Rekreasi dan Kesenggangan
What this chapter coversMatlamat bab ini
- Murid boleh menerangkan maksud rekreasi dan kesenggangan serta contoh aktivitinya dan faedahnya kepada murid (Standard Kandungan unit)
- Murid boleh mengamalkan elemen keselamatan semasa berkhemah dan menjalankan aktiviti perhemahan (1.8.1, 2.8.1, 5.4.1, 5.4.2)
- Murid boleh membuat dan menerangkan simpulan dan ikatan untuk berkhemah: simpul manuk, pengail, silang gunting, serong dan seraya (1.8.2, 2.8.2, 5.1.1, 5.1.2)
- Murid boleh menggunakan ikatan yang sesuai untuk membina gajet seperti tripod, rak kasut, ampaian dan jambatan (1.8.2, 2.8.2, 5.1.1, 5.1.2)
- Murid boleh bermain jengkek ligan mengikut teknik pasukan penyerang dan pasukan bertahan serta peraturan keselamatannya (1.8.3, 2.8.3, 5.4.1, 5.5.1)
- Murid boleh bermain tuju kaki mengikut peraturan dan strategi mengelak bola serta mempelbagaikan permainan (1.8.3, 2.8.3, 5.2.1, 5.3.1, 5.5.1)
7.1Rekreasi dan kesenggangan
Rekreasi dan kesenggangan ialah aktiviti yang dirancang dengan tujuan memberi kepuasan, keseronokan serta ketenangan jiwa dan minda kepada individu yang terlibat.
Faedah penglibatan murid
- Memupuk persefahaman dan semangat kerjasama.
- Mewujudkan suasana kemesraan dan mengeratkan perhubungan.
- Menggalakkan perkembangan nilai-nilai hidup yang sihat.
- Murid dapat membina khemah dan gajet serta mempelajari jenis simpulan dan ikatan semasa perkhemahan.
Standard Kandungan unit juga menekankan strategi dan idea kreatif, elemen pengurusan dan keselamatan, keyakinan dan tanggungjawab diri, komunikasi, kerja berkumpulan serta etika dalam sukan.
Semak diri: Namakan tiga contoh aktiviti rekreasi dan dua faedah penglibatan dalam aktiviti itu.
Show answer
7.2Jom berkhemah: keselamatan dan gajet
Murid membina khemah dan gajet daripada batang kayu dan tali. Gajet yang ditunjukkan dalam buku teks (ms. 108–109):
| Gajet / kegunaan | Ikatan yang digunakan |
|---|---|
| Tripod (menyambung dua atau tiga batang kayu) | Ikatan silang gunting |
| Memulakan ikatan pada khemah / tiang | Ikatan simpul manuk |
| Mengikat tali pada pancang khemah | Ikatan pengail |
| Rak kasut (dua batang kayu melintang dan menegak) | Ikatan serong |
| Ampaian (dua batang kayu yang bersilang) | Ikatan seraya |
- Pastikan tapak perkhemahan selamat dan bersih.
- Pastikan alatan tajam disimpan di tempat yang sepatutnya.
- Patuhi garis panduan langkah keselamatan.
- Murid perlu sentiasa dalam pengawasan guru.
- Murid perlu bergerak dalam kumpulan.
- Pastikan kawasan perkhemahan tiada dahan dan ranting mati di atas pokok.
Semak diri: Mengapakah kawasan perkhemahan mesti tiada dahan dan ranting mati di atas pokok?
Show answer
7.3Simpulan dan ikatan untuk berkhemah
Lima jenis simpulan dan ikatan dipelajari. Hampir semua ikatan bermula dan ditamatkan dengan simpul manuk.
1. Ikatan simpul manuk
- Digunakan sebagai permulaan ikatan ketika mula mengikat pada kayu atau tiang.
- Tidak mudah terurai dan kayu dapat ditarik ke tempat yang dikehendaki dengan selamat.
- Digunakan semasa memulakan dan mematikan ikatan seraya dan silang gunting.
- Pada khemah: mengikat tali pada tiang khemah.
Teknik: (1) mulakan simpulan pada kayu; (2) buat satu lagi simpulan di atas simpulan tadi; (3) tarik hujung tali.
Rajah daripada buku teks Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan Tingkatan 2, m.s. 110.
2. Ikatan pengail
- Digunakan untuk mengikat tali pada pancang khemah.
- Ikatan ini kuat dan kukuh.
- Selain membina khemah, digunakan untuk mendaki bukit (abseiling dan rappelling).
Teknik: (1) buat dua gelung tali, kemudian masukkan hujung tali; (2) lakukan dua lingkaran tali; (3) ikat pada hujung tali itu.
Rajah daripada buku teks Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan Tingkatan 2, m.s. 110.
3. Ikatan silang gunting
- Digunakan untuk mengikat tali jambatan, menara, gajet dan menyambung kayu; sesuai untuk membuat tripod.
- Kuat dan kukuh untuk mengikat dua atau tiga batang kayu supaya bercantum.
Teknik: (1) mulakan ikatan simpul manuk pada mana-mana kayu; (2) belitkan kedua-dua kayu sehingga ketat; (3) belitkan tali di celah kedua-dua kayu beberapa kali; (4) matikan ikatan dengan simpul manuk.
