnya Pachelbel's Canon in D Major, sebuah round song dalam tiga suara yang ditambah iringan dasar bes (ms. 80).

Lagu Berusaha Mencapai Cita-cita

Perkara	Maklumat dalam buku teks (ms. 81)
Tajuk	Berusaha Mencapai Cita-cita
Lagu dan lirik	Yusri Hj. Hussain
Tempo	krocet = 90
Bahagian dalam skor	Melodi Pemimpin dan Iringan Bes
Iringan bes	dinyanyikan dalam sebutan 'Bam'
Kord yang tertulis pada skor	Dm, F, C dan A

Murid mendengar dan menyanyikan lagu ini; rakaman disediakan (Audio 74 hingga 76). Pemimpin menyanyikan melodi, manakala kumpulan lain menyanyikan iringan bes. Lirik tidak disalin dalam nota ini.

Namakan enam simbol dinamik dari paling lembut hingga paling kuat. Apakah tempo lagu Berusaha Mencapai Cita-cita?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

pp, p, mp, mf, f, ff (pianissimo, piano, mezzo piano, mezzo forte, forte, fortissimo). Temponya krocet = 90.

5.2Ensembel gitar: kord D, G dan A dalam meter 3/4

Standard 2.1.5: memainkan alat muzik secara ensembel dengan irama yang betul berdasarkan skor. Dalam unit ini murid mempelajari kord primer dalam D Major, iaitu D Major, G Major dan A Major, kemudian menggunakan teknik strumming dalam meter 3/4.

Carta kord primer D Major (Jadual 5.2)

Numerasi Roman	I	ii	iii	IV	V	vi	vii°
Kord	D	Em	F#m	G	A	Bm	C#dim

Kord primer ialah kord I, IV dan V: dalam D Major ialah D, G dan A.

Petunjuk rajah kord

O (bulatan kosong): tali dimainkan tanpa menekan tali pada fret.
Bulatan berwarna dengan nombor: tali ditekan dengan jari yang betul (nombor ialah nombor jari).
X: tali tidak dimainkan.

Kord	Jari dan kedudukan (daripada rajah buku teks, ms. 82)
D Major	jari 1 tali ketiga fret kedua; jari 2 tali pertama fret kedua; jari 3 tali kedua fret ketiga; tali keenam X
G Major	jari 3 tali keenam fret ketiga; jari 2 tali kelima fret kedua; jari 4 tali pertama fret ketiga; tali keempat, ketiga dan kedua dimainkan terbuka
A Major	jari 1 tali keempat fret kedua; jari 2 tali ketiga fret kedua; jari 3 tali kedua fret kedua; tali kelima dan pertama terbuka; tali keenam X

Kord A: tiga jari berturut-turut pada fret yang sama (fret kedua), pada tali keempat, ketiga dan kedua.

Dilukis semula daripada Jadual 5.2 dan rajah kord, buku teks Pendidikan Muzik Tingkatan 2, ms. 82.

Rajah kord D dan G dengan gambar kedudukan jari — Rajah kord D dan G serta kedudukan jari.

Rajah daripada buku teks Pendidikan Muzik Tingkatan 2, ms. 82.

Strumming dalam meter 3/4

Meter 3/4 bermaksud tiga detik dalam satu bar, dan setiap detik bernilai satu krocet.
Dalam skor gitar (ms. 83 hingga 85) angka di bawah kord ialah detik 1, 2, 3; detik pada & ialah separuh detik apabila dua kuaver dimainkan dalam satu detik.
Latihan Bermain Gitar Kord D, G dan A ialah dua latihan Intro 2 bar dalam 3/4 (Audio 80 dan 81). Tanda > di atas bar menunjukkan tekanan pada detik pertama bar.
Jom Buat Latihan (ms. 84): murid bermain gitar menggunakan not krocet dan kuaver, dengan pola tekanan pada detik pertama; tepuk irama dahulu sebelum bermain gitar.

Dalam Unit 1 (Tingkatan 1) murid menggunakan meter 4/4 (empat detik). Di sini meter ialah 3/4, hanya tiga detik dalam satu bar.

