Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan nota, unit 8
Pemakanan
Buku teks Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan Tingkatan 4 KSSM, halaman 214–219
Matlamat bab ini
- Murid boleh menjelaskan maksud suplemen dan membezakan suplemen semula jadi dengan suplemen sintetik (8.1.1)
- Murid boleh membincangkan lima tujuan pengambilan suplemen untuk kesihatan berdasarkan preskripsi doktor (8.1.2)
- Murid boleh menilai kesan pengambilan suplemen tanpa preskripsi doktor terhadap hati, buah pinggang, jantung dan tubuh badan (8.1.3)
Unit ini menerangkan suplemen: apa itu suplemen, mengapa doktor mengesyorkannya, dan apa yang berlaku jika suplemen diambil tanpa preskripsi doktor.
8.1.1Maksud suplemen
Suplemen ialah bahan tambahan pemakanan yang diambil untuk melengkapkan diet, sama ada dalam bentuk semula jadi atau sintetik (pil, serbuk atau cecair).
- Makanan membekalkan nutrien penting: vitamin, mineral, fiber, herba, asid amino dan enzim.
- Diet yang seimbang ialah keperluan penting tubuh. Pemakanan yang baik mengekalkan kesihatan dan mencegah penyakit.
- Ramai orang keliru antara keperluan dengan kehendak untuk mendapatkan diet sihat, lalu menyangka pemakanan harian tidak mencukupi.
| Jenis | Ciri | Contoh |
|---|---|---|
| Semula jadi | Diperoleh daripada makanan mengikut piramid makanan | Buah-buahan, hati, susu, kuning telur, kacang tanah |
| Sintetik | Dihasilkan dalam bentuk pil, serbuk atau cecair | Pil vitamin, serbuk protein |
Suplemen bukan pengganti diet seimbang. Nutrien perlu diperoleh daripada sumber semula jadi melalui diet seimbang.
Namakan enam nutrien yang dibekalkan oleh makanan.
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Mana-mana enam: vitamin, mineral, fiber, herba, asid amino, enzim (ms. 214).
8.1.2Tujuan pengambilan suplemen berdasarkan preskripsi doktor
Doktor perlu membuat pemeriksaan kesihatan dahulu. Jangan membuat diagnosis sendiri. Contoh dalam buku teks: murid yang letih, lesu dan hilang tumpuan kekurangan vitamin biotin; sumbernya hati, susu, daging, kuning telur, cendawan, kacang tanah, pisang, tomato dan tembikai.
| Tujuan | Penerangan |
|---|---|
| 1. Menyingkirkan toksin | Toksin yang terkumpul pada organ penting dapat disingkirkan |
| 2. Melengkapkan diet normal | Memenuhi keperluan nutrisi tubuh badan |
| 3. Meningkatkan imuniti | Contoh: probiotik sebagai suplemen harian |
| 4. Meningkatkan tahap kesihatan dan mencegah penyakit kronik | Makanan tidak menampung keperluan vitamin, mineral, unsur surih dan antioksidan; vitamin D dan K boleh mencegah pereputan |
| 5. Mengekalkan kecergasan tubuh | Asid amino ialah protein terkecil; taurina menjana tenaga dan kekurangannya melemahkan fungsi otak |
Garis Panduan Diet Malaysia (9 perkara) antaranya: makan pelbagai makanan, aktif fizikal setiap hari, makan buah dan sayur setiap hari, hadkan lemak, kurang garam dan sos, minum banyak air.
Apakah fungsi taurina?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Menjana tenaga untuk tubuh badan. Kekurangannya menjejaskan tenaga dan melemahkan fungsi otak (ms. 217).
8.1.3Kesan suplemen tanpa preskripsi doktor
Pengambilan berlebihan tanpa nasihat doktor mengundang kesan sampingan dan komplikasi jangka panjang.
| Organ | Kesan |
|---|---|
| Hati | Vitamin A, D, E dan K berlebihan menjejaskan fungsi hati |
| Buah pinggang | Dibebankan oleh pengambilan berlebihan |
| Jantung | Suplemen herba bertindak balas dengan ubat seperti warfarin dan aspirin; memudaratkan pesakit jantung |
| Seluruh tubuh | Keracunan: bahan kimia larut dalam darah dan merosakkan organ dalaman penting |
Individu yang sihat tidak boleh mengambil suplemen berdasarkan diagnosis sendiri semata-mata tanpa nasihat pakar.
Mengapakah pesakit jantung berisiko mengambil suplemen herba?
Tunjuk jawapanSembunyi jawapan
Suplemen herba boleh bertindak balas dengan ubat seperti warfarin dan aspirin (ms. 218).
Rumusan
- Suplemen melengkapkan diet; bentuknya semula jadi atau sintetik (pil, serbuk, cecair).
- Suplemen bukan pengganti diet seimbang dan perlu berdasarkan pemeriksaan serta preskripsi doktor.
- Lima tujuan: menyingkirkan toksin, melengkapkan diet normal, meningkatkan imuniti, meningkatkan tahap kesihatan dan mencegah penyakit kronik, mengekalkan kecergasan.
- Tanpa preskripsi doktor: hati, buah pinggang dan jantung terjejas, dan boleh berlaku keracunan.