Rajah daripada buku teks Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan Tingkatan 2, m.s. 111.
4. Ikatan serong
- Digunakan untuk mengikat tali pada kayu, pancang dan gelung besi.
- Kuat dan kukuh; sesuai untuk membuat gajet meja, kerusi dan tempat memasak.
Teknik: (1) mulakan dengan simpul manuk; (2) mula melilit secara menyerong; (3) lilit beberapa kali; (4) lilit sehingga kemas; (5) kemudian lilit secara menyerong; (6) matikan dengan simpul manuk.
Rajah daripada buku teks Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan Tingkatan 2, m.s. 112.
5. Ikatan seraya
- Digunakan untuk membuat jambatan, menara dan rakit.
- Mulakan dengan simpul manuk, kemudian lilitkan dengan kemas; matikan dengan simpul manuk.
Teknik: (1) mulakan dengan simpul manuk; (2) lilit tali beberapa kali dari atas ke bawah; (3) lilit tali beberapa kali di celah kayu; (4) lilit sehingga kemas dan ketat; (5) matikan dengan simpul manuk.
Rajah daripada buku teks Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan Tingkatan 2, m.s. 113.
Ringkasan pemilihan ikatan
| Ikatan | Kegunaan utama |
|---|---|
| Simpul manuk | Permulaan dan penamat ikatan; tiang khemah |
| Pengail | Tali pada pancang khemah; mendaki bukit |
| Silang gunting | Menyambung kayu; tripod, jambatan, menara, gajet |
| Serong | Tali pada kayu, pancang, gelung besi; meja, kerusi, tempat memasak |
| Seraya | Jambatan, menara, rakit |
Semak diri: Ikatan manakah yang sesuai untuk membuat tripod dan ikatan manakah untuk mengikat tali pada pancang khemah?
Show answer
7.4Jengkek ligan
Jengkek ligan juga dikenali sebagai aci jengkek. Permainan ini dimainkan secara berpasukan. Pasukan penyerang mengejar pemain pasukan bertahan dengan cara berjengkek (ketingting). Pemain pasukan bertahan yang disentuh akan tersingkir. Permainan diteruskan sehingga semua pemain pasukan bertahan telah disentuh oleh pemain pasukan penyerang.
- Sering dimainkan oleh kanak-kanak berumur tujuh hingga 14 tahun.
- Dapat membina daya tahan otot, kapasiti aerobik dan ketangkasan.
- Objektif: menguji kebijaksanaan dan kesabaran para pemain.
Rajah daripada buku teks Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan Tingkatan 2, m.s. 115.
| Teknik pasukan bertahan | Teknik pasukan penyerang |
|---|---|
| 1. Berlari dan mengelak 2. Bergerak bagi mencari ruang kosong 3. Bergerak dengan tangkas untuk mengubah kedudukan 4. Elak daripada disentuh penyerang | 1. Fleksi lutut (sebelah kaki) 2. Kawal keseimbangan badan 3. Bergerak berkumpulan untuk menyerang pasukan lawan 4. Sentuh pasukan lawan untuk mematikan pasukan bertahan 5. Mata memfokuskan kepada sasaran |
Semak diri: Apakah yang berlaku kepada pemain bertahan yang disentuh oleh penyerang dalam jengkek ligan?
Show answer
7.5Tuju kaki
Permainan tuju kaki dimainkan oleh dua kumpulan: kumpulan penyerang dan kumpulan bertahan. Peraturan (ms. 116):
- Murid dibahagikan kepada dua kumpulan: penyerang dan bertahan.
- Kumpulan penyerang membentuk bulatan. Kumpulan bertahan berada dalam bulatan.
- Gunakan bola getah yang lembut dan ringan.
- Penyerang menuju bola ke arah kumpulan bertahan pada bahagian kaki (bawah lutut).
- Pemain yang terkena bola getah akan tersingkir.
- Permainan tamat selepas semua pemain yang bertahan terkena bola.
- Tukar peranan setelah habis satu pusingan.
- Pastikan kawasan permainan selamat; gunakan kawasan yang lapang dan rata.
- Lakukan aktiviti pemanasan badan sebelum aktiviti bagi mengelakkan kecederaan otot.
- Pakai pakaian yang selamat.
Rajah daripada buku teks Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan Tingkatan 2, m.s. 117.
| Kumpulan penyerang | Kumpulan bertahan |
|---|---|
| 1. Pegang bola menggunakan sebelah tangan dengan kemas 2. Mata pandang ke sasaran (bawah lutut) 3. Sebelah kaki di hadapan 4. Baling bola ke arah sasaran | 1. Bergerak untuk mencari ruang 2. Berusaha untuk mengelak daripada terkena bola 3. Mata memandang penyerang dan bola |
- Guru boleh mempelbagaikan permainan dengan: (1) mengubah bilangan pemain; (2) mengubah saiz/keluasan kawasan permainan.
- Permainan tuju kaki dapat meningkatkan tahap ketangkasan dan kepantasan.
Semak diri: Bahagian badan manakah yang menjadi sasaran bola dalam tuju kaki dan mengapa?