Skor Latihan Iringan 10 yang menunjukkan kord G, D dan A dalam meter 3/4 dengan nombor detik — Latihan Iringan 10: mengiringi lagu dengan teknik strumming (kord G, D, A).

Rajah daripada buku teks Pendidikan Muzik Tingkatan 2, ms. 85.

Namakan tiga kord primer dalam D Major. Berapakah detik dalam satu bar meter 3/4?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

D, G dan A (kord I, IV, V). Tiga detik.

5.3Muzik hip hop

Standard 5.1.1: mendengar dan memberi pendapat tentang muzik popular dari aspek genre, latar belakang, alat muzik, fungsi dan cara persembahan (ms. 86 hingga 88).

Aspek	Maklumat daripada buku teks
Genre / sejarah	Hip hop mula dikesan dalam kalangan penduduk berkulit hitam Amerika dan Latino (Amerika Latin) di kawasan gelandangan Bronx, Amerika Syarikat pada tahun 1970-an. Hip hop ialah satu budaya yang merangkumi fesyen, seni dan bahasa.
Fungsi	Memperkatakan secara terbuka dan mendalam aspek kemiskinan dalam kalangan penduduk kulit hitam di Bronx yang digambarkan dengan penderitaan, eksploitasi, kemarahan, kekecewaan serta penafian hak mengenai kesamarataan dalam masyarakat.
Alat muzik (awal)	Dua alat sahaja: *turntable* dan DJ mixer.
Alat muzik (kemudian)	*Drum machine, sampler* dan *sequencer*.
Pengasas	DJ Kool Herc, DJ Grand Wizard Theodore, DJ Afrika Bambaataa dan DJ Grandmaster Flash.

Cara persembahan: empat elemen utama

Elemen	Penerangan
DJing (deejaying atau turntabling)	membuat persembahan dengan alat pemain piring hitam
MCing	pengacara majlis yang menggunakan pertuturan berima dan berirama (rapping) bagi menarik perhatian penonton
B-boying / B-girling (break dance)	sejenis tarian hip hop
Lukisan grafiti	seni lukisan hip hop

RAP ialah singkatan daripada rhythm and poetry. Apabila MC bertutur mengiringi irama muzik DJ dan diselang dengan kata-kata berima, lahirlah muzik bercorak rap: gabungan puisi berima dengan irama muzik yang dimainkan.

Kemahiran DJ hip hop

Kemahiran	Maksud
*Jamaican toasting*	pertuturan berima dan berirama (rapping) diiringi dengan bunyi dram
*Backspin*	sebuah piring hitam dimainkan secara ke belakang untuk menghasilkan pengulangan pada frasa dan bit lagu
*Scratching*	menggerakkan piring hitam ke hadapan dan ke belakang di bawah jarum alat pemutar piring hitam

Info Muzik (ms. 88). Pejuang muzik hip hop di Malaysia pada era 1990-an dan 2000: kumpulan KRU, 4U2C, Nico dan Too Phat. Kemudian muncul W.A.R.I.S., SonaOne, Joe Flizzow, Malique dan Altimet (LNG), pendokong muzik RAP.

Tarian salsa bukan elemen hip hop; tarian dalam hip hop ialah break dance (b-boying / b-girling).

Apakah empat elemen utama hip hop? Apakah maksud RAP?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

DJing, MCing, B-boying / B-girling (break dance) dan lukisan grafiti. RAP ialah rhythm and poetry.

5.4Kord primer dalam G Major dan E minor

Standard 3.1.8 (ii): menulis kord primer dalam kedudukan perdu dalam nada E minor.

Kord primer ialah kord I, IV dan V. Kord-kord ini ialah struktur asas dalam pembentukan sesebuah lagu. Ketiga-tiga kord primer mengandungi semua not yang terdapat dalam skel, jadi amat sesuai diharmonikan dalam kebanyakan melodi yang bersifat tonal.

G Major

Skel G Major (not disusun secara menaik): G – A – B – C – D – E – F# – G.

	I	IV	V
G Major	G	C	D

E minor (relatif minor G Major)

Setiap kord Major mempunyai relatif minor tersendiri. Relatif minor bagi G Major ialah E minor. Skel E minor ialah E – F# – G – A – B – C – D# – E. Dalam E minor harmonik, not ke-7 dalam skel dinaikkan sebanyak satu semitone: D menjadi D#.

Numerasi Roman	i	ii	iii	iv	V	VI	VII
Kord primer	E minor			A minor	B Major

Dalam nada minor, kord primer ditulis i, iv, V. Huruf Roman kecil bermaksud kord minor (i, iv); V besar bermaksud kord Major (B Major, kerana D# dalam harmonik minor).

Tujuh kord pada skel E minor harmonik; kord i E minor, iv A minor dan V B Major diserlahkan — Kord pada skel E minor harmonik; kord primer ialah i (E minor), iv (A minor) dan V (B Major).

Rajah daripada buku teks Pendidikan Muzik Tingkatan 2, ms. 90.

Jom Buat Latihan (ms. 90 dan 91). (a) Namakan kord primer pada skor E minor harmonik dengan huruf Roman (i, iv, V). (b) Notasikan kord primer mengikut nada yang diberi (A minor, G Major, C Major, E minor) dengan not krocet. (c) Lagu Jong-jong Inai (tempo Allegro, nada E minor): kenal pasti kord pada ruang kosong dengan huruf Roman.

Apakah kord I, IV dan V dalam G Major? Apakah kord i, iv dan V dalam E minor harmonik?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

G Major: G, C, D. E minor harmonik: E minor, A minor, B Major.

5.5Mencipta corak irama meter 3/4

Standard 4.1.1: mencipta corak irama menggunakan meter 2/4 dan 3/4, jenis not krocet dan kuaver dan tanda rehat (ms. 92 dan 93).

Not / tanda rehat	Nilai dalam meter 3/4
Krocet (♩)	1 detik
Dua kuaver bersama	1 detik (setiap kuaver separuh detik)
Tanda rehat krocet	1 detik senyap
Dua tanda rehat kuaver	1 detik senyap

Buku teks memberi bulatan kosong untuk diisi dengan nilai satu detik: krocet atau dua kuaver (nilai bunyi), dan tanda rehat krocet atau dua tanda rehat kuaver (nilai senyap). Satu bar meter 3/4 mempunyai tiga bulatan, jadi tiga detik.

Satu bar meter 3/4: krocet, dua kuaver bersama, krocet — Contoh satu bar 3/4: krocet (1) + dua kuaver (2) + krocet (3) = 3 detik.

Cadangan irama meter 3/4 dalam buku: krocet, dua kuaver, krocet | krocet, tanda rehat krocet, dua tanda rehat kuaver.
Murid boleh memilih cadangan itu dan mengubahnya mengikut kreativiti.
Latihan 2: isi corak irama Intro 4 bar dalam meter 3/4, ciptakan dalam kumpulan dan persembahkan di hadapan rakan.
Cadangan aktiviti: cipta corak sepanjang 8 bar dengan meter yang berlainan, dan minta rakan memainkannya.

Semak setiap bar: jumlah nilai bunyi dan senyap mesti 3 detik. Contoh: krocet (1) + tanda rehat krocet (1) + dua tanda rehat kuaver (1) = 3.

Jika bar 3/4 bermula dengan krocet dan tanda rehat krocet, apakah yang boleh melengkapkan bar itu?

Tunjuk jawapanSembunyi jawapan

Satu detik lagi: sebuah krocet, atau dua kuaver, atau tanda rehat krocet, atau dua tanda rehat kuaver (1 + 1 + 1 = 3).

5.6Penilaian unit

Penilaian (ms. 94 dan 95) meminta murid: menandakan penjarian kord D Major, G Major dan A minor; menulis secara ringkas "Hip Hop sebagai Satu Budaya"; memilih pernyataan yang salah bagi elemen hip hop; menulis kord primer (I, IV, V) bagi G Major dan C Major dan (i, iv, V) bagi E minor harmonik; dan mengisi istilah dan maksud bagi pp, mp, mf dan ff.

Kord primer	I / i	IV / iv	V
G Major	G	C	D
C Major	C	F	G
E minor harmonik	E minor	A minor	B Major

(Jadual C Major diperoleh daripada skel C – D – E – F – G – A – B: kord IV = F, kord V = G. Buku teks tidak mencetak jawapan.)